'Giả thuyết' hay 'giả thiết' mới đúng?

Theo TS Phạm Văn Lam, hiểu rõ nghĩa của từng thành tố trong từ sẽ giúp người dùng lựa chọn từ chính xác, phù hợp với ngữ cảnh.

Phương pháp giải quyết vấn đề và Tứ diệu đế (phần 2)

NSGN - Phần này bổ túc cho bài “Phương pháp giải quyết vấn đề và Tứ diệu đế (phần 1)”. Phần 2 đề nghị một cách tiếp cận mới dựa vào ngôn ngữ so sánh: Nhất là khi tiếng Việt và Hán-Việt (môi trường dịch kinh Phật giáo truyền thống ở Việt Nam) đã có một quá trình giao lưu rất lâu đời.

Tiếng Việt từ Thể kỷ 17: các truyền thống tang chế (Phần 52)

Sự qua đời của một người thân trong gia đình là một sự kiện rất quan trọng trong đời người Việt Nam. Điều này thể hiện rất rõ trong tang lễ truyền thống mà dấu ấn còn rất đậm nét trong tiếng Việt vào TK 17.

Chỉn chu hay chỉnh chu đúng chính tả tiếng Việt?

Chỉn chu hay chỉnh chu là từ viết đúng chính tả tiếng Việt? Xem ngay giải đáp chi tiết, phân tích cách dùng chuẩn xác để tránh mắc lỗi chính tả khi nói và viết.

Sáp nhập hay sát nhập là từ đúng chính tả?

Sáp nhập hay sát nhập là từ viết đúng chính tả? Xem ngay bài viết để sửa triệt để lỗi chính tả phổ biến này ngay hôm nay.

Nhớ người một Tết Trung thu

Tết Trung thu là một tổ chức sinh hoạt văn hóa của nhiều dân tộc Á Đông, trong đó có Việt Nam. Đến nay cũng chưa có tài liệu nào xác định xuất xứ Tết Trung thu, có chăng chỉ dựa vào một số truyền thuyết, nhưng rơi vào phỏng đoán. Nhưng tất cả đều hiểu rằng, trung thu (中秋) là từ Hán Việt, giữa mùa thu, đó là ngày trăng tròn đầu tiên sau tiết thu phân, tức ngày 15 tháng 8 âm lịch, có đêm trăng sáng và ánh trăng đẹp nhất trong năm.

Xán lạn hay sáng lạn hay sáng lạng viết đúng chính tả?

Giữa các từ xán lạn hay sáng lạn, sáng lạng đâu mới là cách viết đúng chính tả? Bài viết sẽ giúp bạn phân biệt chuẩn xác quy tắc ngữ âm tiếng Việt.

'Ca cửu khúc' trong lễ hội đền Hoa Lư dưới góc nhìn ngôn ngữ - văn hoá

Ca cửu khúc là một trong những văn bản giữ vị trí trung tâm trong phần lễ của lễ hội Hoa Lư. Ngày nay, văn bản này được diễn xướng như một lời dâng cúng trang trọng, góp phần tạo không khí tôn nghiêm cho các nghi thức tế tự tại đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng.

Bứt tốc hay bức tốc: Từ nào viết đúng chính tả tiếng Việt?

Băn khoăn "bứt tốc" hay "bức tốc" mới đúng chính tả? Xem ngay câu trả lời chuẩn xác nhất cùng ý nghĩa thực sự của từ để tránh dùng từ sai.

Đời sống tăng đoàn ở Nalanda Thế kỉ 7: Cách chào, vái - lễ lạy Phật (ghi chép của Pháp sư Nghĩa Tịnh)

Chương 17 cho ta thấy quy luật rất nghiêm túc trong đời sống tăng đoàn vào TK 7 ở Nalanda. Điều này là cần thiết cho một cộng đồng đông người chung đụng hàng ngày...

Đừng tưởng Lập thu là hết nóng, phải đến tiết Xử thử mới thật sự mát mẻ

Cái tên tiết Lập thu khiến nhiều người kỳ vọng từ đây thời tiết sẽ mát mẻ, nhưng sự thật là phải đến tiết Xử thử mới hết những đợt nắng nóng gay gắt.

Đi làm nếu biết tiếng Trung là 'tự động' được trả lương cao: Thực hư thế nào?

Thời gian gần đây, nhiều bạn trẻ xem tiếng Trung là "tấm vé" giúp tăng cơ hội việc làm và thu nhập. Vậy những người đang trực tiếp làm việc bằng ngôn ngữ này nói gì về thông tin này?

'Kiêu sa' hay 'kiêu xa'?

'Kiêu sa' hiện được dùng để miêu tả vẻ đẹp sang trọng, quý phái của người phụ nữ. Tuy nhiên, theo nhà nghiên cứu An Chi, cách viết ban đầu của từ này là 'kiêu xa'

Chẩn đoán hay chuẩn đoán: Từ nào đúng chính tả?

