'Đã cái nư' là 'cái nư' gì?

"Ăn cho đã cái nư", "làm nư", "nư lên" là các cách nói Nam Bộ, đã được nhiều từ điển giải nghĩa.

Cái răng, cái tóc là 'góc' hay 'gốc' con người?

Tục ngữ về "cái răng cái tóc" của con người có nhiều dị bản. Trong "Rong chơi miền chữ nghĩa", An Chi cho rằng “gốc con người” mới là cách dùng đúng.

'Giá long môn', 'trạc thải': Sao cứ phải dùng từ đánh đố dân?

Một vụ xe ben quên hạ thùng, tông vào khung treo biển báo đã kéo theo tranh luận về thuật ngữ "giá long môn". Người bảo vệ thuật ngữ kỹ thuật, người đề nghị gọi đơn giản là "cổng biển báo". Từ cuộc tranh luận ấy, nhìn lại chuyện dùng chữ xưa nay mới thấy việc chọn một cái tên vừa đúng, vừa dễ hiểu chưa bao giờ đơn giản.

'Tai nheo' trong 'đầu cua tai nheo' là gì?

Theo An Chi, “tai” là từ Việt gốc Hán, có nghĩa là mang cá. Vì vậy, “tai nheo” là mang cá nheo, đặt cạnh “đầu cua” tạo thành hình ảnh chắp vá, không đâu vào đâu.

Khảo phần Phổ Thuyết Tứ Sơn trong Khóa Hư Lục Giải của Thiền sư Tuệ Tĩnh

Phổ thuyết Tứ sơn là phần có tính văn chương hay và uyên bác bậc nhất trong Khóa hư lục, phần giải nghĩa Nôm cũng chuẩn xác với văn từ tuy nôm na mà vẫn mượt mà nhuần nhị thể hiện được cái hay đẹp của tiếng Việt cổ.

“Von” trong “Mấy ai biết lúa von...” nghĩa là gì ?

Tục ngữ Việt Nam có câu “Mấy ai biết lúa von, mấy ai biết con hư”. Xung quanh từ “von” và nghĩa của câu tục ngữ có rất nhiều cách giải thích khác nhau.

Những dòng chữ Hán tại lăng Ông Tân Thái

ĐNCT - Tôi vừa có dịp đưa các hướng dẫn viên đến tham quan, tìm hiểu về lịch sử ngôi lăng của làng - lăng Ông Tân Thái (phường Sơn Trà) - nơi từ bao đời nay người dân địa phương thờ Đức Ngư Ông, vị thần được ngư dân tôn kính như ân nhân cứu giúp họ giữa biển khơi.

Thất Tịch là ngày gì? Vì sao 7.7 âm lịch được gọi là Valentine phương Đông?

Thất Tịch 2026 rơi vào ngày 19.8 dương lịch. Ngày 7.7 âm lịch gắn với chuyện Ngưu Lang - Chức Nữ và được nhiều người gọi là Valentine phương Đông.

Đề xuất thẩm phán được bảo mật danh tính khi xét xử các vụ án nguy hiểm cao

Tòa án nhân dân (TAND) tối cao đề xuất thẩm phán xử các vụ án nguy hiểm cao được bảo mật danh tính của bản thân và người nhà; hưởng chính sách như thương binh, liệt sĩ nếu bị tổn hại khi thi hành công vụ.

Mất MSH2 và MSH6 có đồng nghĩa mắc ung thư đại tràng di truyền?

Mất MSH2 và MSH6 trên mẫu u là tín hiệu cần đánh giá thêm, chưa phải kết luận người bệnh chắc chắn mắc hội chứng ung thư di truyền Lynch.

'Mỹ điệu ca' của Mono - Dự án tham vọng nhất nhì V-pop 2026?

Sau 4 năm kể từ album đầu tay, Mono chính thức trở lại với album phòng thu thứ hai mang tên 'Mỹ điệu ca' - một dự án âm nhạc tham vọng gồm 15 ca khúc, được xây dựng như một hành trình đi qua tình yêu, thi ca và sự trưởng thành của một người trẻ trong thế giới đương đại.

Luật Thủ đô 2026: Kết nối không gian đáng sống

Không còn là những dự án hạ tầng đơn lẻ, các khu vực phát triển TOD theo Luật Thủ đô năm 2026 đang biến các nhà ga, đề-pô thành tâm điểm của sự chỉnh trang, kết nối không gian đáng sống...

