Tinh hoa của phẩm Phổ Hiền được kết tinh trong mệnh đề nổi tiếng: “Tri huyễn tức ly, ly huyễn tức giác”. Đây không chỉ là luận điểm triết học mà còn là một phương pháp chuyển hóa nội tâm hết sức sâu sắc.
NSGN - Tất cả mọi thứ trên đời đều là những quy ước mà chúng ta tự đặt ra. Một khi đã đặt ra, chúng ta lại tin vào chính những điều mình quy ước, nên chẳng ai chịu buông bỏ.
Không phải mọi khoảnh khắc đều cần đến phản hồi của chúng ta. Có những khoảnh khắc đơn giản chỉ cần sự hiện diện của chúng ta.
Cũng giống như những thanh thiếu niên thường muốn làm khác với cha mẹ để khẳng định bản thân, nhiều người mới theo Phật giáo ở các nước ngoài châu Á cũng đang trải qua một giai đoạn tương tự: họ muốn vượt ra khỏi những khuôn khổ của Phật giáo truyền thống.
Hiếu hạnh trong ánh sáng duyên khởi và vô ngã không chỉ hạn hẹp ở sự báo đáp công ơn cha mẹ, mà còn là quá trình chuyển hóa từ tình cảm tri ân cá nhân đến trí tuệ sâu sắc và lòng từ bi rộng lớn.
Giá trị của chính niệm không chỉ nằm ở việc giúp ta an trú trong hiện tại, mà còn ở khả năng đưa ta từ nhận biết đến tỉnh giác, từ tỉnh giác đến trí tuệ và từ trí tuệ đến chuyển hóa khổ đau.
Người đời khi đi xa thường bận tâm đến hành lý: mang theo bao nhiêu, nặng nhẹ thế nào, có đủ hay chưa. Mỗi chuyến đi là một lần cân nhắc, lựa chọn, sắp xếp. Người tu cũng vậy, nhưng hành trình ấy không hướng đến một địa điểm cụ thể, mà là con đường quay về chính mình.
Vì pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, khéo khai thông khéo khai thị, nên giúp các vị hành trì có thể chứng được bốn Thánh quả, là quả A-la-hán, quả Bất lai, Quả Nhất lai, quả Dự lưu.
Trong một câu chuyện, sự hẹp hòi, đáp trả dù vi tế đến đâu cũng không thể mang lại giá trị cho con người và bình yên chỉ đến khi ta có lòng từ bi thật sự!
AI chỉ thật sự là thiện xảo phương tiện khi AI biết giúp con người bớt mê lầm, bớt chấp thủ, biết sống có trách nhiệm và biết thương yêu nhau sâu sắc hơn.
Hành trình lớn nhất của một đời người hành trình quay về nhận diện chính tâm mình, xoa dịu tâm bớt chấp thủ, bớt mâu thuẫn và ngày càng có khả năng dung chứa vạn vật, vạn sự cuộc đời bằng tấm lòng từ bi và trí tuệ.
Khi bị mũi tên đầu tiên bắn trúng, người có tu tập không nhất thiết tránh được đau đớn, nhưng có thể học cách không cầm cung bắn tiếp mũi tên tiếp theo vào chính mình.
Giá trị của triết lý ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm đã trở thành kim chỉ nam giúp cho chúng ta đi đúng hướng, tịnh hóa thân tâm, sống trở về với chính ông chủ của mình, hướng đến mục tiêu giác ngộ, giải thoát.
Dưới góc nhìn vô ngã, tám pháp không chỉ là tiêu chuẩn đạo đức mà còn là lộ trình thực hành giúp chuyển hóa ngã chấp để tháo gỡ sự chấp thủ một cái tôi và thiết lập trí tuệ thấy biết chân lý.
Khi thấy được thực tại như nó đang là, ta không còn bị chi phối bởi những lớp kỳ vọng, tưởng tượng hay áp đặt chủ quan. Từ đó, tâm trở nên nhẹ nhàng hơn.
Học Phật không phải là sở hữu thêm những khái niệm mà là chuyển hóa cách sống và cách thấy. Đây cũng chính là tinh thần căn bản của mọi sự tu học chân chính.
Phật ở ngay trong tâm thức thanh tịnh của con người khi buông bỏ tham, sân, si. Vì vậy, hãy tìm Ngài bằng cách xoay chuyển lăng kính nhận thức. Khi lòng bạn đầy từ bi, Phật đang ở đó.
