Người K’ho Nộp, một nhánh K’ho bản địa cư trú vùng đèo Gia Bắc đã bao đời gắn bó với cây lúa rẫy. Và, chiếc chòi đựng lúa, đựng bắp chiếm một phần rất quan trọng trong tâm thức của những người nơi đây.
ĐNCT - Ơ… ơ… Ru ru acoon cúcch ơi… Acoon cúcch ơi… ơ… (Ru ru con ngủ đi, con ngủ đi).
Khu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thôn Làng Teng (Quảng Ngãi) được đầu tư hơn 10,5 tỷ đồng. Sau vài năm sử dụng, công trình này đã xuống cấp nghiêm trọng, ít hoạt động cộng đồng và vắng khách tham quan. Trước thực trạng này, địa phương buộc phải tháo dỡ một số hạng mục của công trình.
Sau 7 năm được xây dựng đưa vào sử dụng dự án Khu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thôn Làng Teng ở xã Ba Động (Quảng Ngãi), một số hạng mục xuống cấp nghiêm trọng. Thế nhưng, chính quyền địa phương và người dân đang băn khoăn có tháo dỡ hay không?.
Người dân vùng đất Ia Tôr, huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai rất tự hào và hay nhắc đến tên Kpuih Hạnh, bởi chị là người phụ nữ Jrai đầu tiên ở vùng đất này vừa được bầu làm Bí thư Chi bộ, kiêm Trưởng thôn.
Người dân làng Nẽh Xo (xã Ia Tôr, huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai) rất tự hào khi nhắc đến cái tên Kpuih Hạnh, bởi chị là người phụ nữ Jrai đầu tiên ở vùng đất này được bầu làm Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn.
Đến vùng biên giới Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng nhắc đến già làng H'Lâm chắc ai cũng biết. Bởi bà là một người phụ nữ, một cựu chiến binh, nữ già làng đầu tiên ở Tây Nguyên, đã can đảm dẫn dắt dân làng 'bước qua lời nguyền' vươn lên trong cuộc sống đói nghèo cùng với bao hủ tục lạc hậu. H'Lâm thực sự là ngọn đuốc dẫn đường cho đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Ia Mơr.
Chuyện về ngọn lửa được Đại tá-Anh hùng Lao động Trần Quang Hùng nhóm lên để vận động đồng bào Jrai sống rải rác trên vùng biên giới Đức Cơ (tỉnh Gia Lai) quy tụ, lập nên những ngôi làng trù phú vẫn còn tươi mới.
Cùng với sự phát triển chung trên vùng biên giới chiến lược Tây Nguyên, những năm qua tình hình kinh tế - xã hội vùng biên giới Gia Lai tiếp tục phát triển. Quốc phòng - an ninh ổn định, chủ quyền an ninh biên giới quốc gia được giữ vững, cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư xây dựng phát triển, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện. Kết quả đó có sự đóng góp rất lớn của cán bộ, chiến sỹ Binh đoàn 15 và Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Gia Lai.
Trên rẫy, trên nương chỉ còn trơ lại những thân rạ vàng óng. Lúa đã tuốt xong, lúa đầy kho, đầy chòi… Đêm đêm tiếng chiêng, tiếng khèn nhộn nhịp âm vang náo nức trong các buôn, làng, các ơ-lây của núi rừng Tây Nguyên. Những ngọn lửa rực hồng thâu đêm suốt sáng trên các nhà rông, nhà dài. Con trai, con gái say trong tiếng nhạc, say trong men rượu thơm nồng, chuyện trò, múa hát không dứt…
Sau 5 năm đưa vào sử dụng, Khu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thôn Làng Teng bị xuống cấp nghiêm trọng, buộc phải ngưng sử dụng.
Sau hơn 5 năm đưa vào sử dụng Khu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thôn Làng Teng, xã Ba Thành, huyện Ba Tơ (Quảng Ngãi) đã xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều bất cập trong việc quản lý, xây dựng. Thực tế này cho thấy tìm vốn đầu tư đã khó, nhưng bảo tồn phát huy giá trị còn khó hơn.
Vừa qua, nhiều người dân ở xã Ba Thành (huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi) phản ánh thực trạng xuống cấp, hư hại nghiêm trọng tại nhiều hạng mục, công trình ở Khu bảo tồn văn hóa dân tộc Hrê (thôn Làng Teng, xã Ba Thành).
Khu bảo tồn văn hóa thôn Làng Teng, tỉnh Quảng Ngãi có tổng vốn đầu tư hơn 10,5 tỷ đồng, xây theo kiến trúc nhà sàn truyền thống của người H'rê, hiện bị xuống cấp nghiêm trọng, nguy cơ bị mất an toàn.
Lễ mừng lúa mới không chỉ thể hiện bản sắc văn hóa độc đáo của người Gia Rai, mà còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh, tạo thành sợi dây gắn kết cộng đồng người Gia Rai trên khắp các buôn làng.
Lễ mừng lúa mới là phong tục truyền thống của đồng bào dân tộc Gia Rai sau khi thu hoạch mùa màng, nhằm tạ ơn thần linh đã ban cho dân làng mùa màng tươi tốt, cuộc sống ấm no. Đây là dịp để bà con chung vui, hưởng thành quả lao động và cầu mong thần linh tiếp tục phù hộ cho dân làng sức khỏe, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu.
Đây là sự kiện được coi là tiêu biểu cho tinh thần chống Pháp của đồng bào Jrai trước khi có Đảng nên hầu hết các tài liệu lịch sử viết về Tây Nguyên đều nhắc đến. Tuy nhiên, diễn tiến của cuộc nổi dậy thì các tài liệu đều không thấy ghi chi tiết. Henri Maitre có lẽ là người duy nhất cho thấy trong 'Les Jungles Moi' (Rừng người Thượng). Tuy chưa thật chi tiết nhưng qua sự ghi chép của ông, chúng ta cũng có thể hình dung được những nét cơ bản của cuộc nổi dậy và con đường dẫn tới cái chết của Odendhan.
Nếu như người Kinh, người Mường thiết tha và coi trọng Tết Nguyên đán vào những ngày cuối tháng Chạp, đầu tháng Giêng âm lịch hằng năm; người Thái kéo dài cái Tết Nen Bôn Tiên cho đến trung tuần tháng Giêng; người Tày, người Mán, người Nùng cũng có những ngày vui xuân của mình trùng với dịp Tết Nguyên đán của người Kinh, người Mường; thì xuôi về phương Nam, dọc dãy Trường Sơn, ta sẽ bắt gặp những ngày Tết khác lạ của đồng bào các dân tộc ít người.
Đó là một chuyến công tác vất vả đến độ bây giờ tôi vẫn còn ấn tượng từng chi tiết… Tháng 6-1983, bấy giờ Gia Lai-Kon Tum còn chưa tách tỉnh, xe khách lên huyện Đak Glei mỗi tuần chỉ có 1 chuyến. Gọi là 'xe khách' nhưng thực tế nó là chiếc xe tải, thùng xe đóng 2 tấm ván dọc làm ghế ngồi. Ai lên trước thì có chỗ, sau thì chen nhau đứng. Trời mưa tầm tã, tôi rét run người vì mặc mỗi tấm áo cộc tay mỏng, lại bị nước tạt vào.