Đã là lính chiến thì mấy ai nghĩ tới chuyện về quê ăn Tết. Vậy mà tôi đã có may mắn ấy khi còn là anh lính trẻ cách đây gần 50 năm.
Trong suốt 24 năm làm Chủ tịch nước, mỗi dịp Tết đến Xuân về, Bác đều dành sự quan tâm thiết thực nhất đối với mọi người dân Việt Nam, đặc biệt là những người khó khăn, nghèo khổ.
Tuổi nhỏ, niềm vui lớn nhất chắc chắn là Tết. Thời khắc nào cũng vui nếu tính từ chiều ba mươi Tết. Có điều vui nhất, đong đầy cảm xúc nhất với riêng tôi vẫn cứ là lúc giao thừa!
Sáng Ba mươi Tết ở đồn biên phòng nọ, đồng hồ vừa báo thức, anh nuôi đã vùng dậy, vừa nấu ăn sáng cho bộ đội vừa chuẩn bị bữa cỗ tất niên của cán bộ, chiến sĩ trong đồn.
Kiev mùa này tuyết rơi nhiều, cả thành phố chìm vào một màu trắng xóa, thoảng một đôi lần trong tháng mới thấy le lói ánh mặt trời, tiếng UAV vẫn gầm rú, tiếng còi báo động giục giã, bỗng tiếng chuông điện thoại reo lên, bố gọi 'Tết này, về nhà con nhé!'.
Trải qua hơn 38 năm công tác, tôi chưa bao giờ biết tiền thưởng Tết là gì. Cũng có năm chúng tôi được phát tiền vào dịp Tết nhưng thực tế đó là tiền tiết kiệm chi trong ngân sách chi thường xuyên của các trường còn kết dư chia cho giáo viên.
Tuy không nằm trong văn bản hành chính chính thức của Nhà nước nhưng cái tên 'Kẻ Chợ' từ lâu đã trở thành một danh từ quen thuộc để chỉ đất kinh kỳ: Thăng Long - Hà Nội. Ngày Tết ở chốn Hà thành, phố phường xưa có gì đặc biệt, khác với thôn quê?
...Dòng sông, cứ mùa Xuân thì tự khắc nó sẽ đẹp, nước sẽ đầy nhưng dòng chảy thì lặng lờ tưởng như một mặt hồ yên tĩnh.
Tôi pha một ly trà nóng khi việc bếp núc đã tươm tất. Chiều cuối năm yên tĩnh đến lạ. Mưa bụi bay bay như tơ sương. Giữa khoảng màu lấp lánh trong ánh sáng mờ đục, tôi nghe tiếng đoàn tàu vừa kéo còi vào ga.
Mâm cỗ Tết còn có một gia vị rất đặc biệt, đó là lòng thành kính. Con cháu đã dành nhiều tâm sức để nấu nướng, dâng lên ông bà tổ tiên, thể hiện lòng hiếu đạo.
Nhân dịp Xuân Ất Tỵ 2025, Báo Nghệ An có cuộc trò chuyện với nhà văn, nhà nghiên cứu Bùi Việt Thắng về hương vị Tết trong thơ văn và những đổi thay trong đời sống ngày Tết.
Chừng ấy năm, trong tim tôi vẫn canh cánh hình ảnh của cha tôi lúc cha từ ngoài ruộng chạy vào cầm tấm bạt rách che chắn chái bếp, căn nhà lá cũ kỹ đang rung lên vì cơn giông trong buổi chiều ba mươi Tết năm ấy.
Không chỉ những người cao tuổi luôn nhớ Tết xưa, mà trẻ thuộc thế hệ Gen Y, Z cũng hoài niệm về Tết với những hương vị, sắc màu, phong tục đậm chất Việt Nam.
Trong tâm thức người Việt, thắp hương hay dâng hương là một truyền thống nghi lễ lâu đời. Nghi lễ này mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về yếu tố tâm linh, phong tục tập quán và văn hóa cộng đồng như vào các ngày lễ lớn, ngày rằm, mồng một.