Kinh Hoa Nghiêm Đại Phương Quảng Phật tóm lược (Quyển cuối)

Bộ Luận Kinh Hoa Nghiêm Đại Phương Quảng Phật được giảng giải bởi Hòa thượng Tuyên Hóa, Việt dịch Tỳ Kheo Thích Minh Định, gồm có 25 quyển. Bài viết này là những ý chính, cô đọng nhất của quyển 25 (quyển cuối)

Lịch Âm Dương ngày 16/06/2026: Ngày Tân Dậu Tốc Hỷ, thuận lợi cho việc cầu tài lộc

Xem chi tiết lịch Âm Dương ngày 16/06/2026. Đây là ngày Tân Dậu được đánh giá là ngày tốt (Tốc Hỷ), mang lại nhiều may mắn cho khởi sự, giao dịch và các kế hoạch quan trọng.

Dùng AI phân tích cổ phiếu Hòa Phát: Big Data thôi là chưa đủ

Các chuyên gia cho rằng khi ứng dụng AI trong tài chính ở Việt Nam, cuộc đua không nằm ở Big Data mà ở Deep Data.

Ngữ liệu đề thi Ngữ văn 2026 đậm hơi thở thực tế loại trừ văn mẫu và đoán đề

Ngay sau khi kết thúc bài thi môn Ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2026, trên các diễn đàn giáo dục và cộng đồng mạng xuất hiện nhiều nhận xét tích cực: Đề hay, nội dung có tính thời sự, kết nối với thời đại và đặc biệt là độ phân hóa rất cao.

'Thanh thiên' và 'thiên thanh'

'Thanh thiên' 青天 và 'thiên thanh' 天青 là hai từ Việt gốc Hán hay bị lẫn lộn với nhau, hoặc bị coi là đồng nghĩa. Sự nhầm lẫn này không chỉ xảy ra với người bình thường mà còn ngay với cả người biên soạn từ điển.

Từ nào mất đầu là hỏi, mất đuôi trả lời?

Một từ tiếng Việt nhưng chỉ cần mất đầu đã thành câu hỏi, mất đuôi lại hóa câu trả lời.

Về từ 'xui xúc' trong phương ngữ Thanh Hóa

Trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' số trước (tháng 4/2026) chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xấu xí', một từ được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Văn Hành chủ biên - Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2011) thu thập và giải nghĩa. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xui xúc'.

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển 'Chinh phụ ngâm' cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở 'Hoài Thanh toàn tập', tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ 'Hà lương chia rẽ đường này', nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Triển lãm 'Nguồn sống': Hơi thở sáng tạo và chiêm nghiệm nhân sinh

Tiếp nối triển lãm 'Kẻ mộng mơ' (năm 2023), họa sĩ Phạm Anh đánh dấu sự trở lại với công chúng yêu nghệ thuật Thủ đô qua triển lãm cá nhân mang tên 'Nguồn sống'. Sự kiện mang đến một không gian thưởng lãm giàu chiều sâu, gắn kết giữa hội họa và những chiêm nghiệm về đời sống.

Vị cao thủ ngây thơ nhưng có võ công vượt xa Quách Tĩnh và Dương Quá

Nam chính này không biết chữ, không hiểu võ học, nhưng lại chạm đến cảnh giới vượt xa mọi cao thủ quen thuộc.

'Chuyện kể từ những trang cổ thư'

HNN - 34 bản sách cổ, trong đó có nhiều hiện vật quý và độc bản, đang được giới thiệu tại triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư' ở di tích Cơ Mật Viện - Tam Tòa. Từ những trang giấy nhuốm màu thời gian, một phần lịch sử, văn hóa và đời sống Triều Nguyễn hiện lên sinh động.

Mệt mỏi vì màn hình điện thoại, người trẻ chọn 'sống như bà ngoại'

Mệt mỏi với nhịp sống hối hả và kiệt quệ trước điện thoại thông minh, nhiều người trẻ tìm về các giá trị truyền thống gắn liền với bà ngoại của họ, được biết đến với thuật ngữ 'nonna maxxing'.

Chicilon Media định nghĩa logic đánh giá hiệu quả quảng cáo mới

Sau khi công bố thông điệp mới, Chicilon Media đưa ra các lý giải sâu sắc về logic đánh giá hiệu quả quảng cáo: Được nhìn thấy, được ghi nhớ, tạo ra hiệu quả.

