Nằm nép mình bên núi Báng, chùa Lạc Khoái (Ninh Bình) không chỉ lưu giữ những dấu tích kiến trúc, bia đá cổ mà còn từng là nơi thành lập các tổ chức cách mạng và diễn ra nhiều hoạt động cách mạng của địa phương.
Nép mình trong không gian xanh mát của vùng đất Đông Thành, chùa Ngọc Đới (còn gọi là chùa Cách) không chỉ là chốn cửa thiền thanh tịnh, mà còn là nơi lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, lịch sử cách mạng và nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc đặc sắc.
Nằm nép mình giữa núi rừng xanh thẳm, Mường Đòn xưa, nay là làng Vân Đội, xã Thành Vinh không chỉ nổi tiếng bởi cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà còn gắn với huyền tích vị tướng Vũ Duy Dương - người có công khai ấp, lập Mường ở vùng đất này.
UBND tỉnh vừa ban hành quyết định phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi tại phường Đông Tiến, thời gian thực hiện từ năm 2025 đến năm 2027.
Xã Nam Minh (Ninh Bình) hiện sở hữu 3 di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia, 10 di tích cấp tỉnh và 27 di tích nằm trong danh mục kiểm kê. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản luôn được địa phương chú trọng nhằm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, đồng thời bước đầu khơi dậy tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh tại địa phương.
Sáng 25/4 (tức mùng 9/3 âm lịch), tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư đã diễn các nghi lễ truyền thống của Lễ hội Hoa Lư năm 2026 do nhân dân phường Tây Hoa Lư thực hiện tại Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và Đền thờ Vua Lê Đại Hành.
Nằm ngay trên trục Đại lộ Lê Lợi sầm uất của phường Hạc Thành, có một không gian trầm mặc, vẫn lặng lẽ, bền bỉ lưu giữ dấu tích của một thực ấp thời Trần xa xưa. Đó là Nghè Cả - nơi thờ phụng tướng quân Nguyễn Tĩnh, vị chủ nhân của làng cổ Cẩm Bào.
Sinh ra lớn lên ở thời Lý, trong gia đình cha thì hay chữ, ham mê đèn sách, mẹ làm nghề buôn bán cá tôm để kiếm sống, chàng trai Nguyễn Hồng, người con của làng Ngọc Nhị đã nhanh chóng trưởng thành, có công lớn trong việc bảo vệ sự bình an cho xóm làng, nền thái bình cho quốc gia.
Sau nhiều năm vướng tin đồn thất thiệt, sự ra đi của diễn viên gạo cội Trịnh Lôi được xác nhận, khép lại một hành trình nghệ thuật kéo dài nhiều thập kỷ.
Nơi dải cát vàng trải dài theo sóng, biển xanh ngày đêm vỗ về bờ bãi của phường Nam Sầm Sơn, những giá trị lịch sử - văn hóa - tín ngưỡng vẫn được các thế hệ người dân nơi đây trao truyền, tiếp nối, dệt nên diện mạo đời sống tinh thần đặc sắc.
Khu di tích kiến trúc nghệ thuật lăng mộ, đền thờ Quận công Hoàng Bùi Hoàn là một điểm di tích thu hút đông đảo người dân và du khách ghé thăm mỗi lần có dịp về xã Quảng Yên.
Sống gần 85 tuổi, lần đầu tiên ông Nguyễn Duy Lại người làng Vĩnh Gia, xã Hoằng Phượng cũ, nay là xã Hoằng Giang mới thấy một trận lốc xoáy khủng khiếp đến thế. Ông kể: 'Một đêm không ngủ được, gió gào rú, xung quanh là tiếng loảng xoảng, tôi không dám hé cửa. Khi cơn lốc đi qua, bước ra khỏi nhà, cảnh tượng hơn cả thời chiến tranh, ngổn ngang và tơi bời'. Chỉ trong tích tắc trận lốc xoáy kinh hoàng quét qua trong mưa bão số 10, hàng chục ngôi nhà ở làng Vĩnh Gia tốc mái, ngoài đường cột điện đổ la liệt, cây cối trơ gốc...
Đền Thái Vi được xây dựng vào thế kỷ XIII trên nền đất của hành cung Vũ Lâm, một căn cứ địa trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 2 của nhà Trần.