Chẩn đoán hay chuẩn đoán mới đúng chính tả khi đi khám bệnh? Xem ngay nguồn gốc từ ngữ để phân biệt chuẩn xác và không bao giờ dùng sai.

1 thiên gạch ống là bao nhiêu viên?

Lần đầu làm nhà, bạn sẽ thấy lạ khi tiếp xúc với những thuật ngữ đặc thù của nghề xây dựng, chẳng hạn bạn có lẽ sẽ thắc mắc 1 thiên gạch là bao nhiêu?

Ý nghĩa của tên gọi đèo Hải Vân

Cái tên đèo Hải Vân không chỉ mang vẻ mỹ lệ của biển và mây, mà đằng sau đó là những nét đặc biệt về khí hậu và cả chiều sâu lịch sử.

Lương hưu: Quyền được sống có phẩm giá của người già

Kể từ ngày 1/7/2026, một số chính sách bắt đầu có hiệu lực thi hành. Trong đó có quy định về điều chỉnh lương hưu. Đó không chỉ là một thông báo với những câu chữ có giá trị pháp lý. Đằng sau nó là quyền được sống có phẩm giá của người già trong một xã hội đang “già hóa” nhanh chóng.

'Vọng văn sinh nghĩa' và 'Vọng văn vấn thiết'

Độc giả Lê Giảng (Hạc Thành - Thanh Hóa) hỏi: 'Trong bài 'Về cách giảng chữ 'trọng' trong từ 'trọng tài' trong Tầm nguyên từ điển của Lê Văn Hòe', tác giả Mẫn Nông có nhắc đến câu 'Vọng văn sinh nghĩa'. Cụ thể, ông nhận xét: 'Nguyên nhân có lẽ là do tác giả 'vọng văn sinh nghĩa', dựa vào sự đồng âm của các yếu tố Hán Việt để suy diễn ý nghĩa mà không đối chiếu văn tự gốc'. Về đại ý câu này thì tôi hiểu, nhưng hiểu một cách thấu đáo thì chưa. Tôi cũng chợt nhớ đến một câu khác mà trong Đông y hay dùng, đó là 'Vọng văn vấn thiết'. Vậy đề nghị chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa giải thích một cách tường tận khái niệm 'Vọng văn sinh nghĩa' và 'Vọng văn vấn thiết' để tôi và độc giả được biết.

3 khung giờ đẹp nhất để cúng Tết Đoan Ngọ 2026

Nhiều gia đình hiện nay đặc biệt chú trọng việc chọn giờ đẹp để tiến hành lễ cúng Tết Đoan Ngọ 2026, vậy thời điểm nào được xem là phù hợp nhất?

Tết Đoan Ngọ 2026 nên làm gì? Những phong tục truyền thống mang ý nghĩa cầu bình an, sức khỏe

Tết Đoan Ngọ 2026 diễn ra vào thứ Sáu, ngày 19/6 Dương lịch (mùng 5/5 Âm lịch). Đây là dịp người Việt thực hiện nhiều phong tục truyền thống để cầu sức khỏe, bình an và may mắn.

Cúng Tết Đoan Ngọ 2026 cần lưu ý 4 điều quan trọng

Tết Đoan Ngọ là dịp để các gia đình tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sức khỏe và bình an. Bên cạnh việc chuẩn bị mâm lễ chu đáo, gia chủ cũng cần lưu ý một số điều quan trọng khi thực hiện nghi thức cúng lễ.

'Thanh thiên' và 'thiên thanh'

'Thanh thiên' 青天 và 'thiên thanh' 天青 là hai từ Việt gốc Hán hay bị lẫn lộn với nhau, hoặc bị coi là đồng nghĩa. Sự nhầm lẫn này không chỉ xảy ra với người bình thường mà còn ngay với cả người biên soạn từ điển.

Tiếng hô trên sóng

Bả trạo lay động không chỉ bằng lời. Nó lay động bằng tiếng hô của người cầm sênh, bằng nhịp đáp của hàng chèo, bằng hơi thở tập thể của những ngư dân từng cùng nhau đứng trước biển lớn.

Về cách giảng chữ 'trọng' trong từ 'trọng tài' trong Tầm nguyên từ điển

Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa hai số trước, chúng tôi đã bàn đến cách giải thích từ nguyên các từ 'phiền phức', 'phức tạp' và 'giá họa' trong Tầm nguyên từ điển của Vân Hạc Lê Văn Hòe. Trong chuyên mục này chúng tôi tiếp tục đề cập đến cách giảng chữ 'trọng' trong từ 'trọng tài' của cuốn từ điển này.

'Cám' trong 'cám ơn' có nghĩa là gì?

Nhiều người cho rằng 'cảm ơn' chuẩn mực hơn, còn 'cám ơn' chỉ là cách nói dân dã, văn nói. Theo học giả An Chi, hai cách dùng này thực chất có cùng nguồn gốc và ý nghĩa.

