Lễ hội Katê 2026 khép lại nhưng với tình yêu văn hóa cùng những cách làm sáng tạo của người trẻ Khánh Hòa, di sản Chăm đang tiếp tục được đưa đến gần hơn với cộng đồng.
Sáng 10/10, tháp Pô Klong Garai (Khánh Hòa) đón đông đảo đồng bào Chăm và du khách về dự lễ hội Katê 2026.
Điểm độc đáo nhất của Lễ hội Katê chính là sự dịch chuyển không gian lễ hội theo mô hình "Tháp-Làng-Nhà" gắn liền với mối quan hệ keo sơn giữa người Chăm và người Raglai.
Ngày 9.10, những nhịp trống Baranưng vang dội cùng tiếng mã la rộn rã đã xua tan màn sương sớm tại thôn Giá (xã Phước Hà, Khánh Hòa). Đồng bào hai dân tộc Chăm và Raglai lại cùng nhau hội tụ, thành kính tiến hành Lễ rước y trang Nữ thần Pô Inư Nưgar - nghi thức linh thiêng mở đầu cho Lễ hội Katê năm 2026.
Ngày 9/10, Lễ hội Katê năm 2026 của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn giáo sẽ chính thức diễn ra. Những ngày này, tại các địa bàn có đông đồng bào Chăm sinh sống, công tác chuẩn bị đang được khẩn trương hoàn tất, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trước ngày hội lớn.
Với cộng đồng Chăm ở Bắc Bình, Lễ hội Katê cùng tiếng trống ginăng, kèn saranai, những điệu múa, lời ca và nghề gốm truyền thống là những giá trị tạo nên dấu ấn riêng của vùng đất này. Đưa những giá trị ấy đến gần hơn với du khách đang được đặt trong câu chuyện phát triển du lịch biển đảo.
Lễ hội Katê 2026 là dịp để Khánh Hòa giới thiệu văn hóa đặc sắc của vùng đất, tạo thêm trải nghiệm cho du khách, mở rộng cơ hội để những giá trị Chăm tiếp tục được hiện diện trong đời sống đương đại.
Những ngày này, đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn tại các địa phương phía Nam (tỉnh Khánh Hòa) đang tất bật hoàn tất các khâu chuẩn bị, sẵn sàng cho một mùa Lễ hội Katê 2026 trang nghiêm, an toàn và đậm đà bản sắc.
Những ngày đầu tháng 10, không khí đón Lễ hội Katê đã rộn ràng khắp các làng Chăm ở phía nam tỉnh Khánh Hòa. Từ những con đường làng rực rỡ sắc màu đến các đền, tháp cổ kính, mọi công việc chuẩn bị đang khẩn trương hoàn tất.
Lễ hội Katê là một trong những lễ hội truyền thống lớn, tiêu biểu của đồng bào Chăm Bàlamôn tỉnh Khánh Hoà.
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đất hội tụ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và sinh thái đặc sắc, được bồi đắp qua nhiều thế hệ bởi cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer, Chăm, Hoa cùng sinh sống. Từ những làng nghề đến phong tục, lễ hội, nghệ thuật dân gian và ẩm thực truyền thống, mỗi địa phương đều mang trong mình những nét riêng, tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách.
Với không gian văn hóa Chăm Islam đặc sắc, cùng hệ thống thánh đường, nhà sàn truyền thống, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực và đời sống cộng đồng giàu bản sắc, xã Châu Phong (An Giang) có nhiều tiềm năng phát triển du lịch. Địa phương đang hướng đến khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, từng bước xây dựng làng Chăm trở thành điểm đến đặc trưng của An Giang.
Giữa nhịp sống năng động của một đô thị hiện đại, làng Chăm ở khu phố Bình Sơn 2, phường Long Thành, thành phố Đồng Nai ngày nay vẫn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống qua những lớp học chữ viết dân tộc. Từ tâm huyết của một vị Giáo cả cho đến sự tiếp nối tự nguyện của những người thầy trẻ, mạch nguồn văn hóa Chăm nơi đây vẫn được đắp bồi qua từng thế hệ, cùng đồng bào hòa nhịp vào sự phát triển chung của quê hương Đồng Nai.
Quốc khánh 2/9 không chỉ là dịp để cả nước vui mừng, ôn lại quá trình đấu tranh, giành độc lập tự do và tuyên bố thành lập nước Việt Nam mà còn là thời điểm để mỗi địa phương tiếp tục vun đắp những thành quả mới.
