Số hóa ký ức

VHXQ - Tại đình làng, chùa chiền, nhà thờ tộc, đền miếu và trong nhiều gia đình ở xứ quảng, một kho tàng Hán - Nôm vẫn được lưu giữ với sắc phong, văn bia, gia phả, địa bạ, hương ước, khế ước, văn tế, hoành phi, câu đối, thư tịch cổ…

Triển lãm lưu động 'Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý' tại xã Hòa Xuân

Từ ngày 2 đến 4/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp Ủy ban nhân dân xã Hòa Xuân tổ chức Triển lãm lưu động "Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý”.

Những trang giấy 'kể chuyện' trăm năm

Băng qua những biến động của thời gian và dâu bể lịch sử, đằng sau lớp bụi không gian nơi đình làng, nhà thờ họ ở vùng đất Quảng Trị là hàng trăm sắc phong, gia phả, thần phả đã ngả màu. Những trang giấy dó mỏng manh ấy không đơn thuần là ký ức cổ xưa, mà là “chứng minh thư” lặng lẽ ghi chép hành trình khai cõi, tụ cư và giữ đất của bao thế hệ tiền nhân.

Phục hồi Điện Kính Thiên từ 15 năm nghiên cứu liên ngành

Dấu tích khảo cổ, tư liệu lịch sử, hiện vật kiến trúc và nghiên cứu về nghi lễ cung đình được đối chiếu trong suốt 15 năm, từng bước hình thành cơ sở khoa học cho việc phục hồi Điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long.

Lợi ích sức khoẻ từ lá mít nhiều người chưa biết

Giá trị của cây mít không chỉ dừng lại là một loại cây ăn quả mà lá mít cũng là một dược liệu quý, tốt cho sức khỏe...

Phát hiện lăng mộ Trung Sơn, hé lộ 'bản thiết kế' đặc biệt thời Chiến Quốc

Một phát hiện tình cờ tại Hà Bắc (Trung Quốc) đã mở ra cánh cửa nghiên cứu Trung Sơn quốc, với hàng vạn hiện vật và một bản đồ quy hoạch lăng mộ đặc biệt.

Chính điện Kính Thiên và những lớp ký ức của Thăng Long

Cuộc khai quật khu vực Chính điện Kính Thiên năm 2026 tiếp tục làm rõ giá trị đặc biệt của lòng đất Hoàng thành Thăng Long, nơi lưu giữ địa tầng văn hóa dày khoảng 6m với các lớp dấu tích kéo dài từ thời Đại La đến thời Nguyễn.

Kho cổ thư Phật giáo Việt Nam: Cuộc chạy đua với thời gian

Trong dòng chảy hơn 2.000 năm đồng hành cùng dân tộc, Phật giáo Việt Nam đã kiến tạo nên một kho tàng thư tịch, điển tịch đồ sộ. Tuy nhiên, qua thăng trầm lịch sử, nguồn di sản quý giá này đang bị mai một và phân tán nghiêm trọng.

Nối dài dòng chảy văn hóa Việt - Hàn

Năm 2026 đánh dấu 800 năm mối nhân duyên Việt Nam - Hàn Quốc, tính từ năm 1226 khi hoàng tử Lý Long Tường vượt biển sang Cao Ly. Từ dấu mốc ấy, lịch sử giao lưu hai nước được nhìn nhận qua nhiều tầng lớp: Chứng tích khảo cổ, thư tịch hay các cuộc gặp gỡ giữa sứ thần... Đây là căn cứ mở ra những mối liên hệ văn hóa được hình thành, tiếp nhận và lưu dấu qua thời gian.

Vì sao Nhật Bản được gọi là xứ Phù Tang?

Nhiều người Việt Nam vẫn thường gọi nước Nhật Bản với biệt danh là "xứ Phù Tang" thế nhưng lại chưa hiểu được ý nghĩa của tên gọi độc đáo này.

“Đồng Cổ” là thần Trống đồng hay Thần núi ?

Không ít tài liệu, sách báo, phương tiện thông tin đại chúng và rất nhiều người cho rằng “Đồng Cổ linh từ” ở Yên Định (Thanh Hóa) và Tây Hồ (Hà Nội) là hai ngôi đền “thờ thần Trống Đồng”.

