Mâm cỗ Tết của đồng bào vùng cao mang nét rất riêng với những món ăn lạ miệng, đậm hương vị núi rừng. Không chỉ có bánh chưng, ẩm thực Tết nơi đây còn gắn với các gia vị tự nhiên như mắc khén, hạt dổi… và phản ánh rõ đời sống, tín ngưỡng của từng dân tộc.
Bên cạnh không khí rộn ràng của núi rừng ngày xuân, những món ăn ngày Tết của đồng bào vùng cao luôn mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa với những món ăn dân dã nhưng giàu ý nghĩa.
Trước đây, khởi nghiệp thường gắn với số vốn lớn, mặt bằng kinh doanh và đầu ra sản phẩm. Thì giờ đây trong thời đại chuyển đổi số, các nền tảng số đã trở thành công cụ giúp thanh niên hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh một cách nhanh chóng và tiết kiệm chi phí.
Trong cái rét ngọt mùa đông pha chút nắng hanh hao của những ngày cuối năm, chúng tôi về thăm HTX Dịch vụ nông nghiệp hương bài Như Xuân, xã Như Xuân. Mùi hương theo gió lan xa, mộc mạc mà ấm nồng. Giữa khoảnh khắc giao mùa những ngày cuối năm, hương Tết về nhẹ nhàng và sâu lắng.
Trong kho tàng ẩm thực xứ Tuyên, món rêu đá của đồng bào Tày, xã Xuân Giang được xem là một nét chấm phá độc đáo, phản ánh rõ mối quan hệ gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Khai thác tiềm năng, lợi thế, phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa bền vững; tập trung nâng cao chất lượng quả mắc khén đạt tiêu chuẩn sản phẩm OCOP 3 sao; xây dựng và phát triển giống vịt cổ xanh là sản phẩm mũi nhọn..., là những câu chuyện mà chúng tôi được nghe nhiều khi về xã Mường É vào những ngày đầu năm 2026.
Trong hành trình khám phá phong vị của dải đất biên thùy phía Bắc những ngày đầu xuân 2026, bên cạnh sắc hồng của hoa mai anh đào, thực khách không thể bỏ qua một nét văn hóa ẩm thực độc đáo, mạnh mẽ như chính hơi thở của đại ngàn: Đặc sản thịt ngựa vùng cao. Dưới bàn tay khéo léo của đồng bào dân tộc, thịt ngựa đã trở thành những món ăn gây thương nhớ cho bất kỳ ai một lần nếm thử.
Mỗi buổi chiều, hơi ấm từ bếp lửa lan trong gian nhà sàn. Trên gác bếp, những thớ thịt trâu đỏ sẫm treo lặng lẽ, thấm mùi khói. Hình ảnh ấy quen thuộc trong đời sống thường ngày, gắn với bếp lửa gia đình và nhịp sinh hoạt chậm rãi nơi vùng cao phía tây Thanh Hóa.
Cách làm thịt nướng mắc khén Tây Bắc đơn giản ngay tại nhà nhưng vẫn chuẩn vị đủ sức chinh phục những người khó tính nhờ hương vị đặc trưng dậy mùi.
Từ những con cá tươi ngon được đánh bắt ở sông suối, đồng bào Thái đã khéo léo chế biến thành nhiều món ăn ngon đậm đà bản sắc, như cá nướng, cá đồ, cá nấu măng chua... Mỗi món mang một hương vị riêng, mộc mạc, tinh tế, để lại ấn tượng khó quên trong lòng thực khách khi có dịp ghé thăm và thưởng thức ẩm thực nơi các bản làng vùng cao xứ Thanh.
Cùng với những nét văn hóa đặc sắc về trang phục hay những điệu khắp, điệu xòe thì ẩm thực truyền thống của người Thái ở Thanh Hóa cũng tạo nên những nét riêng biệt và được gìn giữ, lưu giữ cho đến ngày nay.
Có những thứ sinh ra từ rừng mang hương vị nồng nàn, hấp dẫn, khi thưởng thức như chạm vào ký ức, ví như mắc khén hay hạt dổi. Ở bản Vặn, xã Yên Thắng, chị Hà Thị Xem đã ôm lấy mùi thơm cay tê của mắc khén bằng cách biến sản vật quê hương thành sản phẩm hàng hóa, để hương vị vùng cao bước ra thị trường, tạo sinh kế cho nhiều hộ dân.
Cận Tết Nguyên đán 2026, các chủ thể OCOP Thanh Hóa đẩy mạnh sản xuất, huy động tối đa nhân lực và giữ vững quy trình để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, khẳng định uy tín sản phẩm địa phương.
Từ thịt lợn bản, mắc khén, thính, tất cả các loại nguyên liệu được kết hợp với nhau tạo nên hương vị riêng của món thịt chua ống nứa. Món ăn chứa đựng dấu ấn văn hóa ẩm thực lâu đời của đồng bào Thái xứ Thanh.
