Tan tầm, từ cửa sổ văn phòng, tôi đứng nhìn dòng người hối hả dưới cơn mưa trắng trời. Ánh đèn phố thị hắt xuyên qua màn mưa chao nghiêng, những bóng người vội vã lướt qua nhau trong những chiếc áo mưa ướt sũng, hình ảnh đó không hiểu sao lại khiến lòng tôi quặn thắt nỗi nhớ quê nhà.
NSGN - Ngày còn nhỏ, anh em chúng tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ có ngày phải đặt ra câu hỏi ấy. Nhà là nơi trở về, có ba, có me, có tiếng cười của con cháu, có mùi cơm mới mỗi chiều, có ngọn đèn sáng chờ những đứa con đi học, đi làm trở về.
Podcast Ngăn ký ức tuần này mời bạn cùng trở về chái bếp nhỏ ngày xưa, nơi có khoai nướng thơm bùi và dáng má lặng lẽ bên bếp lửa. Chái bếp năm nào giờ không còn, nhưng làn khói hun và hơi ấm của những ngày tháng cũ vẫn đọng lại trong tâm khảm của người con.
Chiếc ao xưa đã bị lấp đi, chiếc ghe cũ không còn chốn đậu. Tôi đã về quê nhưng có những điều của thời thơ ấu không còn nữa, chỉ để lại mình tôi với những hồi ức ăm ắp ùa về, hằn đậm vết tích thời gian.
HNN - Giữa bao tất bật của cuộc sống nơi phố thị, tôi ít có dịp để đưa các con về quê. Kỳ nghỉ hè năm nay, tôi tranh thủ đưa cậu con trai về quê nội.
Những ngày mùa hạ, nắng rơi hanh hao trên từng con ngõ ngỏ. Tôi về lại chốn quê xưa, có điều gì đó vẫn còn lưu lại thân quen, nhưng cũng có những người đã không còn đi cùng tôi đến cuối. Lòng chợt chùng xuống, bên bờ vai lấm tấm ướt bởi vài giọt nước trời - những cơn mưa mùa hạ đã về, theo một cách không báo trước.
Những ngày mùa Hạ, nắng rơi hanh hao trên từng con ngõ ngỏ. Tôi về lại chốn quê xưa mà đột nhiên lại chợt thấy xa xăm.
Tôi rời thị tứ xa biền biệt bụi đỏ cuộn lên phía nương chè mấy bận giang hồ không trở lại thương má đi về khuất sương che.
Gần ba thập niên đã trôi qua kể từ mùa Hè World Cup 1998. Những bàn thắng, những trận cầu khi đó đã lùi vào quá khứ. Nhưng lạ thay, chỉ cần trái bóng lại lăn vào giữa mùa Hè, ký ức về những đêm thức trắng tại một làng quê bên bờ sông Hồng vẫn trở về nguyên vẹn với tôi.
Bà Xôi buông thỏng cây chổi chà dính mạng nhện, thẫn thờ tựa lưng vào đống củi khô chất đầy góc chái bếp. Trước khung dệt, một con bé loắt choắt, đen đúa, tấm lưng gầy còm xoay về phía bà, tay thoăn thoắt đưa thoi hiện rõ mồn một làm bà dụi mắt lia lịa. Mắt bà nhòe nhoẹt màn sương mỏng, con bé bỗng tháo sợi dây quàng sau mông cột vào khung dệt, chậm rãi uốn lưng cho đỡ mỏi rồi bước thẳng vào luồng ánh sáng yếu ớt xuyên qua khung cửa hẹp. Con bé không ngoái nhìn nhưng bà Xôi biết đó là hình ảnh của mình gần nửa thế kỷ trước.
Khi những đóa hoa phượng nở rực cả ngõ ngách, tiếng ve ngân vang khắp hẻm thì những đứa trẻ cũng hớn hở đón kỳ nghỉ hè.
Giữa nhịp sống thành phố nhiều vội vã, ngôi nhà phố này vẫn giữ nguyên hơi thở miền Tây bằng hình ảnh 'chái bếp hiên sau' thân thuộc, nơi gợi nhớ những bữa cơm nhà và khoảng trời tuổi thơ bình yên.
TPHCM những ngày nghỉ lễ, không ít người dân tranh thủ thu xếp công việc để về quê, có khi chỉ cách đôi ba giờ chạy xe mà lòng vẫn nao nao nhớ.
Đã lâu lắm rồi tôi mới có dịp đi thực tế về một vùng quê còn nhiều vất vả, gian khó. Được ăn những bữa cơm đạm bạc mà người dân quê nấu bằng bếp củi. Nơi ấy bỗng đánh thức trong tôi cả một miền ký ức tuổi thơ tưởng chừng đã ngủ yên. Mùi khói cay nồng len lỏi qua làn áo mỏng, vương trên mái tóc, chạm vào tâm trí, khiến tôi bâng khuâng nhớ về những tháng ngày tuổi thơ đầu trần, chân đất.
Trong gian bếp đượm mùi khói hăng hăng của nội, có lẽ, dư vị trong bát cà ri chay là món ăn mà tôi thích nhất.