Sau những ấn phẩm sách tranh khai thác văn hóa, ẩm thực được bạn đọc yêu thích, mới đây, tác giả kiêm họa sĩ Lê Rin vừa trở lại với Tết ba miền (Thái Hà Books và NXB Công thương). Ấn phẩm dẫn dắt độc giả vào hành trình khám phá không khí tết cổ truyền của ba miền Bắc - Trung - Nam qua góc nhìn đầy sáng tạo.
Tháng Chạp, những cơn gió mùa Đông Bắc liên tiếp ùa về. Gió bấc tái tê ngấm vào từng thớ thịt. Trên cánh đồng làng, vài người nông dân choàng áo mưa che thân, cố gắng cày cuốc chuẩn bị trồng hoa màu. Tết đang đến rất gần, nhưng họ chưa thể nghỉ ngơi, vì giêng, hai rất dài. Cái giáp hạt tháng Ba vẫn luôn ám ảnh những người nông dân quê tôi.
Đêm trên biển và là đêm ba mươi Tết. Trời đêm đầy ánh sao, nhưng lại thiếu vắng vầng trăng quê nhà. Biển đêm lung linh soi mình trong các vì sao, huyền ảo. Tàu lướt, lặng lẽ lướt nhẹ êm theo từng nhịp sóng, chìm đắm theo xúc cảm cao trào giấc mơ của anh. Đặng Sơn - người lính hải quân đang theo tàu lênh đênh trên biển mơ về đất liền, về quê nhà. Anh nhớ cái Tết, nhớ mâm cơm chiều cuối năm với mẹ già.
'Mẹ ơi ! Tết này con không về, con xin lỗi'.
Ngày ông Công ông Táo, khi bầu trời còn tờ mờ chưa rạng lên những tia nắng, thì tôi và đồng đội đã đeo trên mình chiếc ba lô con cóc để lên đường hành quân.
Đọc 'Chợ Tết' ta bắt gặp hồn quê với vẻ đẹp truyền thống của dân tộc, được nhà văn thổi vào trong từng câu chữ...
Đã ngoài ba mươi tuổi nhưng mỗi dịp tết đến được nghe lại những câu hát quen thuộc về ngày tết, trái tim tôi như chậm lại một nhịp. Cả một kí ức về tuổi thơ đầy khó khăn nhưng ấm áp, nhất là vào những ngày tết luôn được tôi lưu giữ trong trái tim.
Về ngoại ăn tất niên? Tôi thoáng giật mình. Chỉ có má thoăn thoắt làm mọi việc thật nhanh, ngơi tay một chút lại bấm điện thoại gọi cho các cậu các dì tôi thông báo về cuộc họp mặt vào ngày mai, nét mặt vừa ngợi nghĩ vừa hân hoan ẩn chứa một nỗi vui khó lòng diễn tả.
Không biết tự bao giờ chuyện chưng bông ngày Tết đã có ở Nam bộ, có lẽ lúc đầu khi đến vùng đất hoang hóa này lưu dân trồng bông nở vào ngày Tết để nhớ về quê hương cố thổ. Vài gốc mai vàng, vài bụi vạn thọ… là những loại cây thích hợp với phương nam nắng gió cũng đủ thỏa lòng người xa xứ. Rồi người đông, chợ Tết ngoài những mặt hàng cần thiết như vải vóc, bánh mứt…chợ bông Tết cũng hình thành.
Tôi là người có thói quen kỳ lạ, thường hay đếm ngày tháng của những sự kiện đặc biệt diễn ra trong cuộc đời mình. Tết Giáp Thìn đến, lại thêm một năm căn nhà thiếu vắng bóng dáng quen thuộc của ba.