Giữa nhịp sống hiện đại, món Lẩu Thắng Cố tại Nhà hàng Hoa Ban, phường Hạc Thành trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn khám phá hương vị ẩm thực vùng cao ngay giữa lòng Thanh Hóa. Nồi lẩu nghi ngút khói, thơm nồng mùi thảo quả, quế chi, mắc khén hòa quyện cùng vị ngọt béo đặc trưng được chế biến công phu, mang đến trải nghiệm ẩm thực vừa mới lạ, vừa đậm đà bản sắc vùng cao Tây Bắc.
Thanh Hóa là tỉnh có số lượng hợp tác xã (HTX) nông nghiệp lớn thứ 3 trong cả nước. Có thể nói, kinh tế tập thể chiếm vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương này. Không chỉ góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân vùng sâu, vùng xa, các HTX còn là 'hạt nhân' giúp nông sản xứ Thanh vươn xa.
Sáng 1/12, trong khuôn khổ Lễ công bố và ra mắt sản phẩm Du lịch cộng đồng Phiêng Lơi năm 2025, tại bản Phiêng Lơi (phường Điện Biên Phủ) diễn ra Hội thi 'Văn hóa ẩm thực Tây Bắc' với chủ đề 'Hương sắc Phiêng Lơi'.
Giữa thiên nhiên hoang sơ bên dòng Nặm Luông, người Tày ở Nghĩa Đô (Lào Cai) đã biến những nguyên liệu bình dị thành ba món ăn mang tầm di sản - chứa đựng cả tri thức và tâm hồn người dân vùng cao.
Khi sương sớm vẫn còn giăng mắc, người khắp chốn từ Bá Thước, Điền Lư, Cổ Lũng... đã í ới gọi nhau dậy đi chợ Phố Đoàn. Phiên chợ đặc biệt này chỉ họp hai buổi sáng thứ Năm và Chủ nhật, ai lỡ quên thì đành ngậm ngùi đợi tới phiên sau.
Khi tiết trời chuyển mình sang đông, từng làn sương mỏng bảng lảng trên những sườn núi , cũng là lúc người Tuyên Quang lại nghĩ tới những món ăn đậm vị quê nhà. Trong số đó, lẩu nấm riêu cua bắp bò là món ăn vừa dân dã với vị riêu cua đồng, vừa tinh tế nhờ hương nấm rừng và vị ngọt đậm của thịt bò bản.
Thác mây trắng xóa tràn qua dãy Hoàng Liên Sơn khiến cao nguyên Tà Xùa như chìm trong biển trời, thu hút đông đảo du khách trở lại giữa mùa đẹp nhất trong năm.
Hơn 6 năm triển khai Chương trình 'Mỗi xã một sản phẩm' (OCOP) đã trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế tại khu vực miền núi tỉnh Thanh Hóa. Nhiều sản phẩm mang đậm bản sắc vùng cao như gạo nếp Cay Nọi, măng khô Yên Nhân, muối mắc khén Mường Đeng... đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân địa phương.
Từ bánh lá ngải của người Tày, xôi tím của đồng bào Thái đến thắng cố nức tiếng núi rừng Tây Bắc – những món ăn mang đậm hồn cốt văn hóa các dân tộc anh em đã cùng hội tụ tại Hội chợ mùa Thu.
Tại Hội chợ mùa Thu 2025, không gian 'Thu Mỹ Vị' trở thành điểm hẹn hấp dẫn của người dân và du khách, nơi quy tụ tinh hoa ẩm thực đến từ 34 tỉnh, thành cả nước.
Tam Đảo, vùng đất mộng mơ với khí hậu mát lành và đặc sản su su xanh ngát, còn ẩn chứa một báu vật ẩm thực 'độc nhất vô nhị' của đồng bào Sán Dìu: Bò tái kiến đốt. Món ăn mang cái tên kỳ lạ và phương thức chế biến đầy tò mò này không chỉ là trải nghiệm vị giác mà còn là câu chuyện văn hóa cần được gìn giữ.
Từ khi mở cửa đến nay, các quầy ẩm thực vùng cao Tây Bắc, thuộc phân khu 'Thu mỹ vị' tại Hội chợ Mùa Thu luôn thu hút du khách bởi hương vị núi rừng đặc trưng.
Từng làm thức ăn cho lợn, nay cá thầu dầu khô được ưa chuộng trên thị trường nhờ hương vị ngọt béo, thơm đặc trưng và quy trình chế biến tỉ mỉ.
Ngay sau khi tổ chức thành công Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ xã Mường É đã và đang từng bước đưa nghị quyết vào cuộc sống, hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực lãnh đạo, xây dựng chính quyền thân thiện, liêm chính, gần dân; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội theo hướng bền vững.