Khi đời sống ngày càng bất an và xáo trộn, kinh Chuyển Pháp luân - bài pháp đầu tiên của Đức Phật sau khi giác ngộ - vẫn soi sáng con người bằng con đường trung đạo, Tứ diệu đế và Bát chánh đạo.
Nhìn lại chặng đường đã qua, diễn viên Hoàng Yến không khỏi rùng mình sợ hãi vì đã từng rất vô mình, làm đau chính bản thân. Và nhân duyên với Phật pháp hiện tại khiến cô hạnh phúc nhất.
Tiếp nối không gian trưng bày đầu tiên tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam, TS. Trịnh Thắng tiếp tục mở ra một cấu trúc triển lãm hoàn toàn mới cho bộ tranh chất liệu da bò 'Hẹn ước Mùa sau' tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật với tên gọi: 'Vén màn Bí mật - Hẹn ước Mùa sau'.
Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc 2026 với chủ đề 'Trí tuệ Phật giáo thúc đẩy phát triển bền vững toàn cầu và xây dựng tương lai chung cho nhân loại' mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang đối diện nhiều biến động sâu sắc.
Thiền không phải nỗ lực kiểm soát tuyệt đối tâm trí, mà là quá trình xây dựng mối quan hệ sâu sắc và hiểu biết hơn với chính nội tâm của mình.
Có thể trong tương lai, nhân loại sẽ tạo ra vô số trí tuệ nhân tạo. Nhưng điều thế giới thiếu nhất, có lẽ vẫn luôn là: trí tuệ để hiểu chính mình.
Nếu Vô ngã, dựa trên nền tảng Duyên khởi, phân tách cấu trúc khái niệm về một 'cái ngã' thường hằng bằng cách chỉ ra các yếu tố kết thành và vô thường của Ngũ uẩn. Đối lại nguyên lý Vô vi, trong hệ tương quan với Đạo và tính tự nhiên (ziran), đưa hành động trở về trạng thái thuận ứng với quy luật vận hành của tự nhiên, với nội tại của vũ trụ.
HNN - Buông xả (hay xả ly) là trạng thái tâm không dính mắc, chấp thủ, hay bám víu vào vật chất, cảm xúc, danh vọng, hay các quan điểm cá nhân, nhằm đạt được sự an lạc và giải thoát. Đây là sự từ bỏ phiền não, tham ái, giữ tâm bình thản trước thuận cảnh hay nghịch cảnh.
NSGN - Trưởng lão Xá-lợi-phất đã dạy trong kinh Chánh kiến(1) rằng sự chấp trước là khổ.
Có thể thấy, việc ngồi lại đàm phán không phải là biểu hiện của sự đồng thuận, mà là hệ quả của bế tắc. Khi mọi con đường khác đều dẫn đến tổn thất lớn hơn, con người hay các quốc gia buộc phải chọn con đường ít tổn hại nhất.
Lằn ranh giữa thành tựu và áp lực không nằm ở bên ngoài, mà nằm ở cách con người liên hệ với thành tựu. Khi có chính kiến, thành tựu là phương tiện để sống tốt hơn.
Trong dòng chảy phát triển không ngừng của xã hội hiện đại, những vấn đề liên quan đến đời sống con người, kể cả việc hậu sự, an táng, cũng đang đứng trước yêu cầu đổi mới theo hướng văn minh, bền vững và phù hợp với các giá trị nhân văn. Trong bối cảnh đó, 'ngọc hóa', tức là việc chuyển hóa tro cốt sau hỏa táng thành tinh thể đã và đang nổi lên như một xu hướng mới, gợi mở nhiều suy tư dưới góc nhìn văn hóa và đặc biệt là Phật giáo.
Vì vậy, vô ngã không phải là một học thuyết để tranh biện, mà là tuệ giác giúp tháo gỡ chấp thủ, chuyển từ bám víu sang quán chiếu và thấy rõ thực tại duyên sinh.
Huân tập là sự lặp đi lặp lại của hành vi có sự can thiệp của ý thức, những hành vi, tư duy hay cảm xúc tích cực sẽ tạo ra chủng tử mới thay thế dần các chủng tử tiêu cực hay các thói quen.
