Tại Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội 2026 diễn ra mới đây tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), nhà thơ Bằng Việt đã được vinh danh ở hạng mục cao nhất: Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội. Sự ghi nhận này thêm một lần khẳng định những đóng góp bền bỉ, sâu rộng của ông đối với đời sống văn hóa, văn học nghệ thuật Thủ đô trong suốt nhiều thập niên.
Ở tuổi 85, sau một đời viết về Hà Nội, nhà thơ Bằng Việt vẫn miệt mài với những trang bản thảo và tự chuyển ngữ thơ mình sang tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nga. Với ông, hành trình của thơ không dừng lại ở những câu chữ, mà còn là hành trình đưa ký ức, tâm hồn và những giá trị văn hóa được nuôi dưỡng từ Hà Nội vượt qua biên giới ngôn ngữ, đến gần hơn với bạn bè thế giới.
Giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 19 tôn vinh những đóng góp nổi bật cho Hà Nội trên nhiều lĩnh vực, nghệ thuật, di sản đến đời sống văn hóa đô thị.
Giữa muôn vàn di sản tinh thần mà chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng để lại, bài diễn văn đáp từ trong tiệc trà tại Tam Kỳ ngày 10/7/1926 - ngay sau khi cụ trúng cử Viện Dân biểu Trung kỳ - vẫn vẹn nguyên giá trị thời đại. Đó không chỉ là một lời cảm tạ bầu cử mà là bản tuyên ngôn sắc bén về thể chế đại nghị, ý thức công dân và triết lý phụng sự của người trí thức dấn thân.
ĐNCT - Lịch sử Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX ghi nhận chân dung một trí thức kiệt xuất: Cụ Huỳnh Thúc Kháng. Không đi theo lối mòn học hành ra làm quan, cuộc đời cụ là chuỗi những lựa chọn dấn thân trước các bước ngoặt của dân tộc; ở đó chỉ thấy trọn đời một khí tiết bất biến hết lòng vì nước, vì dân.
LTS: Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam thế kỷ 20, chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng (1876 - 1947) là biểu tượng tiêu biểu cho khí phách kiên trung, đạo đức thanh bạch và tinh thần đại đoàn kết toàn dân. Trải qua 71 năm tuổi đời, hơn 40 năm hoạt động yêu nước và cách mạng, cụ Huỳnh trước sau luôn thể hiện nhân cách của một chí sĩ suốt đời phấn đấu cho dân được tự do, nước được độc lập. Hướng đến kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026), từ hôm nay, Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng mở thường xuyên chuyên mục về cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh trên báo Đà Nẵng, góp phần lan tỏa tấm gương sáng, đức cao, vọng trọng, suốt một đời vì nước, vì dân.
NSƯT Văn Ty, NSƯT Văn Khuê cùng các sĩ Tùng Dương, ca nương Kiều Anh, Quách Mai Thy và rapper Ram C khiến khán giả tại Hoàng thành Thăng Long phấn khích.
Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, Đặng Đức Siêu hiện lên với một chân dung khá đặc biệt. Ông không trực tiếp cầm quân xông pha giữa tên bay đạn lạc như Võ Tánh, Nguyễn Văn Thành, Lê Văn Duyệt; cũng không nổi danh bằng sự nghiệp trước tác đồ sộ như Trịnh Hoài Đức, Lê Quang Định hay Ngô Nhân Tĩnh. Thế nhưng, vào những thời điểm quyết định của cuộc chiến tranh giữa nhà Tây Sơn và lực lượng Nguyễn Ánh, tiếng nói của ông nhiều lần góp phần làm thay đổi cục diện. Khi đất nước trở lại thống nhất, ông lại trở thành một trong những người đặt những viên gạch đầu tiên cho hệ thống lễ nghi, điển chế, giáo dục và văn hóa của triều Nguyễn.
Khuyến học ở Việt Nam thời quân chủ không chỉ có trong "phép nước" mà còn được thể hiện tại "lệ làng". Lệ làng ở đây là phong tục, tập quán nói về quan điểm khuyến học của các làng xã ghi trong Tục lệ chữ Hán hiện lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Dù phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” chưa chính thức ra mắt, nhưng ca khúc chủ đề "Tráng sĩ ca" đã gây chú ý với phần sáng tác của nhạc sĩ Quốc Trung, giọng hát Đông Hùng và phần hòa âm, phối khí của Lưu Quang Minh, góp phần tạo nên một khúc tráng ca hào hùng, đậm màu sắc huyền sử Việt.