Cựu chiến binh nặng lòng với văn hóa Thái

Vừa qua, trong chuyến công tác về xã Thanh Quân, tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi có dịp ghé thăm đền Chín Gian-một thiết chế tín ngưỡng đặc sắc của đồng bào Thái nơi đây. Người giới thiệu với chúng tôi từng không gian, chi tiết kiến trúc, nghi lễ... là đồng chí Hà Văn Khăm, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thanh Quân.

Về hai từ láy 'chăm chỉ' và 'chăm chú'

'Chăm chỉ' và 'chăm chú' được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học) thu thập và giải nghĩa. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của chăm chỉ và chăm chú. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):

Đọc sách giúp trị liệu tinh thần trước sức ép quá tải thông tin

Đọc sách không chỉ kích thích thần kinh mà còn tạo nên nhiều thay đổi sinh lý cho thân thể, theo Big Think.

Ý nghĩa và nguồn gốc Tết Nguyên đán chính xác nhất

Không phải ai cũng biết đầy đủ, tường tận ý nghĩa và nguồn gốc Tết Nguyên đán - dịp lễ lớn và quan trọng nhất trong năm của người Việt Nam.

Người có duyên với bóng rổ Đà Nẵng

Nhắc đến lý do gắn bó, cống hiến hết mình cho bóng rổ phong trào và thành tích cao của Đà Nẵng nhiều năm qua, Huấn luyện viên Đàm Huy Đại cho rằng, đó là chữ 'duyên' mà bản thân ông cũng không thể giải nghĩa.

Nghị quyết 57 - đòn bẩy đẩy đất nước bay vào kỷ nguyên mới: Kỳ 2: Cấu trúc và tư duy chính sách của Nghị quyết 57

Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST) được thiết kế theo một cấu trúc khá rõ ràng, phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy chính sách: từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang tiếp cận phát triển dựa trên tri thức, con người và năng lực sáng tạo của toàn xã hội. Khi đọc toàn bộ nghị quyết, có thể nhận diện ba tầng cấu trúc chính gắn bó chặt chẽ với nhau: tầng nhận thức, tầng mục tiêu - định hướng chiến lược và tầng giải pháp - tổ chức thực thi. Ba tầng này tạo thành một chỉnh thể, cho thấy nỗ lực tái định khung tư duy phát triển quốc gia, vượt ra khỏi cách tiếp cận coi KHCN chỉ là công cụ hỗ trợ sản xuất.

Nên hiểu câu 'Giày thừa, dép thiếu' thế nào cho đúng?

Tục ngữ 'Giày thừa, dép thiếu' được nhiều cuốn từ điển ghi nhận và giải nghĩa.

'Tát nước theo mưa' nghĩa là gì?

'Tát nước theo mưa' được nhiều cuốn từ điển tiếng Việt thu thập và giải nghĩa.

'Cốc mò cò xơi' có nghĩa là gì?

Đố bạn giải nghĩa được câu nói tưởng chừng rất đơn giản này.

'Xe đò' là xe gì?

Vua Tiếng Việt đặt câu hỏi 'Xe đò có nghĩa là gì?'. Người chơi ngơ ngác, rồi đáp là 'Du thuyền' (hay là 'Con thuyền' gì đó, chúng tôi nghe không rõ).

Não người và mô hình trí tuệ nhân tạo có sự tương đồng trong giải mã ngôn ngữ

Nghiên cứu chỉ ra rằng các phản ứng sớm của não đối với lời nói tương ứng với những lớp phân tích nông ban đầu trong mô hình AI - nơi tập trung vào các đặc trưng đơn giản.

Triển lãm cá nhân đầu tay của Phạm Công Thành - 'The Playground'

'The Playground', triển lãm cá nhân đầu tay của Phạm Công Thành là nơi nghệ sĩ dựng nên thế giới riêng với quân bài, đồng hồ, bàn cờ, sân đấu, nhạc công… những biểu tượng quen thuộc nhưng luôn bị bẻ cong khỏi logic thường thấy để hé lộ các xung đột nội tâm, những ám ảnh và cả sự hài hước đặc trưng.

Bạn có đủ nhanh nhạy để giải mã được hình ảnh này không?

Một thử thách 'đuổi hình bắt chữ' đòi hỏi sự tinh ý và khả năng liên tưởng.