Với những cư dân vùng có biển như tôi, dẫu đi muôn phương, tâm thức chẳng thể nào quên hương vị nước mắm truyền thống. Đó không chỉ là câu chuyện về một loại gia vị, nước chấm quen thuộc trong mâm cơm gia đình người Việt. Hòa quyện trong đó là tình quê chan chứa, là đặc trưng văn hóa - ẩm thực vùng miền và hành trình sáng tạo di sản từ mồ hôi, công sức, trí tuệ tự bao đời...
Bà cụ bên cạnh nhà tôi bị tai biến vài năm nay chỉ nằm một chỗ. Bà sinh được hai người con. Cô con gái đi học rồi lấy chồng xa tận Tây Nguyên, bà ở chung với vợ chồng con trai cả.
Tôi còn nhớ đó là một buổi sáng tháng chạp lành lạnh, tôi dậy thật sớm, lúc mặt trời vừa ửng lên, khoác áo ấm, giày vở đủ bộ rồi leo hàng rào sang nhà Minh mập. Tôi có hẹn sẽ theo ba nó đi chặt mai. Ba mẹ Minh kiếm sống bằng cách trồng đủ thứ trong khu vườn nhỏ sau nhà: dưa leo, cũ kiệu, hành ngò, hoa hồng, hoa cúc và mang ra chợ bán. Có khi lỗ, có khi lời. Nhưng chặt mai mới là nghề 'cha truyền con nối' từ thời ông cố nó. Mỗi năm chỉ được một lần, nhưng nhờ đó mà tới chiều 30 mới kiếm được tiền ăn Tết.