Dòng Sê Băng Hiêng lặng lẽ chảy giữa đại ngàn Trường Sơn, uốn mình qua những bản làng Vân Kiều vùng biên Hướng Lập - Quảng Trị rồi ngược vào đất bạn Lào. Hai bên dòng sông ấy từng là một trong những tọa độ lửa khốc liệt nhất trên tuyến Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Bom đạn đã lùi vào quá khứ. Dòng Sê Băng Hiêng vẫn lặng lẽ chảy giữa đại ngàn và chứng kiến những cuộc trở về...
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những cống hiến, hy sinh của các thế hệ bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến trên mảnh đất Trường Sơn anh hùng vẫn luôn được các thế hệ hôm nay khắc ghi. Trong không khí thiêng liêng của những ngày tháng bảy tri ân, những người đồng đội năm xưa đã trở về các nghĩa trang và chiến trường xưa dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời góp phần gìn giữ, lan tỏa đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' của dân tộc.
Sau mùa lũ dữ, bắt đầu từ tháng 2 đến tháng 8 hàng năm, dòng sông Đakrông trở nên hiền hòa chảy qua nhiều bản làng đồng bào dân tộc thiểu số Bru-Vân Kiều, Pa Kô. Đây cũng là thời điểm mà những người giỏi bơi lội lặn ngụp thả lưới bén, quăng chài, bắn tên, giăng câu đánh bắt các loại cá mát, chép, chình, rô phi, ngão, cầy, bống… để mưu sinh.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vắt qua địa bàn xã Hướng Lập là tuyến đường 20/7 nối với đường số 10 để bộ đội ta từ miền Bắc vận chuyển hàng hóa, vũ khí và hành quân vào chiến trường miền Nam. Con đường ngày ấy ghập ghềnh đá núi được xây dựng bằng máu xương, đã nâng đỡ hàng vạn bước chân người lính trên những nẻo đường ra trận.
Hướng Lập với dòng Sê Băng Hiêng, những tên đất như Cù Bai, A Xóc, Cha Lỳ, Sê Pu, Cuôi, Tri, Trăng-Tà Puồng, Tà Rùng… và những cung đường Trường Sơn dọc ngang mãi là kỷ niệm khó quên trong ký ức người lính Trường Sơn của một thời đánh Mỹ. Sau ngày đất nước thống nhất, đồng bào dân tộc thiểu số Bru-Vân Kiều sinh sống đôi bờ sông Sê Băng Hiêng đã từng bước hàn gắn vết thương chiến tranh, khắc phục khó khăn để vươn lên trong cuộc sống. Đếnxã Hướng Lập hôm nay,cùng với đổi thay trong đời sống của người dân, những nỗ lực 'gieo chữ' của đội ngũ giáo viên vùng cao đang chắp cánh ước mơ cho bao thế hệ trẻ trên tuyến biên giới Việt-Lào.
Mỗi mùa xuân, dòng Sê Băng Hiêng trên miền biên giới lại tràn ngập những bông lau trắng. Bên dòng sông chảy ngược, lòng quân và dân quần tụ ở đôi bờ. Người lính biên phòng giúp đồng bào người Vân Kiều làm kinh tế, giữ văn hóa và yên bình trên dải biên cương.
Từ đường Hồ Chí Minh nhánh Tây, trên hành trình đến với các bản làng đồng bào Bru - Vân Kiều tỉnh Quảng Trị nhân dịp đầu xuân năm mới, chúng tôi bám theo lối đi phía bờ Bắc sông Sê Băng Hiêng qua các bản Sê Pua, Tà Leng và 'xông đất' Cù Bai, địa danh lịch sử trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ gắn với đường Trường Sơn. Ở Cù Bai hiện tại vẫn còn lưu giữ gần như vẹn nguyên dấu tích hệ thống đường ống xăng dầu 'huyền thoại trong huyền thoại'.