Quận công Lê Bùi Vị (tức Lê Bá Trí) là công thần thời Lê Trung hưng. Hiện mộ và đền thờ của ông ở thôn Phú Thọ, xã Lưu Vệ, được con cháu dòng họ Lê Bá, Nhân dân hương khói, thờ phụng.
Đền Xám ở Ninh Bình là nơi thờ thượng tướng quân Trần Minh Công, người phò trợ Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, đặt nền móng cho nhà nước Đại Cồ Việt.
Vào đầu thế kỷ XIX, thôn Cối Thị (hay còn gọi là Cối Thị, Củi Thị) thuộc xã Kim Âu, tổng Ngọ Xá, huyện Vĩnh Lộc (theo sách 'Tên làng, xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX' của Viện Hán Nôm, xuất bản năm 1981). Tên xã Kim Âu có từ thời Trần - Hồ cho đến triều đại Lê - Nguyễn. Do kiêng tên húy của Triệu tổ Nguyễn Kim, nhà Nguyễn đã đổi tên Kim Âu thành Ngọc Âu, và tên gọi này tồn tại cho đến cách mạng tháng Tám năm 1945.
Nằm giữa vùng non nước Tràng An, đền Thái Vi có kiến trúc cổ kính và là chứng tích lịch sử gắn liền với triều đại nhà Trần.
Di tích lịch sử văn hóa và cách mạng Đền làng Nghiêm (hay còn gọi là Đền Nghiêm), xã Quảng Giao, huyện Quảng Xương, Thanh Hóa là nơi thờ tự 3 vị quan họ Bùi được sắc phong thời vua Lê Trung Hưng. Đền Nghiêm đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa và kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh năm 2011. Điều đặc biệt, hiện ngôi đền này còn lưu giữ 8 sắc phong quý có niên đại hàng trăm năm.
Di tích quốc gia đặc biệt Đền Xám (Nam Định) - Nơi hội tụ nghệ thuật kiến trúc, văn hóa truyền thống
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, khoa học và kiến trúc nghệ thuật, Đền Xám, xã Hồng Quang, huyện Nam Trực (Nam Định) đã được xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt. Cùng với Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cụm Đền Trần và Chùa Phổ Minh, Di tích kiến trúc nghệ thuật Chùa Keo Hành Thiện đã được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt trước đó, đến nay, tỉnh Nam Định đã có 3 di tích được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt.
Đền Thánh Nguyễn ở Ninh Bình có lịch sử lâu đời, hiện lưu giữ nhiều báu vật cổ giá trị với niên đại hàng trăm năm.
Lễ hội đền Thánh Nguyễn là một trong những lễ hội lớn và đặc sắc nhất của vùng Hà Nam - Nam Định - Ninh Bình...
Đền Đức Thánh Nguyễn tọa lạc tại Ninh Bình, thờ thiền sư Nguyễn Minh Không, một vị cao tăng đã chữa bệnh cho nhà vua và nhân dân, được tôn sùng là Đức Thánh Nguyễn.
Xã Hoằng Sơn (Hoằng Hóa) là vùng đất giàu giá trị lịch sử, nơi còn lưu giữ được một hệ thống di sản văn hóa vật thể có giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc, trong đó có đền thờ Lê Phụng Hiểu. Những năm qua, xã luôn chú trọng đến việc giữ gìn, phát huy giá trị của đền thờ nhằm tri ân công đức của bậc tiền nhân.
Nhiều di tích hư hỏng xuống cấp đã được Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đưa vào bảo quản, tu bổ, tôn tạo nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị di tích, di sản và đặc biệt là thu hút du khách trong và ngoài nước đến tham quan, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch của địa phương.
Lăng Khải Định được xem là công trình tốn kém, xa hoa bậc nhất trong số lăng tẩm vua chúa phong kiến Việt Nam.
Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia đền phủ Ninh Xá (huyện Ý Yên, Nam Định) là nơi lưu giữ được 28 đạo sắc phong từ nhiều vị vua khác nhau và một số đồ vật về văn hóa có giá trị đặc biệt.
Sinh ra và lớn lên tại làng Phong Hậu, nay là thôn 4, xã Quảng Nhân (Quảng Xương), tướng quân Lê Đăng Tiệm là nhân vật lịch sử thời kỳ Lê Trung Hưng. Ông được nhắc nhiều trong lịch sử truyền thống và văn hóa của vùng đất này.