Bốn giai đoạn trong Kinh QNHT tương ứng với các giai đoạn của điều hòa cảm xúc: nhận diện cảm xúc; quan sát cảm xúc; làm dịu phản ứng cảm xúc; tái cấu trúc nhận thức về cảm xúc.
Giữ được sự cân bằng giữa tiến bộ và tỉnh thức, đó chính là con đường để công nghệ không trở thành nghiệp lực, mà trở thành phương tiện của an lạc và hiểu biết.
Gặp gỡ bất định như một bậc thầy là không quay lưng trước thực tại, mà mở lòng trước những gì đang diễn ra, kể cả khổ đau lẫn khả năng chuyển hóa.
Liệu chúng ta đang thực sự tìm kiếm sự an toàn, hay chỉ đang cố giữ lấy những điều mà chính chúng làm ta bất an?
Và có lẽ, giữa một thế giới đầy chia rẽ, hành động bằng tình thương trước hận thù chính là lựa chọn mạnh mẽ và cấp tiến nhất mà chúng ta còn có thể thực hiện.
Tâm cũng như chiếc bát, mỗi ngày đều cần được lau chùi. Không ai sống giữa cuộc đời mà tâm không dính bụi. Nhưng bụi có bám hay không không phải điều quan trọng, mà là ta có chịu cầm chiếc khăn chính niệm lên mà lau hay không.
Thấy rõ vô thường, khổ và vô ngã không khiến đời sống trở nên u ám hay bi quan, mà trái lại, giúp con người buông bỏ những ảo tưởng vốn là nguồn gốc của khổ đau, từ đó sống tỉnh thức, nhẹ nhàng và tự tại hơn...
Bố thí Ba-la-mật trong kinh Kim Cang là pháp môn chuyển hóa phước đức thành trí tuệ Bát- nhã. Trên nền tảng vô trụ, phá tướng và Trung đạo, bố thí trở thành một tiến trình tu tập hướng đến giải thoát.
Nghiệp được tạo bởi tác ý, thì cũng được chuyển hóa bởi tác ý và hành động hướng thiện.
Trong kho tàng kinh điển Pāli, kinh Phước đức là một bản kinh đặc biệt. Sự đặc biệt của kinh không phải vì ngôn từ huyền bí hay triết lý cao siêu khó nắm bắt, mà bởi sự giản dị, mạch lạc và rất nhẹ nhàng của những lời dạy từ kim khẩu Đức Thế Tôn.
NSGN - Có rất nhiều chữ rất khó để hiểu cho tận tường trên đời này. Và khi gặp chữ khó hiểu, tất nhiên là chuyện dịch từ Anh sang Việt, hay từ Việt sang Anh sẽ rất khó chính xác. Bởi vì, khi những chữ có nhiều nghĩa được chọn dịch theo một nghĩa, hẳn là các nghĩa khác sẽ bị thiếu sót.
Mỗi dịp đầu năm, nhiều người chọn đi chùa, cúng dường, làm từ thiện, phóng sinh, ủng hộ quỹ học bổng hay âm thầm giúp một hoàn cảnh khó khăn.
Hòa giải trong Tết không diễn ra bằng những tuyên bố mang tính hình thức hay các cơ chế can thiệp cứng, mà thấm sâu và lan tỏa qua những hành vi đời thường: thăm hỏi, chúc Tết, chủ động gặp gỡ, hàn gắn các mối quan hệ từng rạn nứt.
NSGN - Hiện nay, hơn bao giờ hết, kỹ năng giải quyết xung đột đúng đắn là năng lực thiết yếu đối với bất kỳ ai muốn giải quyết xung đột nội tâm và xung đột giữa các cá nhân, không chỉ ở cấp độ cá nhân mà còn trong các lĩnh vực chuyên môn, tổ chức và doanh nghiệp.
Trong tinh thần từ bi và trí tuệ, Phật học gợi mở một cách tiếp cận khác: xây dựng quan hệ quốc tế không chỉ dựa trên lợi ích ngắn hạn, mà trên trách nhiệm liên đới đối với con người, môi trường và tương lai chung của nhân loại.
Con người có thể gắn bó với một vị thầy, một cộng đồng hay một lý tưởng, nhưng sự gắn bó ấy phải luôn được đặt dưới ánh sáng của chính niệm và trí tuệ.
Trần Quê Hương là bút danh của Hòa thượng Thích Giác Toàn, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học VN.