Một người có thể mất danh dự, chịu hình phạt tàn khốc và vẫn để lại cho hậu thế một trong những bộ sử vĩ đại nhất.
Băng qua những biến động của thời gian và dâu bể lịch sử, đằng sau lớp bụi không gian nơi đình làng, nhà thờ họ ở vùng đất Quảng Trị là hàng trăm sắc phong, gia phả, thần phả đã ngả màu. Những trang giấy dó mỏng manh ấy không đơn thuần là ký ức cổ xưa, mà là “chứng minh thư” lặng lẽ ghi chép hành trình khai cõi, tụ cư và giữ đất của bao thế hệ tiền nhân.
Loại thực phẩm hơn 2.000 năm tuổi được phát hiện trong di tích Trung Quốc hé lộ những dấu vết đời sống bình dị, bất ngờ của người xưa.
Sáng 27/9, tại Đình làng Tú Luông, phường Tiến Thành, Lễ tế thu được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính. Tham dự có đại diện chính quyền địa phương, Ban nghi lễ các đình làng, dinh vạn, cùng đông đảo Nhân dân trên địa bàn.
Những ngày qua, có nhiều ý kiến tranh luận quanh hai câu chuyện: Đoàn người hóa trang thành các nhân vật trong bộ phim "Tây Du Ký" đi bộ trong làn xe ô tô để phục vụ tang lễ; việc quy hoạch lại hệ thống nghĩa trang ở TP Huế. Điểm chung được nhiều ý kiến đồng tình là việc tang cần có những chuẩn mực để phù hợp với đời sống hiện đại.
Nhiều người vẫn nghĩ hạnh phúc tuổi già phụ thuộc vào sự hiếu thuận của con cái hay gia tài để lại. Nhưng càng đi qua nhiều năm tháng, người ta càng nhận ra: Tuổi xế chiều chỉ thực sự nhẹ nhõm khi bản thân biết dọn dẹp tâm trí, buông xuống những gánh nặng không còn thuộc về mình.
Với tôi, đọc thơ của những nhà thơ lớn, khi họ đã ở tuổi cuối chiều không phải là để tìm cái hay, cái đắc đạo của chữ trong thơ của họ. Cái tôi tìm trong thơ họ lúc ấy, là góc nhìn, là sức mở, là sự hiện diện của những câu chữ mới được sinh ra trong mặt bằng thơ của thời điểm ấy. Đọc thơ của Vũ Quần Phương với những tác phẩm mới viết trong giai đoạn này, người ta nhận ra sự tối giản về ngôn ngữ thơ.
Giữa vùng đất Thiệu Quang, tỉnh Thanh Hóa, Đền thờ Tướng quân Trần Lựu vẫn lặng lẽ lưu giữ ký ức về một vị dũng tướng tài ba của Nghĩa quân Lam Sơn. Không chỉ là nơi hậu thế thành kính tưởng nhớ vị Khai quốc công thần triều Lê, ngôi đền còn lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với vùng đất và con người nơi đây.
Từ những phép tính ruộng đất đến việc dự toán vật liệu xây thành, Vũ Hữu cho thấy toán học Đại Việt từng gắn chặt với những nhu cầu rất thực tế.
Ngài chính là linh hồn của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, vĩnh viễn bất sinh bất diệt trong lòng hậu thế. Tâm là nguồn báu truyền đời, giữ được tâm ấy thì giữ được hạnh phúc và an lạc quốc gia.
Hơn hai thế kỷ trôi qua, lễ giỗ Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ vẫn là dịp để hậu thế thành kính tưởng nhớ vị anh hùng áo vải, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và gìn giữ tinh thần quật cường cho các thế hệ mai sau.