Đồng Bằng - mạch nguồn giữ nước và dựng xây

Tên xã Đồng Bằng mới được xác lập trên bản đồ hành chính từ năm 2025, nhưng căn cước của miền đất này đã được bồi đắp qua nhiều thế kỷ. Từ Đào Động, đền Đức Vua Cha, bến đò bên sông Hóa đến những làng quê từng dốc thóc, tiễn quân ra trận, lịch sử đã tạo nên một mạch nguồn bền bỉ: biết giữ đất, trọng nghĩa, hiếu học và không chịu khuất phục trước gian nan.

Tết Độc lập, bạn trẻ Đà Nẵng đổ về nơi lưu dấu chủ quyền biển đảo

Không phải lên núi, xuống biển hay khu vui chơi sầm uất, nhiều bạn trẻ ở Đà Nẵng đổ về Nhà trưng bày Hoàng Sa trong Tết Độc lập để nghe câu chuyện chủ quyền.

Truyền kỳ hạt giống của Sứ thần Phùng Khắc Khoan

Sớm xứ Đoài, sương còn đọng trên những bờ cỏ đá ong, nước từ phía núi Thầy lặng lẽ men theo mương nhỏ mà về đồng Bùng. Trên bãi cao, những thân ngô lay động trong gió, lá dài cọ vào nhau thành một thứ âm thanh khô mà ấm, như tiếng người xưa lật từng trang sách. Người làng kể rằng, hơn bốn trăm năm trước, có một vị sứ thần tóc đã bạc, từ phương Bắc trở về, mang theo trong áo những hạt “ngọc mễ”. Hạt nhỏ vượt nghìn dặm đường, qua cửa ải và sự khám xét ngặt nghèo, rồi rơi xuống đất, nảy thành cây ngô.

Kể câu chuyện di sản qua từng khung hình

Với số lượng di sản phong phú, Lâm Đồng đang triển khai nhiều cách để đưa những giá trị văn hóa, lịch sử đến gần công chúng hơn. Trong đó, các hoạt động triển lãm do Bảo tàng tỉnh tổ chức trở thành phương thức kể chuyện sinh động, giúp học sinh, sinh viên hiểu sâu hơn về vùng đất.

Triển lãm 'Lâm Đồng - Hành trình di sản kết nối tương lai'

Sáng 21/8, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng tổ chức triển lãm chuyên đề “Lâm Đồng - Hành trình di sản kết nối tương lai” tại Trường Đại học Phan Thiết. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026).

Triển lãm ảnh 'Lâm Đồng - Hành trình di sản kết nối tương lai'

Sáng 21/8, tại Trường Đại học Phan Thiết, Triển lãm ảnh “Lâm Đồng - Hành trình di sản kết nối tương lai” đã khai mạc. Triển lãm do Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Trường Đại học Phan Thiết tổ chức.

Biến di sản văn hóa thành nguồn lực phát triển bền vững

Nam Bộ hiện có hơn 450 ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Khmer, mỗi ngôi chùa còn là trung tâm lưu giữ chữ viết, kinh Phật, thư tịch cổ, nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, hội họa cùng nhiều giá trị văn hóa truyền thống được bồi đắp qua hàng trăm năm lịch sử. Đây cũng là nơi giáo dục đạo đức, gìn giữ phong tục, tập quán, góp phần gắn kết cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Sức sống mới cho giấy dó

Từ lâu, giấy dó đã gắn với tranh dân gian, thư tịch cổ và các sản phẩm truyền thống, giữ vị trí riêng trong đời sống văn hóa Việt. Được làm từ vỏ cây dó theo quy trình thủ công, loại giấy này có độ dai, bền, ít bị mối mọt và khả năng lưu giữ màu sắc tốt, tạo nên những ưu điểm so với nhiều chất liệu khác.

Khi AI đánh thức di sản Hán Nôm

Sau hơn 1.000 năm, di sản Hán Nôm đã có… phiên dịch viên là trí tuệ nhân tạo (AI). Điều từng được xem là rào cản lớn nhất đối với kho tàng thư tịch cổ - những ký tự khó đọc, khó tra cứu và đòi hỏi nhiều năm nghiên cứu chuyên sâu, nay đang từng bước được công nghệ hỗ trợ giải mã.

