'Đại Việt sử ký toàn thư', 'Đại Nam nhất thống chí' có những ghi chép cụ thể về quá trình xây dựng, diện tích và vật liệu đắp thành nhà Hồ.
Là một trong năm di sản văn hóa thế giới của Việt Nam với kiến trúc đá độc nhất vô nhị Đông Nam Á và mang dáng dấp uy nghi của một kinh đô xưa, thế nhưng Thành nhà Hồ (nằm ở xã Vĩnh Long, Vĩnh Tiến, tỉnh Thanh Hóa) vẫn lặng lẽ, thâm trầm chìm trong dáng vẻ cô tịch như một bản hùng ca chưa có người đàn đúng điệu.
Những kết quả từ việc khai quật, khảo cổ học thu được tại Thành Nhà Hồ (Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) thời gian qua đã minh chứng tính toàn vẹn, tính xác thực và giá trị nổi bật toàn cầu của di sản này. Đây là nguồn tư liệu có giá trị lịch sử, văn hóa cao, góp phần tìm hiểu kiến trúc Thành Nhà Hồ qua các thời kỳ lịch sử và là cơ sở để phục vụ các dự án nghiên cứu, khôi phục dấu tích kiến trúc Thành Nhà Hồ trong tương lai.
Tới Thành Nhà Hồ là chạm tay vào những lớp trầm tích lịch sử, lắng nghe câu chuyện từ đá và đất, từ con người và ký ức. Những tuyến tham quan đổi mới giúp di sản xưa cũ cất lời, sống động, gần gũi và đầy mê hoặc trong mắt du khách.
Thành nhà Hồ, công trình kiến trúc bằng đá độc đáo bậc nhất Việt Nam, vẫn tồn tại sừng sững qua hơn 600 năm lịch sử với những giá trị vượt thời gian.
Thành Nhà Hồ là công trình kiến trúc bằng đá kỳ vĩ, độc đáo hiếm có tại Đông Nam Á và là kinh đô của nhà nước Đại Ngu – Nhà Hồ do Hồ Quý Ly sáng lập năm 1400
Về với vùng đất Tây Đô, dạo bước bên Thành Nhà Hồ - Di sản văn hóa thế giới với sức sống hơn 600 năm tuổi, các thế hệ cháu con hôm nay như thấy vang vọng lời tiền nhân thuở trước, thấy xao động lên bao sự kiện, dấu ấn lịch sử dân tộc.
Vĩnh Lộc, vùng đất cổ nằm bên tả ngạn sông Mã nơi có nhiều di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh giàu giá trị. Gắn liền với đó là các lễ hội dân gian đặc sắc, các sự kiện và nhân vật lịch sử của quê hương, đất nước luôn làm say lòng và hấp dẫn du khách tìm về.
Về bên thành Tây Đô (Vĩnh Lộc) - nơi ghi đậm dấu ấn vương triều nhà Hồ, nghe đá thì thầm kể chuyện xây thành, du khách như được trải lòng mình cùng cảnh sắc quê hương êm ả, thanh bình, thăm lại nét xưa làng cổ, dạo bước suốt dọc dài di tích tâm linh ven đôi bờ sông Mã, thấu hiểu hơn lịch sử, quá khứ vàng son của cha ông...
Kinh đô nhà Hồ tồn tại chỉ 7 năm, nhưng vùng đất An Tôn (ba Don) xưa, xã Vĩnh Yên, huyện Vĩnh Lộc ngày nay vẫn mãi là nơi đất lành chim đậu, nơi tụ hội các cư dân phiêu tán khắp nơi trở về đây sinh cơ lập nghiệp và phát triển.
Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ sẽ giảm 50% giá vé tham quan đối với khách trong tỉnh và 30% đối với các đoàn khách tour đã đặt lịch đến tham quan Di sản.
Các bức tường Thành Nhà Hồ được ghép từ những khối đá lớn có trọng lượng từ 10-20 tấn, cá biệt ở tường thành phía Tây có phiến dài tới hơn 6 m, nặng 20 tấn. Ước tính có khoảng 25.000 m3 đá được sử dụng để xây các bức tường vững chãi quanh Thành Nhà Hồ.
Đến với Thành Nhà Hồ những ngày hè năm 2020 này, chúng tôi được chứng kiến những đổi thay tích cực của di sản thế giới, nhất là về cảnh quan, khuôn viên, đặc biệt là cây xanh.
Song song với việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, Trung tâm Bảo tồn Di sản thế giới Thành Nhà Hồ đã triển khai nhiều biện pháp bảo vệ cảnh quan môi trường đạt hiệu quả cao, tạo hiệu ứng tích cực trong công tác phát triển du lịch tỉnh Thanh.
Với quyết tâm tạo dựng hình ảnh đẹp để 'níu chân' du khách đến tham quan, cùng với việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản, Trung tâm Bảo tồn Di sản thế giới Thành Nhà Hồ (viết tắt Trung tâm) đã triển khai nhiều giải pháp bảo vệ môi trường có hiệu quả, được du khách và các cơ quan truyền thông đánh giá cao.
Được vun đắp trong quá trình hình thành và phát triển lâu dài, các vỉa tầng văn hóa lấp lánh đã biến đất Vĩnh Lộc thành một miền di sản giàu giá trị.