Cụm di tích nghè Diêm Phố ở Thanh Hóa là một địa chỉ tâm linh đặc biệt, có kiến trúc của nghè - chùa - miếu - phủ trong cùng một quần thể. Đáng chú ý, tại nơi này có miếu kỉ niệm năm bão gõ, thờ 344 ngư dân tử nạn trên biển năm 1931.
Sáng 17/4 (tức mùng 9/3 âm lịch), tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư đã diễn các nghi lễ truyền thống của Lễ hội Hoa Lư năm 2024 do Nhân dân xã Trường Yên và các xã trên địa bàn huyện Hoa Lư thực hiện tại Đền thờ Vua Đinh và Vua Lê.
Nằm trên địa bàn thị trấn Bút Sơn (Hoằng Hóa), di tích nghè Tế Độ mang nét đẹp cổ kính với những giá trị lịch sử, văn hóa được lưu giữ. Tuy nhiên, trải qua biến thiên thời gian, những năm qua, di tích có nhiều dấu hiệu xuống cấp.
'Đình huyện Tống, trống huyện Nga' - câu tục ngữ ấy đã khẳng định, đất huyện Tống Sơn xưa, nay là huyện Hà Trung, là vùng đất có số lượng đình làng lớn nhất xứ Thanh. Đi cùng với đình làng là ăm ắp các lễ hội, vì thế mà 'xuân thu nhị kỳ', đặc biệt vào mùa xuân, người dân nô nức chiêng trống đến hội làng.
Lễ hội Khai ấn Đền Trần Xuân Giáp Thìn 2024 sẽ được tổ chức từ ngày 20/2 đến ngày 25/2 (tức từ ngày 11 đến 16 tháng Giêng).
Là lăng mộ cuối cùng của triều Nguyễn trên đất Huế, Lăng Khải Định có nét riêng về cảnh quan, kiến trúc, chứa đựng giá trị độc đáo, nhất là hình tượng rồng.
Đền Trần Nam Định được biết đến rộng rãi bởi lễ Khai ấn đầu xuân và hội đền Trần tháng tám hằng năm. Cứ đến mỗi dịp lễ, đông đảo du khách thập phương và phật tử lại tụ hội về dự, nhằm tri ân công đức các vua Trần và cầu khấn những điều may mắn, tốt đẹp, bình an.
Nằm bên sông Bưởi, làng Vân Đội, xã Thành Mỹ (Thạch Thành) còn được biết đến với tên gọi cổ xưa là Mường Đòn. Đây là một trong những làng có người Mường đến sinh sống từ khá sớm. Cùng với quá trình tụ cư, xây dựng cuộc sống, đất và người Mường Đòn đã tạo nên nhiều giá trị văn hóa đậm nét.
Trải qua hàng trăm năm biến thiên của thời gian, thăng trầm của lịch sử, đình làng Đức Giáo xưa, nay là đình làng Đức Tiến, thôn Đức Tiến, xã Hoằng Hợp (Hoằng Hóa) vẫn giữ được nét rêu phong, cổ kính, đặc biệt tại đình còn lưu giữ nguyên vẹn nhiều sắc phong quý.
Những công trình xây dựng với kiến trúc độc đáo đã làm nên vẻ đẹp đặc trưng của lăng vua Tự Đức – một trong những lăng tẩm đẹp nhất xứ Huế.
Nằm ở phía Bắc huyện Nga Sơn, Nga Thiện là xã vùng chiêm trũng, đến đây du khách không chỉ được thăm thú vùng cói mà còn thưởng ngoạn nhiều phong cảnh đẹp. Trong đó có động Bạch Á (hay còn gọi là Bạch Ác, Bạch Nha), cõi Nam cảnh trí đẹp vô cùng.
Theo dấu chân người xưa tìm về đền thờ Đức Thánh Nguyễn, du khách không chỉ được tìm về với cội nguồn lịch sử, cảm nhận được những nét văn hóa của quê hương, mà còn được thưởng thức ẩm thực làng quê mộc mạc, đậm đà, ai đã một lần nếm thử sẽ nhớ mãi không quên.
Thời gian qua, huyện Yên Định đã chú trọng đến công tác bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị các di tích. Từ đó, đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.
Nam Định có ngôi đình bằng đá duy nhất còn tồn tại với vẻ độc đáo hiếm có khiến nhiều người ngỡ ngàng.