HNN - Với vai trò là thủ phủ Đàng Trong, Kinh đô của triều Tây Sơn và đặc biệt là Kinh đô của Triều Nguyễn trong 143 năm (1802 - 1945), Huế từng là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục và tôn giáo của đất nước. Quá trình lịch sử đó đã tạo nên hệ thống di sản văn hóa phong phú cùng những đặc trưng riêng của con người Huế. Đây là nguồn lực quý giá để Huế thực hiện mục tiêu phát triển trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản, văn hóa và bản sắc Cố đô.
Có phải mấy mươi năm gắn bó với con chữ và hơn 70 năm hiện diện trong đời, đối mặt với bao thăng trầm, dâu bể mà Phan Trang Hy đã đặt tên cho tùy bút của mình là Mắt đá, mắt cỏ cây và mắt thức (NXB Văn học, 2026) chăng?
Giữa những ngày cả nước bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, câu chuyện về sự học, về khoa cử và truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam lại gợi nhiều suy nghĩ.
Đó là khi triều Trần đang ở thời kỳ cường thịnh sau những chiến công chống Nguyên Mông. Đó là thời đại mà hào khí Đông A vẫn còn cuộn chảy trong từng mái đình, bến nước. Người dân Đại Việt vừa đi qua binh lửa nên càng hiểu giá trị của hiền tài. Triều đình trọng người học, mở khoa thi, dựng Quốc tử giám, khuyến khích sĩ tử khắp nơi đèn sách. Nhưng vùng Nghệ Tĩnh khi ấy vẫn còn xa kinh thành, đất rộng mà người thưa, học hành chưa thật phát triển như miền Bắc.Chính trong hoàn cảnh ấy, Đặng Bá Tĩnh xuất hiện như một ngọn đèn đầu tiên thắp lên chí học cho cả vùng đất.
Cuộc thi 'Tài năng sinh viên cải lương năm 2026': Phát hiện, bồi dưỡng những sinh viên có năng khiếu
Chiều 8-5, Khoa Kịch hát dân tộc, Trường Đại học Đại học Sân Khấu và Điện ảnh TPHCM, tổ chức Cuộc thi Tài năng sinh viên cải lương năm 2026 với chủ đề Tinh hoa cải lương - Tỏa sáng tài năng trẻ.
Xây dựng một xã hội đọc sách không chỉ là chuyện của cá nhân, mà đòi hỏi một chính sách chiến lược quốc gia, sự đầu tư nghiêm túc và tầm nhìn về một hạ tầng văn hóa bền vững.
Thời phong kiến Việt Nam, đọc sách gần như là con đường duy nhất để tiến thân: Từ học chữ với thầy đồ đến kinh điển, rồi bước vào khoa cử để trở thành 'kẻ sĩ'.
Phim truyền hình 'Tận hiến' vừa lên sóng hai tập mở màn, Hứa Vĩ Văn đã thuyết phục người xem trong lần đầu hóa thân vai diễn tình báo.
Vinhomes Global Gate Hạ Long thu hút người dân Thủ đô nhờ lợi thế tỷ lệ xanh 65 m2/người, gấp 30 lần tỷ lệ tại Hà Nội.
Năm nay là tròn nửa thế kỷ Thành phố mang tên Hồ Chí Minh - Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, 'người chiến sĩ tiên phong của phong trào giải phóng dân tộc, vị đại anh hùng của dân chúng Việt Nam'.
Trong dòng chảy văn học trung đại, hình ảnh con ngựa không chỉ là phương tiện di chuyển thuần túy. Ngựa mang trong mình chiều sâu biểu tượng: nhịp chân của lịch sử, tiếng vó của chia ly, bụi đường quan lộ và khí phách của kẻ sĩ. Ở tầng cao hơn, đó còn là hình ảnh ẩn dụ cho một đất nước qua từng thời đại. Nhân dịp năm mới, chúng tôi có cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu Trần Mạnh Cường, hiện công tác tại Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An.