Trong lịch sử Việt Nam thời Lê Trung Hưng, có những vị đại thần để lại tên tuổi bằng chiến công nơi trận mạc; có người nổi tiếng nhờ văn chương, khoa bảng; lại có người được hậu thế kính trọng bởi sự thanh liêm, chính trực giữa chốn quan trường. Đặng Đình Tướng hội tụ khá đầy đủ những phẩm chất ấy. Ông bước ra từ cửa Khổng sân Trình, thành danh bằng khoa cử, từng đảm trách việc chính trị, ngoại giao, quân sự; giữ nhiều chức vụ trọng yếu, được phong Thái phó, Quốc lão, Đại tư mã, Chưởng phủ sự, Đại tư đồ và tước Ứng Quận công. Nhưng điều còn lại sau gần ba thế kỷ không chỉ là một chuỗi dài chức tước. Đó là hình ảnh một bậc đại thần lấy đức độ làm gốc, lấy sự tận tụy làm phương châm, dùng tài năng để giúp nước và lấy sự tỉnh táo của người từng trải để giữ mình giữa một thời đại đầy những mối quan hệ quyền lực phức tạp.
Hơn 8 thập niên đã trôi qua, những bức ảnh đen trắng về ngày 2/9/1945 vẫn lưu giữ nguyên vẹn hình ảnh một dân tộc bước vào thời khắc lịch sử.
Gia Cát Lượng nổi danh là quân sư kiệt xuất thời Tam Quốc nhưng vẫn phải dè chừng trước 3 nhân vật này, trong đó có người nhiều lần khiến ông thất bại.
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, nhiều giá trị văn hóa truyền thống vẫn có cách riêng để ở lại với cộng đồng. Phía sau sự tiếp nối ấy là những con người lặng lẽ giữ lửa, dành thời gian và tâm huyết truyền lại những giá trị đã được bồi đắp cho hậu thế. Nhờ đó, văn hóa truyền thống không trở thành ký ức xa xôi mà tiếp tục hiện diện trong cuộc sống hôm nay.
Giữa núi rừng và đồng ruộng xanh mát, Đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng (xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai) hiện lên với vẻ trang nghiêm, thanh bình. Đây là nơi hậu thế tưởng nhớ một trong những vị tướng tài ba của phong trào Tây Sơn, đồng thời là điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá vùng đất võ.
Giữa sa mạc Jordan, có một thành phố được tạc vào vách núi đã tồn tại qua hàng nghìn năm như một tuyệt tác điêu khắc khổng lồ.
Sau khi Triệu Mẫn qua đời, Trương Vô Kỵ thay đổi hoàn toàn, sáng tạo một tà công khiến giang hồ hậu thế chìm trong tranh đấu.
Với nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần, ngày 8/7/2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định xếp hạng mộ và đền thờ ông, bà Đỗ Công Tường là di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.
Galileo đã dồn hết tâm sức viết cuốn sách mới với toàn bộ sức mạnh mà khoa học, tôn giáo, kinh nghiệm sống và tài năng viết kịch của ông cho phép.
Lịch sử mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, tổ tiên ta đã trao truyền lại cho hậu thế nhiều kế sách lớn, trong đó có kế sách kết hợp kinh tế với quốc phòng để “nước thịnh, binh cường”. “Đồn điền binh” và “Ngụ binh ư nông” là những hình thức tiêu biểu của sự kết hợp đó, ra đời rất sớm và có hiệu quả to lớn. Đó cũng là tiền đề để phát triển thành Khu kinh tế quốc phòng (KTQP) ngày nay.
Chiêm ngưỡng tranh của danh họa người Hà Lan Vincent Van Gogh (1853-1890) tại các bảo tàng ở Mỹ mang đến cho chúng tôi một trải nghiệm thị giác và cảm xúc rất khác so với việc xem tranh của ông in qua sách hay màn hình. Đó là cảm giác được đứng trước dấu vết của một thiên tài đã đi qua những thăng trầm và để lại cho hậu thế những di sản tuyệt tác.
Giữa thời đại chưa có máy móc hiện đại, người La Mã đã tạo nên những công trình khổng lồ khiến hậu thế vẫn kinh ngạc sau hàng nghìn năm.