10 năm trong quân ngũ thì có 6 lần ông được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, Ngụy, Dũng sĩ diệt xe cơ giới. Người lính thép mang trái tim quả cảm ấy là cựu chiến binh Nguyễn Ngọc Mầu, tổ 6, phường Túc Duyên (TP. Thái Nguyên).
Anh hy sinh anh dũng tại chiến trường Tây Nam bộ ngày 13/5/1974, trước ngày toàn thắng chưa đến một năm, sau 11 năm quân ngũ và chiến đấu ở khắp các chiến trường. Năm nay tròn 10 năm anh được truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang, tôi thấy nên viết tiếp về liệt sĩ Vũ Xuân, người con ưu tú của quê hương Thái Nguyên, về cuốn nhật ký chiến tranh anh để lại, nhất là chúng ta đang kỷ niệm 50 năm ngày non sông thống nhất.
Chúng tôi đến Khu tái định cư bản Sê Pu, xã Hướng Lập (Hướng Hóa, Quảng Trị) vào một buổi sáng mùa đông mưa dầm nặng hạt.
Miền Tây Quảng Trị từ bao đời là ngôi nhà chung của đồng bào các dân tộc thiểu số Pa Cô, Vân Kiều, với cuộc sống chủ yếu dựa vào rừng, gắn với phương thức sản xuất 'phát đốt, cốt trỉa', tự cung tự cấp. Trong đó, lúa rẫy không chỉ là cây lương thực chính, mà còn là một vị thần linh thiêng đầy quyền năng, luôn mang lại sự sống cho con người.
Gần đến ngày thành lập quân đội nhân dân 22/12. Nhớ lại những kỷ niệm bên dòng sông Sê Băng Hiêng- Nam Lào.. mùa khô năm 1971.
Thay vì kết hôn sớm, quẩn quanh với nương rẫy, một số phụ nữ Vân Kiều đã nỗ lực học tập vươn lên, khẳng định bản thân để thay đổi quan niệm, cách nhìn về vị trí, vai trò của nữ giới trong cộng đồng. Vóc dáng nhỏ bé nhưng chứa đựng nghị lực phi thường, dũng cảm bước qua định kiến là những gì mà người ta có thể dễ dàng nhận thấy khi gặp gỡ, trò chuyện cùng các 'nữ tướng' ở xã vùng cao biên giới Hướng Lập (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị).
Không phải là nhu yếu phẩm, không phải cây, con giống, nhưng những món quà của Đồn Biên phòng Hướng Lập (BĐBP Quảng Trị) gửi tặng đồng bào Vân Kiều ở Hướng Lập, Hướng Việt (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị) có ý nghĩa vô cùng đặc biệt, thiết thực nhân ngày Quốc khánh của đất nước. Khắp các bản làng, đâu đâu cũng cảm nhận được tinh thần tự hào dân tộc, từ đó, ý thức hơn việc cùng BĐBP gìn giữ an ninh trật tự thôn, bản và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.
Những ngày Tết Độc lập năm nay, khắp các bản làng người Vân Kiều ở Hướng Lập, Hướng Việt (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị), khắp nơi đều rực sắc đỏ của cờ Tổ quốc tung bay trong gió, đâu đâu cũng cảm nhận được tinh thần tự hào dân tộc trên vùng đất mang tên 'tọa độ lửa'. Đây cũng là tiền đề để người người dân luôn sẵn sàng đồng hành với Bộ đội Biên phòng bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Xã Hướng Lập, huyện Hướng Hóa là vùng biên giới với hơn 85% dân số là người dân tộc Vân Kiều sinh sống, điều kiện KT-XH nhiều khó khăn. Vì thế, việc đến trường học tập của trẻ em nơi đây cũng chịu nhiều thiệt thòi. Xuất phát từ tình yêu thương học trò, nhiều năm qua thầy giáo Phan Trí, giáo viên Trường Tiểu học và THCS xã Hướng Lập miệt mài bám bản, 'gieo chữ' bên dòng sông Sê Băng Hiêng.