Chốn an yên nơi cửa biển Hải Tiến

Giữa nhịp sống sôi động của vùng biển Hải Tiến, có một không gian hoàn toàn khác biệt, nơi tiếng chuông chùa ngân vang hòa cùng tiếng sóng biển, nơi những mái ngói cong vút lặng lẽ kể câu chuyện của hàng nghìn năm lịch sử. Đó là chùa Hồi Long - ngôi cổ tự nằm trên vùng đất Hoằng Thanh - một điểm đến vừa linh thiêng, vừa mang vẻ đẹp bình yên giữa miền biển xứ Thanh.

Hưng Yên kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Tối 31/7, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên đã diễn ra Lễ kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).

Triển lãm mỹ thuật 'Mật ngữ thời gian' - Cuộc đối thoại giữa sơn mài, giấy dó và dzi

Triển lãm 'Mật ngữ thời gian' là cuộc đối thoại mỹ thuật của 3 chất liệu mỹ thuật gồm dzi, sơn mài, giấy dó để cùng kể một câu chuyện về trí tuệ, ký ức và sức sống của di sản trong nghệ thuật đương đại.

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Tối 31/7, Lễ kỷ niệm 300 năm ngày sinh và đón nhận Nghị quyết của UNESCO vinh danh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn diễn ra trọng thể.

Học từ di sản của một danh nhân

Một sự kiện đáng chú ý trong đời sống văn hóa: Triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn' vừa khai mạc ngày 29/7 tại khu lưu niệm mang tên ông (thuộc xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên).

Tái hiện di sản học thuật vượt thời gian của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Không chỉ là bậc đại khoa của thế kỷ XVIII, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn còn được ghi nhớ như biểu tượng của tinh thần hiếu học, khát vọng khám phá tri thức và trách nhiệm cống hiến cho quốc gia.

Triển lãm tôn vinh di sản Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026), từ ngày 29/7 đến 3/8, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên) diễn ra Triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn'.

Hồi sinh tư liệu cổ

HNN - Theo thời gian và dưới tác động của khí hậu, nhiều sắc phong, thư tịch Hán Nôm, địa bạ lưu giữ tại Huế đang dần xuống cấp. Công tác tu bổ, phục chế vì thế trở thành một cách gìn giữ những tư liệu quý, để các giá trị lịch sử tiếp tục được lưu truyền.

3 không khi ăn rau dền

Rau dền được mệnh danh là 'vua sắt và canxi', mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tốt cho người thiếu máu và người cần bổ sung khoáng chất.

Những người giải mã lịch sử

Giữa nhịp sống số, vẫn có những người đắm mình trong thế giới của những nét chữ cổ xưa. Họ là những nhà nghiên cứu, dịch thuật Hán - Nôm ngày ngày miệt mài bên văn bia, sắc phong, mộc bản và những thư tịch cổ để giải mã lịch sử, lắng nghe tiếng nói của tiền nhân và nối dài mạch nguồn ký ức văn hóa dân tộc.

'Thượng thư' có phải là 'chuộng sách'?

Sách 'Tầm nguyên từ điển' (Vân Hạc Lê Văn Hòe - NXB Trẻ, 2026), mục 'THƯỢNG THƯ 尚書' giảng: 'Ngày nay Thượng-Thư là tên gọi các quan đại-thần đứng đầu các bộ trong Triều-đình, hoặc trong Nội-các những nước dân-chủ. THƯỢNG chính là chuộng. THƯ là sách.

Họ Mạc và Hà Tiên thế kỷ 18: Phật giáo, hải thương và địa chính trị (P3/5)

Nhờ nghệ thuật ngoại giao mềm dẻo ấy, ảnh hưởng của Cư sĩ Mạc Thiên Tích từng vượt xa phạm vi Hà Tiên. Trong một số nguồn tư liệu và truyền thuật đương thời, ông thậm chí được gắn với danh xưng 'Cao Miên Vương'.