Trong cuộc hội thảo khoa học quốc gia 'Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn-Di sản và giá trị thời đại' nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn (2-8-1726 / 2-8-2026) vừa diễn ra tại tỉnh Hưng Yên, một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là làm sáng tỏ về tư duy học thuật, phương pháp khảo cứu và tinh thần 'thực học, thực nghiệp, thực làm' của nhà bác học vĩ đại của dân tộc.
Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026) là dịp để nhìn lại những giá trị mà nhà bác học lớn của dân tộc để lại cho hậu thế. Dưới mái trường mang tên ông, truyền thống hiếu học ấy đang tiếp tục được các thế hệ thầy và trò Trường THCS Lê Quý Đôn, phường Bỉm Sơn gìn giữ và phát huy.
Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026) diễn ra lúc 20h ngày 31/7/2026 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn) và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam.
Có những con người dù đã đi xa hàng thế kỷ nhưng tên tuổi vẫn được hậu thế nhắc nhớ bằng sự kính trọng. Danh nhân Tô Hiến Thành – Thái úy kiệt xuất dưới triều Lý Anh Tông và Lý Cao Tông, nổi tiếng thanh liêm, chính trực, hết lòng vì nước, vì dân, không chỉ để lại dấu ấn trong lịch sử dân tộc mà còn trở thành niềm tự hào của quê hương Ô Diên hôm nay.
HNN - Ba trăm năm sau ngày sinh của Lê Quý Đôn, điều khiến hậu thế kính trọng ông không chỉ là hàng chục bộ sách đồ sộ hay danh hiệu 'nhà bác học lớn nhất của Việt Nam thế kỷ XVIII'. Giá trị lớn nhất mà ông để lại chính là một tư tưởng vẫn còn nguyên sức sống: muốn đất nước hưng thịnh thì phải bắt đầu từ tri thức, từ con người và từ việc hiểu thật sâu chính đất nước mình.
Lê Quý Đôn là nhà bác học lớn, một bậc đại khoa, đại trí, đại tài của dân tộc. Ông để lại cho hậu thế những công trình vô cùng giá trị, là biểu hiện của sự kết nối giữa tri thức Việt Nam với các nền văn hóa khác.
Vương Trùng Dương và Lâm Triều Anh được xem là cặp cao thủ võ lâm tài sắc vẹn toàn, nhưng chuyện tình của họ khiến hậu thế không khỏi tiếc nuối.
Danh lợi có thể làm người đời ngước nhìn trong chốc lát; Giới đức mới khiến người đời kính trọng, hậu thế kính ngưỡng. Quyền chức có thể được trao bởi con người; nhưng Đạo hạnh chỉ có thể được thành tựu bằng chính công phu tu tập.
Có những ngôi miếu tồn tại hàng trăm năm nhưng điều được thờ phụng bên trong lại chưa hẳn đã được hậu thế hiểu đúng, ở xứ Quảng, tục thờ 'Tứ Dương Thành phủ quân' là một trường hợp như vậy.
Nhắc đến cao thủ võ lâm, nhiều độc giả đều nghĩ ngay tới một huyền thoại bất bại khiến cả giang hồ kiêng nể: Độc Cô Cầu Bại.
Gắn liền với huyền tích Đức Thánh Bối và truyền thống khoa bảng lâu đời, làng Bối Khê (Tam Hưng, Hà Nội) từ lâu được biết đến như vùng đất hội tụ những giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc.
Phần đông hậu thế vẫn xem Columbus là nhà thám hiểm vĩ đại. Nhưng bên cạnh đó, vẫn có những người bản xứ kết tội ông và thành quả của ông.
Một chiếc iPhone 17 Pro Max vừa được niêm phong trong hộp thời gian suốt 250 năm, trở thành biểu tượng công nghệ để thế hệ tương lai khám phá cuộc sống hôm nay.
Sau Hiệp định Geneve 1954, đất nước tạm thời bị phân chia hai miền Nam - Bắc và đã có lúc TP.Hải Phòng cưu mang, đùm bọc tới 15.000 học sinh miền Nam nội trú tại gần 20 điểm trường, nên đây được xác định là chiếc nôi lớn nhất nuôi dưỡng 'hạt giống đỏ' miền Nam.