Vùng đất Hướng Lập, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị với hơn 85% là người dân tộc Vân Kiều sinh sống có điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn, vì thế, việc đến trường học tập của con trẻ cũng chưa thể được như các địa phương khác có nhiều thuận lợi. Xuất phát từ tình yêu thương các em học sinh nơi vùng cao biên giới này, thầy giáo Phan Trí, trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Hướng Lập đã ròng rã suốt 21 năm đi gieo chữ khắp các bản làng vùng cao biên giới và có hơn 19 năm miệt mài gieo chữ bên dòng sông Sê Băng Hiêng.
Anh Nguyễn Văn Tuyên, ở phường Minh Khai, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội, là con trai liệt sĩ Nguyễn Văn Xuyên luôn trăn trở nỗi niềm đi tìm phần mộ của bố.
Đồn Biên phòng Hướng Lập, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh đóng quân trên địa bàn thôn A Xóc, xã Hướng Lập, quản lý, bảo vệ đoạn biên giới chính diện dài 28,588 km, chiều sâu 15 km với 16 mốc quốc giới và 5 cọc dấu, phụ trách địa bàn 2 xã Hướng Lập và Hướng Việt thuộc huyện Hướng Hóa. Với điều kiện thời tiết, khí hậu khắc nghiệt của miền Trung, địa hình khu vực đóng quân nằm ở chân đồi cao có địa chất cơ bản là núi đá và phía trước là dòng sông Sê Băng Hiêng nên gặp rất nhiều khó khăn trong công tác đảm bảo doanh trại. Nhưng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh. Cấp ủy, Chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ đơn vị thời gian qua đã nỗ lực phấn đấu, khắc phục những khó khăn để 'Xây dựng và quản lý doanh trại chính quy, xanh, sạch, đẹp', góp phần xây dựng đơn vị ngày một khang trang, nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội.
Ngày 1/6, Sở Ngoại vụ tỉnh Quảng Trị cho biết, đoàn song phương cấp chuyên viên biên giới Việt Nam – Lào vừa khảo sát tình trạng sạt lở tại 3 mốc quốc giới gồm 585, 607 (1) và 606 (1) ở huyện Hướng Hóa.
Đoàn công tác của huyện Hướng Hóa vừa đến thăm, hỗ trợ gạo và các nhu yếu phẩm cần thiết cho các xã Hướng Lập và Hướng Việt.
Mặc dù khác nhau về hoàn cảnh sống, điều kiện vùng miền và quá trình khởi nghiệp nhưng các chị đều có một điểm chung đó là cống hiến nhiệt thành, đầy trách nhiệm với công tác hội phụ nữ ở địa phương; có nhiều đóng góp cho cộng đồng và xứng đáng là những tấm gương sáng để chị em phụ nữ noi theo....
Đại úy, Liệt sĩ Trương Văn Thắng (Quảng Trị) hy sinh trong lúc cứu dân, vừa được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định cấp Bằng 'Tổ quốc ghi công'. Lễ tang Đại úy Thắng được tổ chức ngày 26-10 tại Quảng Trị và quê nhà Quảng Bình.
Trong những lúc khó khăn, bóng dáng của những chiến sĩ CAND luôn xuất hiện là điểm tựa vững chắc cho người dân vùng lũ.
Sau 2 ngày đêm lội bộ cắt rừng, vượt suối, 10 cán bộ chiến sĩ Công an huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) đã đưa được thi thể đồng đội – người hy sinh khi đi tìm kiếm, cứu hộ người dân mất tích về TP.Đông Hà.
Thông tin từ Trưởng Công an huyện Hướng Hóa, Thượng tá Hồ Sỹ Nhung cho biết, hôm nay 19/10/2020, Công an huyện đã thành lập hai tổ công tác tìm đường vào xã Hướng Việt để đưa thi thể công an viên xã Hướng Việt bị lũ cuốn thiệt mạng trong lúc đi làm nhiệm vụ cứu hộ 7 người dân đi làm rẫy hiện chưa tìm thấy. Ngoài ra, có 2 cán bộ xã bị thương nặng hiện mắc kẹt ở xã Hướng Việt cũng đang cần đưa ra ngoài để chữa trị kịp thời.