Ở làng Chăm theo đạo Hồi giáo Bàni, thôn Vĩnh Hanh, xã Liên Hương, bà Lưu Thị Bệ được bà con tin tưởng bởi sự gần gũi, công tâm và trách nhiệm. Nhiều năm đảm nhiệm vai trò người có uy tín, Tổ trưởng Tổ hòa giải, bà trở thành “địa chỉ” quen thuộc người dân tìm đến mỗi khi phát sinh mâu thuẫn.
Tri thức bản địa đang trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững ở Lâm Đồng.
Chỉ cần tiếng trống ghi - năng, paranưng hay tiếng kèn saranai vang lên, người nghe như được dẫn vào dòng chảy văn hóa Chăm - nơi âm thanh lưu giữ ký ức, truyền tải tâm hồn và tiếp nối bản sắc cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Giữa nhịp sống hiện đại, những khung dệt truyền thống vẫn vang lên tiếng thoi đưa trong các làng Chăm. Ở đó, những người phụ nữ như nghệ nhân Mã Thị Thuận vẫn miệt mài bên từng sợi chỉ, góp phần gìn giữ nghề dệt và hồn cốt văn hóa Chăm qua nhiều thế hệ.
Sáng sớm, đoạn quốc lộ 91C qua ấp Hà Bao 2, xã Vĩnh Hậu (An Giang) rộn ràng người và xe. Dọc tuyến đường, các quán nhỏ lần lượt mở cửa. Hương cà phê nóng hòa cùng mùi bánh mới, mùi tung lò mò nướng trên than hồng tạo nên một buổi sáng rất riêng ở làng Chăm Đa Phước.
An Giang là địa phương có nhiều dân tộc cùng sinh sống như Kinh, Khmer, Chăm, Hoa... và là nơi hội tụ nhiều tôn giáo lớn của cả nước. Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế-xã hội, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong đồng bào dân tộc thiểu số được các cấp, các ngành tỉnh An Giang quan tâm thực hiện.
Ở những làng Chăm của tỉnh Lâm Đồng hôm nay, những vị chức sắc tôn giáo, những người có uy tín trở thành điểm tựa tinh thần, là chiếc cầu nối bền chặt giữa ý Đảng với lòng dân.
Già làng Thông Long là người gắn kết cộng đồng trong công tác dân vận, trong đời sống văn hóa, ông dành cả cuộc đời để gìn giữ tiếng kèn Saranai - một nhạc cụ truyền thống đặc sắc của đồng bào Chăm.
Từng là nỗi trăn trở ở nhiều làng Chăm, tảo hôn không chỉ làm dang dở việc học mà còn ảnh hưởng đến chất lượng dân số và tương lai của nhiều thanh thiếu niên. Bằng những cách tuyên truyền gần gũi, phù hợp với phong tục, nhận thức của đồng bào Chăm xã Châu Phong đang từng bước thay đổi, mở ra nhiều cơ hội cho thế hệ trẻ.
Việc thành lập Câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ đồng bào Chăm xã Mỹ Đức không chỉ tạo sân chơi cho người yêu văn hóa truyền thống mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị đặc sắc của cộng đồng Chăm trong đời sống hôm nay.
Không chỉ là món ăn truyền thống, 'tung lò mò' - lạp xưởng bò của đồng bào Chăm Islam ở An Giang - còn là kết tinh của văn hóa, tín ngưỡng và tập quán ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Vị chua thanh tự nhiên, béo thơm cùng cách chế biến thủ công độc đáo đã đưa 'tung lò mò' trở thành đặc sản nổi tiếng của vùng đất An Giang.
Những điệu múa uyển chuyển, tà áo truyền thống rực rỡ của các thiếu nữ Chăm hòa trong ánh sáng sân khấu, đã tạo nên bức tranh văn hóa lung linh, đưa du khách bước vào hành trình khám phá một nền văn hóa có bề dày hàng nghìn năm lịch sử.
Sông Hậu vẫn chảy qua miền đầu nguồn An Giang. Dọc đôi bờ ấy, những ngôi làng Chăm với nhịp sống thăng trầm theo bao mùa nước, vươn lên đổi thay trong từng mái nhà, từng con đường...
Tỉnh An Giang là địa bàn cư trú của cộng đồng đa sắc tộc, nổi bật là người Kinh, Hoa, Chăm và Khmer. Sự giao thoa văn hóa tạo nên hệ sinh thái du lịch đặc sắc tại Đồng bằng sông Cửu Long. An Giang hiện có 10 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, trong đó có 8 di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số Khmer, Chăm.