Bí mật tàn khốc tại Khu di chỉ được mệnh danh 'Pompeii phương Đông'

Tận mục di tích sân làng cổ thời nhà Hán tìm thấy tại Tam Dương Trang (tỉnh Hà Nam, Trung Quốc) hé lộ sự thật rùng mình.

Thách thức từ việc ứng dụng AI trong nghiên cứu lịch sử

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác nghiên cứu sử học đang đặt ra nhiều thách thức. Thực tiễn đòi hỏi cần có những giải pháp căn cơ từ chính sách đến nhân lực, góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản văn hóa quốc gia.

Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới

Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI, năm 2026, là sự kiện văn hóa quan trọng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng tỉnh Khánh Hòa tổ chức.

Khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI

Tối 26/6, tại Quảng trường 16 tháng 4 (phường Đông Hải), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức Lễ khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026.

Khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm năm 2026

Tối 26/6, tại tỉnh Khánh Hòa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026. Đồng chí Võ Thị Ánh Xuân, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước dự và phát biểu chỉ đạo. Cùng dự khai mạc có các đồng chí: Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thiếu tướng Vũ Quốc Ân, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng….

Tôn vinh các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Chăm

Tối 26/6, tại Khánh Hòa, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026 đã chính thức diễn ra, quy tụ hàng trăm nghệ nhân, diễn viên quần chúng và đồng bào Chăm đến từ 7 tỉnh, thành.

Lung linh sắc màu văn hóa Chăm trong dòng chảy đại đoàn kết dân tộc

Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026 tại Khánh Hòa, thể hiện giá trị đặc sắc trong nền văn hóa Việt Nam thống nhất.

Tiếp nối bảo tồn di sản tư liệu

Nguồn nhân lực làm công tác di sản tư liệu đang trở thành yếu tố quyết định để những giá trị lịch sử tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và phát huy.

Thư tịch cổ của người Chăm - loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm

Thư tịch viết tay của người Chăm, đặc biệt là thư tịch viết trên chất liệu lá buông được xem là loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm, mang giá trị nổi bật.

Bảo tồn thư tịch cổ của người Chăm - loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm

Thư tịch cổ của người Chăm là một bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam. Thư tịch không chỉ lưu giữ những tri thức về lịch sử, tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống xã hội của cộng đồng Chăm qua nhiều thế kỷ, mà còn phản ánh quá trình sáng tạo, tiếp biến văn hóa và khả năng lưu truyền tri thức độc đáo của đồng bào Chăm.

Bảo tồn thư tịch cổ của người Chăm loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm

Thư tịch viết tay của người Chăm, đặc biệt là thư tịch viết trên chất liệu lá buông được xem là loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm, mang giá trị nổi bật cả về nội dung lẫn hình thức thể hiện.

Hành trình đặc biệt của nữ thủ khoa Hán Nôm mang khuyết tật bẩm sinh

Dưới bóng mát gia đình và nếp cổ gia phong, cô gái trẻ khuyết tật vận động Phan Lê Phương Linh (SN 2003, Hà Nội) đã viết nên câu chuyện xúc động về sự hồi đáp cội nguồn thông qua những trang thư tịch cổ Hán Nôm bằng ý chí kiên cường.

Thời kỳ Hậu Hùng Vương và vai trò của dòng họ Lê qua thư tịch cổ và di tích ở Hạ Mao

'Cội nguồn' của tộc tính họ Lê tại Việt Nam: Nhân vật Lê Chàng Ánh (Hùng Ánh) là một mắt xích lịch sử đặc biệt. Việc Vua Hùng ban họ Lê cho ông không chỉ xác lập một dòng họ mà cho thấy họ Lê tại vùng đất này có nguồn gốc hoàng tộc.

Tư liệu quý kể chuyện Phật giáo Huế

HNN - Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán những ngày Phật đản Phật lịch 2570 thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách với việc trưng bày hàng trăm tư liệu quý về Phật giáo Huế tại Triển lãm 'Dấu ấn di sản Phật giáo Huế'. Đó là những bản dập từ mộc bản, những bức tranh thêu, những thư tịch cổ... giúp người xem hiểu hơn lịch sử hàng trăm năm của văn hóa Phật giáo Huế.