Về từ 'xui xúc' trong phương ngữ Thanh Hóa

Trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' số trước (tháng 4/2026) chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xấu xí', một từ được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Văn Hành chủ biên - Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2011) thu thập và giải nghĩa. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xui xúc'.

Bảo tồn tên làng cổ

Nhân việc Chính phủ ra Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 8.4.2026 ban hành Chương trình hành động thực hiện kết luận 210-KL/TW của BCH TƯ Đảng về vấn đề sắp xếp thôn, bản dân phố, PGS.TS Bùi Hoài Sơn có bài 'Giữ hồn làng trong nhịp đổi mới' đăng trên một tờ báo, cá nhân tôi cảm thấy bài viết rất kịp thời và xác đáng. Nhưng cũng xin thêm vài suy nghĩ khác về việc bảo tồn tên làng cổ.

Ai tuổi này trồng cây Kim tiền như 'hổ mọc thêm cánh': Đâu là vị trí 'vàng' nên đặt trong nhà?

Theo quan niệm phong thủy, không phải ai cũng phù hợp với cây kim tiền và việc đặt cây sai vị trí có thể ảnh hưởng đến nguồn năng lượng tích cực trong nhà. Vậy cây kim tiền hợp tuổi nào nhất và nên đặt ở đâu để kích hoạt tài lộc?

Đời sống Tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào thế kỷ VII theo Nghĩa Tịnh: Hai loại bình đựng nước

NSGN - Phần này bàn về chương hay mục 6 trong cuốn Nam hải ký quy nội pháp truyện của Pháp sư Nghĩa Tịnh, tựa đề chương 6 là Thủy hữu nhị bình 水有二瓶 (Nước có hai bình): người viết phỏng dịch là hai loại bình đựng nước.

'Tiếng Việt từ TK 17: Cách dùng 'bề tràng, nói khoét, nói hoặc, xác mấy, xa xác ...' (Phần 37B)

Phần này cho thấy cách dùng khá tự do của các từ Hán Việt như tràng (trường), khoát (khoét), hoặc (quốc, vực), xác (chắc) vào TK 17 qua dạng các con chữ La Tinh/Bồ Đào Nha, trong thời bình minh của chữ quốc ngữ.

Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3: Hạnh phúc không phải KPI

Ngày 20/3 hằng năm - Ngày Quốc tế Hạnh phúc do Liên Hợp Quốc phát động không chỉ là một dấu mốc mang tính biểu tượng. Tại Việt Nam, ngày này dần trở thành một khoảng lặng cần thiết giữa nhịp sống hiện đại, nơi con người được nhắc nhớ rằng hạnh phúc vẫn luôn hiện hữu trong từng khoảnh khắc đời thường.

Ý nghĩa số 33 trong SIM điện thoại và đối tượng sử dụng

Theo phong thủy và cả trong quan niệm dân gian thì vận mệnh của con người có liên quan đến các con số, vậy số 33 có ý nghĩa gì trong SIM điện thoại và đối tượng sử dụng ra sao, cùng đọc bài viết sau.

Hé lộ ý nghĩa số 49 và những thông điệp được ẩn đằng sau con số này

Số 49 tưởng chừng đơn giản nhưng lại mang nhiều tầng nghĩa sâu sắc. Dưới góc độ phong thủy, số 49 không chỉ là 'một con số' mà còn là biểu tượng của chu kỳ, sự chuyển đổi và cả cơ hội – bên cạnh những quan niệm truyền thống.

Hạn Tam tai là gì? 3 năm tam tai năm nào nặng nhất?

Theo quan niệm phong thủy, tam tai là cách tính theo từng nhóm tuổi ở tất cả mọi người. Tham khảo bài viết dưới đây để giải đáp chính xác 3 năm tam tai năm nào nặng nhất và cách hóa giải, từ đó nhìn tam tai như một chu kỳ thử thách để trưởng thành thay vì nỗi lo sợ.

Tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào TK 7 theo Nghĩa Tịnh: hai loại bình đựng nước

Cách chế tạo và sử dụng bình nước uống này cũng cần thiết cho tập đoàn chư tăng, nhất là khi sống chung đụng trong một không gian giới hạn như tu viện Na Lan Đà, đóng góp tích cực cho sức khỏe cộng đồng và dĩ nhiên dẫn đến các hệ quả tinh thần tốt đẹp khác.

Phan Mạnh Quỳnh tiết lộ vai trò đặc biệt của bà xã trong cuộc sống

Sau nhiều năm kín tiếng về đời sống riêng, Phan Mạnh Quỳnh hiếm hoi chia sẻ về bà xã Khánh Vy – người anh xem là điểm tựa tinh thần và hậu phương vững chắc.

Loạt mẫu bao lì xì năm Bính Ngọ cực 'trendy'

Không còn là những phong bao đỏ rập khuôn, bao lì xì năm Bính Ngọ với đủ phong cách từ sang chảnh đến lầy lội, khiến giới trẻ rần rần săn lùng cho mùa Tết 2026.