Tháng 2 vừa qua, nhà thơ Lê Sỹ Tùng (ở xã Trảng Bom) được kết nạp hội viên Hội Văn học Việt Nam. Đây là cột mốc đáng tự hào, ghi nhận hành trình bền bỉ với thơ ca của nhà thơ Lê Sỹ Tùng, đồng thời cho thấy sự hiện diện ngày càng rõ nét của anh trong đời sống văn học đương đại của Đồng Nai.
Bình Dương đã hợp nhất với TPHCM. Bình Dương bây giờ là tên gọi một phường thuộc siêu đô thị phương Nam. Thế nhưng, ký ức về Bình Dương thì không thể nào phai mờ trong lòng những người con sinh ra và lớn lên ở Bình Dương.
Có những mùi hương để nhớ. Chúng lặng lẽ đi cùng ta qua năm tháng, như phần ký ức không thể gọi tên. Với tôi - kẻ sinh ra và lớn lên giữa phố thị - đó là mùi khói củi bảng lảng trong sương chiều giáp Tết, quấn quýt trên mái ngói nâu trầm quê vợ tôi.
Năm Ất Tỵ 2025 nhuận nên mới tháng Chạp, nhiều cây mai trong vườn nhà đã bung nụ, nở vàng rực rỡ. Mai chẳng vì thời gian kéo dài thêm mà đợi chờ đến tháng Giêng mới khoe sắc thắm. Cũng như lòng người, luôn rộn rã chờ đợi mùa xuân - mùa của những khởi đầu đầy hy vọng…
Ký ức, giống như một con thú ngủ đông, bỗng chốc bị đánh thức bởi nỗi thèm thuồng. Nó chồm dậy, kéo tuột tôi ra khỏi ánh đèn lạnh lẽo, ném tôi về lại chái bếp ám muội than của mẹ ba mươi năm về trước.
Từ lâu, một số phong tục tập quán và định kiến xã hội đã vô hình trung trở thành rào cản đối với phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS). Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, những 'cánh chim' nhỏ bé ấy không còn nép mình an phận, mà từng ngày âm thầm nỗ lực, vượt qua định kiến để sống tự tin, hạnh phúc, rạng rỡ như ánh mặt trời khi mùa xuân về.
Khi giọt sương giăng mắc trên từng ngọn cỏ nhành cây; những ca khúc chào xuân ngân lên khắp đường làng..., ấy là tháng Chạp về, chái bếp của má lại ngào ngạt mùi của thức quà đón Tết.
Hình ảnh khói quê cũng là kí ức với những buổi trưa nắng cháy tôi đi học về thấy anh tôi đương đốt xác lúa ngoài đồng. Cái oi bức của mùa hè cùng với ngọn lửa đang cháy đồng hừng hực khiến bóng dáng anh tôi trở nên mờ ảo rồi chợt nhòe trong mắt tôi.
Theo dặm dài hành trình, Tết quê vẫn luôn ngự trị trong tâm thức của mỗi người con đất Việt dù đi đâu, làm gì.
Chẳng ai có thể định nghĩa đầy đủ và trọn vẹn ý nghĩa của những ngày Tết. Tết cứ đến và xuân lại về. Quy luật của tự nhiên vốn dĩ là thế! Nhưng cớ sao ai cũng háo hức, đợi chờ ngày Tết đến vậy. Phải chăng, Tết về mang sự tươi mới và gợi lên trong mỗi người một mùi vị rất lạ. Mùi của những ngày Tết xưa cũ!
Trước kia, một bộ phận người Vân Kiều, Pa Kô sống ở đại ngàn Quảng Trị quan niệm, chái bếp là nơi dành cho phụ nữ. Ở đây, các bà, các chị, các mẹ bị trói buộc bởi không ít quan niệm, hủ tục lạc hậu. Dưới ánh sáng của Đảng, phụ nữ vùng cao đã vượt lên quan niệm cũ, tìm thấy đường sáng cho mình.
Tôi thường gọi đó là những thức mùi dồn tụ và lắng đọng giàu suy tưởng. Một dư vị ngọt ngào sau cuối mà không hư hao, dịu thương mà đầy luyến nhớ. Này là một vạt cỏ mọng đầy sương sớm, một ngọn nắng thơm len lén ban trưa, một lọn khói chiều quyện vòng tỏa bay trên chái bếp… Ta đã đi qua biết bao mùi vị thân thuộc là thế, mà sao trên nẻo về hôm nay cứ khắc khoải bên lòng.
Đã bao năm trôi qua, nhưng hình ảnh bếp lửa ấm áp trong chái bếp đơn sơ nơi quê nhà yêu dấu luôn đậm sâu trong ký ức tôi.
Trong bài Thảo thơm viết năm 1993, chỉ có mấy câu mà nhà thơ Nguyễn Ngọc Hưng vẽ lại một cảnh đầm ấm, thân thương của một gia đình truyền thống:
Tôi cũng hạnh phúc khi ở cạnh ông, khi đêm không ngủ được có một bàn tay nhè nhẹ vỗ vào lưng tôi, sự dịu dàng ông mang lại hệt như khi bà vẫn còn ở cạnh.
Lớp học chữ Hán chưa được 10 người trong Đội Thờ tự - Ban Quản trị Lăng miếu núi Sam. Hằng ngày, sau 16 giờ, mọi người tạm gác lại công việc, tranh thủ sang đình thần Vĩnh Tế, phường Vĩnh Tế 'nhặt' cẩn thận từng con chữ cổ xưa.