Trước đây, ngay bản thân tôi luôn bị động trước những cái Tết. Ngày Ba mươi Tết năm nào cũng ập đến quá nhanh và rồi đến mồng Ba, mồng Bốn khi chưa kịp cảm nhận hương vị Tết đã vội vã hóa vàng đưa chân tổ tiên. Thoắt cái đã hết hai tháng đầu tiên của một năm lại hối hả với công việc đang bị dồn ứ…
Năm ấy anh họ rủ tôi về Bảo Lộc ăn tết. Đây là nơi anh từng sinh sống những ngày mới vào Nam lập nghiệp. Chúng tôi được đón tiếp ân cần như người thân. Cái tết nơi xứ lạ năm ấy đã gọi về trong tôi ước mơ đời mình.
Mỗi lần nhắc đến bố, mẹ tôi lại ngân ngấn lệ. Dịp Tết đến, Xuân về, mẹ thường kể những câu chuyện về bố và không quên đọc lá thư tình bố viết năm ấy gửi mẹ cho tôi nghe.
Nhìn dáng bố mẹ lụi cụi, xăm xăm lấy cho con cái này, đưa cho cháu cái kia với vẻ rạng rỡ, mừng vui… dường như anh chị đều hiểu: 'Với bố mẹ, dù các con đã ngoài năm mươi tuổi thì vẫn luôn là những đứa trẻ thơ'. Bên mâm cơm chiều Ba mươi Tết, chén rượu ấm nồng khiến những người con xa quê thêm cay khóe mắt.
Mặc cho cuộc sống còn gian khó, trong đêm giao thừa, trái tim mỗi người vẫn chói lòa hy vọng và niềm tin vào một năm mới tươi sáng. Chùm hoa pháo nở tung rực rỡ, mở ra một không gian ấm áp và hạnh phúc, làm cho đêm Ba mươi Tết trở nên đặc biệt và đáng nhớ hơn bao giờ hết. Bài thơ của Lê Tiến Dũng là một tác phẩm nghệ thuật đích thực, với sự kỹ lưỡng trong việc sử dụng ngôn từ và hình ảnh để tái hiện một cảnh tượng đặc biệt trong văn hóa Việt Nam.
Sau những buổi chợ cuối năm, mẹ mang về cho các con những bức tranh Tết: Đám cưới chuột, tranh Thầy đồ cóc, tranh Lý ngư vọng nguyệt, Đàn lợn mẹ conn...
Theo sau ván tam cúc, nhất là khi có tẹt mũi, là những tiếng cười ngây thơ trong trẻo của tuổi hoa niên.
Khi những cơn mưa phùn thay thế cho những cơn mưa đầu đông nặng hạt, gió bấc hiu hiu lạnh thổi về từ phương Bắc, những hàng cây xơ xác, trụi lá ven đường bắt đầu nhú những chồi bé xíu, trên trời thi thoảng có những cánh én liệng là báo hiệu mùa Xuân sắp về!
Cá kho không phải là món ăn đặc trưng của ngày Tết. Nhưng giữa cái lành lạnh của miền Bắc đầu xuân, ăn cá kho rất hợp. Cái đậm đà của cá kho thấm vị, ăn cùng cơm nóng đúng là tuyệt
Năm 2023 (Quý Mão) đã hết, Tết Giáp Thìn đã đến. Mở cửa ra ta gặp Tháng Giêng. Tháng Giêng đâu chỉ là 'tháng ăn chơi' hay 'ăn nghiêng bồ thóc'. Là 1 trong 12 tháng của năm, cũng chỉ khoảng 30 ngày, nhưng Tháng Giêng là một tháng rất đặc biệt.
Ngày tôi còn nhỏ, con cháu hành lễ gia tiên đầu năm là một trong những điều bắt buộc, không được phép 'cho qua' dù bất cứ lí do nào!
Cũng từ đó, cứ vào ngày 30 Tết âm lịch là mọi người chuẩn bị một con gà trống đã được luộc chín, bày lên mâm cúng, khác với cách bày cúng thường lệ là quay đầu con gà vào trong, họ quay đầu gà ra ngoài để đón quan Hành khiển.
Hôm nay (9/2) tức Ba mươi Tết, nhà nhà, người người đều tìm mọi cách để có một cái Tết đoàn viên, đầy đủ bên gia đình. Tuy nhiên, cũng có những người niềm vui ngày cuối năm chưa trọn vẹn…