Trung tướng - Thứ trưởng Nguyễn Văn Sơn yêu cầu các lực lượng tìm mọi cách đưa bằng được thi thể Thượng úy Trương Văn Thắng trở về.
Sáng 19/10, Đoàn công tác của Bộ Công an do Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu đã đến huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị để chỉ đạo công tác cứu nạn, tìm phương án đưa thi thể Thượng úy Trương Văn Thắng (SN 1989), Công an xã biên giới Hướng Việt, Hướng Hóa ở khu vực đang bị chia cắt, cô lập do lũ lớn, lũ quét và sạt lở núi tại địa bàn thôn Tà Rùng và Ka Tiêng, Hướng Việt trở ra ngoài.
Thôn Tri, xã Hướng Lập hiện có 58 hộ với 228 nhân khẩu đồng bào Vân Kiều sinh sống. Những năm trước đây, dân bản sinh sống bên kia dòng sông Sê Băng Hiêng giao thông đi lại khó khăn, nhất vào mùa mưa lũ, thường hay bị cô lập bởi nước sông dâng cao, nên đời sống của người dân còn nhiều khó khăn. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự hỗ trợ giúp đỡ của các phòng, ban, đơn vị liên quan, người dân thôn Tri đã về khu định cư tập trung, do vậy, đời sống và cảnh quan thôn Tri đã có nhiều khởi sắc.
Mùa mưa bão năm nay, dự báo các tỉnh miền Trung sẽ đón nhiều cơn bão, do đó việc chuẩn bị tốt các phương án phòng, chống thiên tai, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản cần được tăng cường hơn nữa. Phóng viên Báo Quảng Trị đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Lam, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, thành viên Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn (PCTT & TKCN) tỉnh về vấn đề này.
Đó là thông tin do anh Nguyễn Văn Long, địa chỉ: 1A16 tập thể Học viện Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), số 10 Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội, cung cấp về chuyên mục để tìm phần mộ liệt sĩ Nguyễn Văn Thu.
Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu làm thay đổi hướng chảy nên thời gian qua tình trạng sạt lở bờ sông Sê Băng Hiêng, đoạn qua xã Hướng Lập, huyện Hướng Hóa diễn ra ngày càng nghiêm trọng.
Vùng rừng núi nơi đầu nguồn sông Sê Băng Hiêng thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, nơi chỉ có duy nhất hộ gia đình anh Hồ Văn De sinh sống dựa vào sản xuất nương rẫy và đánh bắt cá.
Biên giới, biển đảo và bộ đội biên phòng (BÐBP) từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng cho các sáng tác của các văn nghệ sĩ Việt Nam thuộc nhiều thế hệ. Trong số những bài ca về biên giới biển, đảo và BÐBP, 'Mùa xuân cho em'(nhạc Văn Dung, thơ Dương Kiềm) đã để lại ấn tượng sâu sắc với nhiều người, trở thành bài hát được yêu thích về đề tài biên giới và BÐBP. Ðiều đặc biệt, tác giả thơ - Thiếu tá Dương Kiềm từng công tác tại Báo Công an vũ trang (nay là Báo Biên phòng). Hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ khi ông viết bài thơ ấy, vậy mà mỗi khi nhắc lại bài thơ, xúc cảm vẫn luôn đong đầy trong trí nhớ của ông.
Tìm người thân và đồng đội
Nhiều vi phạm pháp luật về đê điều diễn ra trong thời gian dài tại các địa phương chưa được xử lý triệt để. Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị giao ban công tác quản lý đê điều các tỉnh, thành phố có đê từ cấp III đến cấp đặc biệt, do Tổng cục Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) phối hợp với UBND tỉnh Nam Định vừa tổ chức.
Thời gian gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông Sê Băng Hiêng đoạn qua thôn Cù Bai, xã Hướng Lập, huyện Hướng Hóa diễn ra ngày càng nghiêm trọng, khiến nhiều diện tích đất sản xuất của người dân địa phương bị trôi xuống sông.