Trên thế giới ở một số quốc gia cũng dựng bia đề danh những người đỗ đạt nhưng chỉ có bia tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) ngoài tên các vị tân khoa còn có bài ký ghi lịch sử khoa thi, triết lý về nền giáo dục, đào tạo, sử dụng nhân tài của các triều đại, đặc biệt là 'lời răn', nhắc nhở những kẻ đỗ đạt, chuẩn bị bước chân vào chốn quan trường về sứ mệnh phụng sự xã tắc.
Thời gian có thể trôi đi, nhưng sắc hoa Tết thì vẫn bền bỉ giữ nguyên hương vị Xuân trong ký ức người Việt...
Giữa những chộn rộn của không khí tết, dường như đi đâu cũng thấy mọi người thường trực nụ cười trên môi.
Ở đầu thế kỷ XIX, có một nhân vật của Đà Nẵng rất đáng để hậu thế học tập về tinh thần cầu tiến là Tiến sĩ Phạm Phú Thứ.
Hai lần đứng đầu các khoa thi lớn của triều Nguyễn, từ Giải nguyên đến Hội nguyên, Hoàng giáp Lê Khắc Cẩn không chỉ nổi danh về học vấn mà còn được vua Tự Đức đặc biệt yêu mến, ban tên và trọng dụng.
Qua lăng kính văn hóa học, chúng ta nhận thấy đặc điểm Tịnh độ Việt Nam không những rất đa dạng mà còn rất đặc thù, không dễ nhầm lẫn với pháp tu Tịnh độ của các quốc gia Phật giáo Bắc Tông khác.
Sáng thứ 7 đẹp trời, lão Trư ngồi thừ ra trước cửa nhà. Gió nồm mơn man da thịt khiến lão định bụng ngả lưng xuống liếp nhà đánh một giấc. Chợt Tuấn tiến sĩ đến chơi. Lão mắt sáng trưng, bật dậy như chiếc lò xo vừa thả nén.
Kỷ nguyên mới mà Ðảng ta đang dồn sức dẫn dắt toàn dân tộc vươn tới, hiểu một cách nôm na là kỷ nguyên mà toàn dân tộc ai cũng hạnh phúc. Hay như lời Bác Hồ giản dị-'…dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành'.
Nghĩ gần... Nghĩ xa... là tác phẩm mang ấn tượng mới lạ từ nội dung đến hình thức của nhà nghiên cứu Bùi Quang Huy (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2025). Từ góc nhìn của tác giả, học để tiến bộ là một hành trình lớn của mỗi con người, mỗi vùng đất, mỗi quốc gia dân tộc, để đi và đến...
Từ xưa, ông cha ta đã luôn xem trọng khoa cử. Đó không chỉ là cơ sở để nhà nước phong kiến lựa chọn nhân tài mà còn là con đường phát triển cao quý của mỗi cá nhân và cả dòng tộc. Dù trải qua hàng ngàn năm thăng trầm của lịch sử, truyền thống khoa cử, tôn trọng kẻ sĩ, hiền tài luôn được đề cao, là giá trị văn hóa đặc sắc được ông cha đã truyền lại cho chúng ta.
Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn học sinh giỏi trung học phổ thông cấp tỉnh và chọn đội tuyển kì thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Ninh Bình, yêu cầu thí sinh suy nghỉ về vấn đề: Người trẻ và hành trình khai vấn bản thân.
Quách Gia được coi là 'quân sư thần đoán' của Tào Tháo, với những mưu lược giúp xoay chuyển thời cuộc, khiến hậu thế không ngừng thán phục.
Ông là một trong những người Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp bác sĩ y khoa tại Pháp. Ngay khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa thành lập, ông không do dự đứng về phía Tổ quốc, tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp.
NXB Tổng hợp TP.HCM ra mắt Lược khảo về khoa cử Việt Nam của Trần Văn Giáp, tái hiện lịch sử khoa cử từ 1075 đến khoa thi cuối 1918.
Giữa bối cảnh đất nước xảy ra biến động chính trị và xâm lăng ngoại bang, ông Nghè Đông Tác - Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý vẫn giữ khí tiết thanh cao, giáo hóa hậu sinh, can gián vua khỏi sai lầm, trọn vẹn đạo lý, xứng đáng là một kẻ sĩ Bắc Hà.