Sở hữu vẻ đẹp tựa trời Âu với những thảm cỏ xanh mướt và khung cảnh mờ sương huyền ảo, thảo nguyên Suôi Thầu được ví như 'tiểu Thụy Sĩ' tại Việt Nam.
Thanh Hóa đang viết nên câu chuyện mới về giảm nghèo bền vững bằng sức mạnh của kinh tế hợp tác, với nòng cốt là các HTX. Không chỉ góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân vùng sâu, vùng xa, các HTX còn là 'hạt nhân' giúp nông sản xứ Thanh vươn xa.
Không chỉ là nơi tái hiện đời sống văn hóa, phong tục tập quán của cộng đồng 54 dân tộc anh em, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam còn là không gian hội tụ những nét tinh túy của ẩm thực truyền thống Việt Nam.
Từ lâu đời, đồng bào dân tộc Dao ở nhiều xã như: Bản Luốc, Thông Nguyên, Hồ Thầu, Tiên Nguyên… có truyền thống nuôi cá chép trên những thửa ruộng bậc thang với nguồn nước dồi dào. Do đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng cũng như trải qua quá trình thuần hóa, chọn lọc tự nhiên, nên chỉ có giống cá chép địa phương có thể nuôi được trên các thửa ruộng bậc thang, bởi cá chống chịu tốt với khí hậu khắc nghiệt.
Từng chỉ là loại lá mọc dại ven đường, không ai để ý, nay lá mắc khén đã 'lột xác' thành đặc sản được săn lùng khắp nơi. Với hương vị đặc trưng và giá bán lên tới 100.000 đồng/kg, loại lá này đang 'làm mưa làm gió' tại nhiều thành phố lớn.
Những ngày mưa gió se lạnh, 5 món ăn đơn giản, thơm ngon sau vừa dễ chế biến, vừa giúp giữ ấm cơ thể, là 'cứu cánh' cho bữa cơm gia đình.
Từ món ăn truyền thống, cô giáo người Mường ở Thanh Hóa đã đưa sản phẩm thịt trâu gác bếp thành thương hiệu, qua đó giúp người dân địa phương tiêu thụ nông sản và vươn lên thoát nghèo.
Giữa vùng biên ải, Lạng Sơn không chỉ là điểm dừng chân trên bản đồ du lịch miền Bắc. Ẩn mình sau những món đặc sản quen thuộc là một nền văn hóa ẩm thực và đời sống địa phương tinh tế, mộc mạc – nơi bạn có thể ăn như người bản xứ và sống như thể chưa từng vội vã.
Ở những bản làng vùng cao Tuyên Quang…, thịt trâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa ăn và đời sống văn hóa cộng đồng. Con trâu gắn bó với nương rẫy, đồng áng, và cũng là nguồn thực phẩm quý, giàu đạm, ngọt thịt, được chế biến thành nhiều món ngon, tạo nên bản sắc ẩm thực vùng cao.
Nằm giữa đại ngàn Lào Cai, xã Bản Liền (huyện Bắc Hà cũ) hiện lên như một bức tranh vừa thơ mộng, vừa đậm đà bản sắc. Từ những nếp nhà sàn truyền thống, tiếng hát then ngân vang đến lễ hội rộn rã mỗi độ xuân về – tất cả tạo nên một không gian văn hóa độc đáo của người Tày. Giờ đây, chính những giá trị văn hóa ấy đang mở ra hướng đi mới cho du lịch cộng đồng, vừa gìn giữ truyền thống, vừa mang lại sinh kế bền vững cho người dân.
Nằm giữa đại ngàn Lào Cai, xã Bản Liền (huyện Bắc Hà cũ) hiện lên như một bức tranh vừa thơ mộng, vừa đậm đà bản sắc dân tộc.
Ẩm thực đồng bào vùng cao Sơn La là kết hợp tinh tế giữa nguyên liệu tự nhiên và bí quyết chế biến lâu đời để tạo ra những món ăn mang hương núi vị rừng đậm đà. Đó cũng là một phần trong bức tranh văn hóa muôn sắc muôn màu, góp phần làm nên sự hấp dẫn cho du lịch Sơn La.
Chợ phiên phố Đoàn (xã Pù Luông) từ lâu đã trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc nơi miền Tây xứ Thanh. Mỗi phiên chợ mở ra không chỉ đơn thuần là nơi mua bán, trao đổi hàng hóa, mà còn là dịp để đồng bào Thái, Mường, Mông, Kinh... gặp gỡ, giao lưu, gắn kết. Giữa nhịp sống hiện đại, phiên chợ vẫn giữ được nét mộc mạc, đậm đà bản sắc và trở thành điểm nhấn giàu tiềm năng trong phát triển du lịch cộng đồng ở Pù Luông.
Không cầu kỳ, nguyên liệu dễ tìm, những món ăn vừa dễ chế biến, vừa ấm bụng và có thể dự trữ được 1 - 2 ngày này sẽ là 'cứu cánh' cho cả gia đình trong những ngày mưa gió.