Gia đình sẽ luôn là nơi trang nghiêm nhất để gìn giữ ngọn lửa văn hóa tâm linh, bảo tồn trọn vẹn nét đẹp dân phong quốc tục mà tổ tiên ngàn đời đã chắt chiu, gìn giữ và truyền lại cho hậu thế.
Lễ kỷ niệm 1.011 năm ngày mất Thái sư Á Vương Đào Cam Mộc là dịp thiêng liêng để hậu thế tri ân bậc khai quốc công thần lỗi lạc, đồng thời khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm cống hiến của dòng tộc.
Ngày nay, khi nhắc đến những danh nhân họ Đặng trong lịch sử Việt Nam, người ta thường nhớ đến Đặng Tất nơi chiến địa, Đặng Dung với bài thơ 'Cảm hoài' bất hủ, Đặng Minh Khiêm trên văn đàn Hồng Đức.Và bên cạnh những tên tuổi ấy, Đặng Thì Thố xứng đáng có một vị trí trang trọng. Bởi ông là biểu tượng của lớp trí thức đã giữ gìn truyền thống văn hiến dân tộc trong một giai đoạn đầy biến động.Gần năm thế kỷ đã trôi qua. Những mái trường xưa đã đổi khác. Những con đường đất làng An Lạc đã mang dáng dấp mới.Nhưng mỗi lần đọc lại tên ông trong những bảng vàng khoa cử, hậu thế vẫn cảm nhận được niềm tự hào lặng lẽ. Một niềm tự hào về người học trò nghèo năm nào.
Có những con người bước vào lịch sử bằng gươm giáo, bằng những trận đánh làm thay đổi vận mệnh triều đại. Có những người lưu danh bằng văn chương, khoa bảng, để lại những áng thơ văn bất hủ. Nhưng cũng có những người không cầm kiếm nơi chiến địa, không ngồi trên ghế quan trường, mà lặng lẽ gửi tài năng và tâm hồn mình vào đất, nước, lửa và thời gian. Họ là những nghệ nhân. Và trong số những nghệ nhân nổi tiếng nhất của Việt Nam thế kỷ XVI, Đặng Huyền Thông là một ngôi sao sáng.
Trong lịch sử nhân loại, có những di sản đã bị hủy hoại vẫn có thể phục hồi bằng nỗ lực, tri thức và kỹ năng của hậu thế. Nhưng cũng có những cơ hội nếu bỏ qua, sẽ không bao giờ quay trở lại. Và di tích Hoành Sơn Quan đang đứng trước một thời điểm như vậy.
Đó là khi triều Trần đang ở thời kỳ cường thịnh sau những chiến công chống Nguyên Mông. Đó là thời đại mà hào khí Đông A vẫn còn cuộn chảy trong từng mái đình, bến nước. Người dân Đại Việt vừa đi qua binh lửa nên càng hiểu giá trị của hiền tài. Triều đình trọng người học, mở khoa thi, dựng Quốc tử giám, khuyến khích sĩ tử khắp nơi đèn sách. Nhưng vùng Nghệ Tĩnh khi ấy vẫn còn xa kinh thành, đất rộng mà người thưa, học hành chưa thật phát triển như miền Bắc.Chính trong hoàn cảnh ấy, Đặng Bá Tĩnh xuất hiện như một ngọn đèn đầu tiên thắp lên chí học cho cả vùng đất.
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, triều Trần luôn hiện lên như một thời đại đặc biệt. Đó không chỉ là triều đại ba lần đánh tan vó ngựa Nguyên Mông, làm nên hào khí Đông A lẫy lừng, mà còn là thời kỳ Đại Việt sản sinh nhiều bậc hiền tài kiệt xuất. Ở thời đại ấy, đạo học được tôn vinh, hiền tài được trọng dụng, và những con người mang trong mình chí lớn cứu nước, giúp đời đã góp phần làm nên nền văn hiến rực rỡ cho non sông.