Bà Xôi buông thỏng cây chổi chà dính mạng nhện, thẫn thờ tựa lưng vào đống củi khô chất đầy góc chái bếp. Trước khung dệt, một con bé loắt choắt, đen đúa, tấm lưng gầy còm xoay về phía bà, tay thoăn thoắt đưa thoi hiện rõ mồn một làm bà dụi mắt lia lịa. Mắt bà nhòe nhoẹt màn sương mỏng, con bé bỗng tháo sợi dây quàng sau mông cột vào khung dệt, chậm rãi uốn lưng cho đỡ mỏi rồi bước thẳng vào luồng ánh sáng yếu ớt xuyên qua khung cửa hẹp. Con bé không ngoái nhìn nhưng bà Xôi biết đó là hình ảnh của mình gần nửa thế kỷ trước.
Từ những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu đến các món ăn truyền thống đậm hương vị riêng, đồng bào Chăm ở An Giang vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc, góp phần làm phong phú bức tranh văn hóa đa dân tộc của vùng đất đầu nguồn.
Giữa làng Chăm Bàu Trúc nổi tiếng với nghề gốm thủ công truyền thống, có một gia đình lặng lẽ giữ gìn nghề chạm bạc qua ba thế hệ. Không ồn ào như những lò gốm đỏ lửa ngày đêm, nghề chạm bạc nơi đây vẫn bền bỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Chăm và đem lại thu nhập ổn định.
Dòng sông Hậu mùa này vẫn hiền hòa như một dải lụa mềm, lặng lẽ chảy qua những xóm làng của đồng bào Chăm theo đạo Islam. Mặt nước không ồn ào, chỉ khẽ vỗ vào chân bến, như đang thì thầm kể lại những tháng ngày cũ đã đi qua cùng vùng đất đầu nguồn. Chiều xuống, khói bếp từ những mái nhà sàn ven sông bay lên bảng lảng, hòa cùng tiếng trẻ con gọi nhau trong xóm nhỏ. Tôi trở lại làng Chăm đúng vào mùa Roya Haji, khi tiếng đọc kinh Co ran từ các thánh đường ngân dài trong gió chiều, trầm mặc mà thiêng liêng, khiến lòng người bỗng chùng xuống giữa không gian bình yên của miền sông nước Tây Nam Bộ.
Khánh Hòa luôn xác định việc giáo dục phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa là nền tảng cốt lõi để xây dựng con người văn minh, hiện đại. Trong thời gian tới, tỉnh Khánh Hòa cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, lắng nghe và tạo mọi điều kiện thuận lợi để Hội Khoa học Lịch sử địa phương hoạt động hiệu quả.
Ngày 27/5, tại Đình Chúa – Đình Cậu, xã Tân Thành, người dân làng Chăm cùng đông đảo bà con ngư dân địa phương đã long trọng tổ chức Lễ hội cầu an, cầu mưa thuận gió hòa trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống vùng biển.
Tết Roya Haji còn gọi là tết của sự yêu thương và tha thứ của đồng bào Chăm theo Hồi giáo (Islam) ở An Giang. Năm nay, Tết Roya Haji diễn ra từ ngày 27 đến 29/5, đây là dịp đồng bào Chăm sum vầy, gìn giữ bản sắc văn hóa và lan tỏa tinh thần đoàn kết, nhân ái trong cộng đồng.
Tỉnh Lâm Đồng có 49 dân tộc cùng sinh sống, cùng với triển khai đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia, địa phương đã có nhiều chính sách, chương trình phù hợp điều kiện thực tiễn, ưu tiên nguồn lực chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Xã Châu Phong xây dựng Bản tin sinh hoạt chi bộ nhằm chuyển tải ngắn gọn, dễ hiểu các chủ trương, nghị quyết của Đảng đến đảng viên. Cách làm này giúp nội dung sinh hoạt bám sát nhiệm vụ cơ sở, dễ tiếp cận và gần thực tiễn hơn.
Giữa không gian văn hóa đặc sắc miền duyên hải Nam Trung Bộ, Lễ hội Rija Nagar ở Khánh Hòa là 'bảo tàng sống' lưu giữ tinh hoa văn hóa Chăm Bà-la-môn qua nghi lễ cổ truyền, múa trống Paranưng, kèn Saranai và những diễn xướng dân gian độc đáo. Không chỉ mang ý nghĩa cầu mùa, cầu an, lễ hội còn mở ra sức hút cho du lịch văn hóa Khánh Hòa, góp phần bảo tồn di sản, lan tỏa giá trị bản sắc Chăm trong dòng chảy đương đại.
Nằm cách trung tâm thành phố khoảng 90km, làng Chăm ấp Hòa Lộc, xã Minh Thạnh hôm nay không còn vẻ ngăn cách của một vùng sâu, vùng xa, do những đổi thay về cơ sở hạ tầng, đời sống của người dân. Đây là minh chứng cho sự chăm lo của thành phố đối với các cộng đồng dân tộc thiểu số, không để ai bị bỏ lại phía sau.