Những chuyện tôi kể dưới đây đều là những kỷ niệm gia đình. Nhưng biết đâu, qua đó bạn đọc cũng có thể biết thêm đôi điều về một gia đình có những cách nghĩ, cách làm… khá “lạ” so với thời ấy.
81 năm đã đi qua kể từ mùa Thu lịch sử năm 1945. Từ những con phố còn mang dáng dấp của một thị xã nhỏ, nơi Nhân dân Thanh Hóa đồng lòng đứng lên giành chính quyền, đến một đô thị ngày càng hiện đại, năng động hôm nay, dấu mốc Cách mạng Tháng Tám vẫn là một phần ký ức không thể phai mờ trong lịch sử xứ Thanh.
Từ đầu thế kỷ XIX đến năm 1945, làng Quang Biểu thuộc tổng Sóc Sơn, huyện Vĩnh Lộc. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, làng Quang Biểu thuộc xã Vĩnh Hòa, huyện Vĩnh Lộc. Hiện nay Quang Biểu thuộc xã Vĩnh Lộc.
Ngày 24/7/1945, gần một tháng trước khi Lệnh Tổng khởi nghĩa được phát ra, tự vệ và Nhân dân Hoằng Hóa đã bao vây toán quân đi đàn áp cơ sở cách mạng, bắt sống tri phủ cùng đơn vị bảo an binh tại cồn Mã Nhón, cồn Ba Cây. Hoằng Hóa trở thành huyện đầu tiên của Thanh Hóa giành được chính quyền, thuộc số ít địa phương cả nước làm được điều đó trước ngày tổng khởi nghĩa. Một quyết định táo bạo đến mức mạo hiểm. Vì sao nó thành công?
Mùa thu năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, Nhân dân Thanh Hóa đã nhất tề đứng dậy cùng Nhân dân cả nước tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa “long trời lở đất”, đập tan ách thống trị của thực dân, xóa bỏ chế độ phong kiến, đưa dân tộc Việt Nam thoát khỏi cảnh lầm than. Tinh thần, khí khế và thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã khảm vào lịch sử dân tộc một chương mới đầy tự hào.
Có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong một ngày, nhưng nhiều năm sau nhìn lại, vẫn đủ sức gọi về cả một miền ký ức. Buổi khai giảng tại một ngôi trường ở thị xã Thanh Hóa xưa là một khoảnh khắc như thế.
Với nhiều thế hệ người dân Thanh Hóa, Ngã tư bưu điện - trung tâm của thị xã Thanh Hóa xưa, nay là trung tâm của phường Hạc Thành, là một không gian chứa đựng rất nhiều kỷ niệm. Từ những bức ảnh chụp vào khoảng năm 1980 đến diện mạo hôm nay, nơi đây như một cuốn biên niên sử sống động, ghi dấu nhịp phát triển không ngừng của đô thị xứ Thanh.
Miền Trung - dải đất khắc nghiệt của nắng gió và bão lũ, cũng là nơi lưu giữ những trang sử bi tráng nhất của dân tộc trong các cuộc kháng chiến vệ quốc. Trên mảnh đất ấy, từng dòng sông, ngọn đồi, từng tấc đất dường như vẫn còn thấm đẫm máu đào của những người con đất Việt đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Sáng sớm, khi phố còn chưa thật sự thức giấc, công viên Hội An (phường Hạc Thành) đã rộn ràng bước chân người tập thể dục. Dưới những tán cổ thụ xanh mát, từng tốp người cao tuổi thong thả đi bộ, tập dưỡng sinh. Ở khoảng sân rộng, tiếng nhạc của các câu lạc bộ dân vũ, hòa cùng tiếng cười nói rộn rã. Trên những lối đi sạch sẽ, những người trẻ chạy bộ, trẻ em đạp xe, vui chơi trong không gian trong lành.
Người dân đến xếp hàng dài dự lễ truy điệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Ngô Thị Tuyển và tiễn đưa bà về nơi an nghỉ cuối cùng.
Tại phòng số 22, hệ thống trưng bày của Bảo tàng Lịch sử quốc gia (Hà Nội) đang trưng bày, giới thiệu với công chúng về: Hòm đựng đạn, của nữ anh hùng Ngô Thị Tuyển, mang ký hiệu (1827/ĐM 152), hình khối chữ nhật, màu xanh lá cây, còn mới. Dài 92cm ; Rộng 36cm: Cao 18,3cm.
Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển (quê Thanh Hóa) đã qua đời sáng 4/7, hưởng thọ 81 tuổi.
Những hàng ghế trong công viên không chỉ là nơi nghỉ chân, mà còn là góc nhỏ lưu giữ những câu chuyện đời thường, kết nối các thế hệ và bồi đắp những giá trị văn hóa cộng đồng.
Từng gây xúc động cả nước với hình ảnh người nữ dân quân nhỏ bé ghé vai vác hai hòm đạn nặng gần 100kg tiếp viện cho chiến trường Hàm Rồng trong những ngày tháng 4 lịch sử năm 1965, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển đã từ trần sáng 4/7, hưởng thọ 81 tuổi. Cuộc đời bà là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sức mạnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Anh hùng Lực lượng vũ trang (LLVT) Nhân dân Ngô Thị Tuyển - người con ưu tú của quê hương Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa, với kỳ tích vác hai hòm đạn nặng gần gấp đôi trọng lượng cơ thể trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đã từ trần vào sáng 4/7, hưởng thọ 81 tuổi.
Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển - nữ dân quân từng gây xúc động với hình ảnh vác 2 hòm đạn nặng 98kg trong cuộc chiến bảo vệ cầu Hàm Rồng - vừa từ trần, hưởng thọ 81 tuổi.
Đô thị đổi thay từng ngày, những con đường mở rộng hơn, những cửa hàng hiện đại nối tiếp xuất hiện, những nghề mới thay thế những nghề cũ. Giữa guồng quay hối hả, bộn bề ấy vẫn có những con người lặng lẽ, bền bỉ gắn bó, giữ nhịp... cho nghề xưa. Với họ, đó không đơn thuần là công việc mang lại thu nhập, giá trị kinh tế. Hơn hết, họ đã và đang mang trọn cái tâm, cái tình để gìn giữ nghề truyền thống của gia đình, một phần ký ức đô thị trên hành trình phát triển.
Có một thời tuổi trẻ được viết bằng tiếng kẻng trường, mùi đất nung và những chuyến đi gieo con chữ cho quê hương... Bốn mươi lăm năm, quãng thời gian đủ để những mái đầu xanh phủ màu sương bạc, đủ để những con đường đất năm nào hóa thành phố thị đông vui, và cũng đủ để những người từng gọi nhau bằng hai tiếng 'bạn học' bước qua gần trọn một đời người. Nhưng lạ thay, có những ký ức không chịu già đi: Chỉ cần gặp lại nhau, một cái nắm tay lâu hơn thường lệ, một ánh mắt nhận ra nhau giữa đám đông tuổi tác, là cả một miền thanh xuân bỗng thức dậy - vẹn nguyên như mới hôm qua.
Giữa nhịp sống sôi động của Thanh Hóa hôm nay, Ga Thanh Hóa vẫn lặng lẽ đón những chuyến tàu Bắc - Nam ngày đêm xuôi ngược. Hơn một thế kỷ tồn tại, nhà ga không chỉ là đầu mối giao thông quan trọng mà còn là chứng nhân lịch sử, ghi dấu những bước chuyển mình của vùng đất xứ Thanh từ thời thuộc địa, qua chiến tranh đến thời kỳ đổi mới và hội nhập.
Trong chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, vùng đất Thanh Hóa đã nhiều lần thay đổi tên gọi, gắn với những biến động lớn về địa giới hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước cũng như từng giai đoạn phát triển của đất nước. Mỗi tên gọi không chỉ là dấu mốc về mặt hành chính, mà còn phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và vị thế của vùng đất địa linh nhân kiệt này.
Hàng trăm cây xanh tại công viên Hội An, phường Hạc Thành đã chết khô hoặc héo rũ sau hơn một năm địa phương chi hơn 155 tỷ đồng cải tạo, trồng mới.
Những bức ảnh tư liệu quý tái hiện một Thanh Hóa của nhiều thập niên trước – mộc mạc, bình dị nhưng giàu bản sắc. Từ phố thị đến làng quê, đời sống sinh hoạt của người dân được hiện lên chân thực, gợi nhắc hành trình đổi thay mạnh mẽ của vùng đất xứ Thanh qua thời gian. Mời bạn đọc, cùng quay ngược lại thời gian, xem lại những hình ảnh về Thanh Hóa xưa.
Nhân kỷ niệm 61 năm Hàm Rồng chiến thắng (3,4/4/1965 - 3,4/4/2026) và hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), sáng 3/4, Đoàn đại biểu Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ phường Hàm Rồng đã đến dâng hoa, dâng hương tại Đền thờ Bà mẹ Việt Nam anh hùng và các Anh hùng liệt sĩ, Đồi C4, Tượng đài Thanh niên xung phong chiến thắng, Khu tưởng niệm các giáo viên và học sinh hy sinh trên công trường đắp đê sông Mã, Tượng đài Chiến thắng Nam ngạn và Nghĩa trang liệt sĩ Hàm Rồng.
Thanh Hóa - Quảng Nam, mối lương duyên đặc biệt và tình cảm thủy chung son sắt, đã được lịch sử minh chứng có nguồn gốc tự xa xưa trong quá trình người dân xứ Thanh đi về phương Nam sinh cơ lập nghiệp. Ân tình ấy càng sâu đậm hơn, khi trong những năm tháng khói lửa ác liệt nhất, 2 quê hương anh hùng nguyện cùng nhau 'chia cơm', 'chia lửa'. Tình cảm thủy chung sắt son ấy đã thấm nhuần, hòa quyện trong tâm tưởng mỗi người và ghi đậm dấu ấn trên những công trình tình nghĩa hiện hữu nơi quê hương Thanh - Quảng.
Từ lời kêu gọi 'Quốc dân đi bỏ phiếu' của Chủ tịch Hồ Chí Minh cách đây 80 năm đến cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, có thể thấy một giá trị xuyên suốt luôn được khẳng định: Quyền làm chủ của Nhân dân. Mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ là một sự lựa chọn, mà còn là sự gửi gắm niềm tin, trách nhiệm và kỳ vọng vào tương lai của đất nước.
Khi cả nước bước vào bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, những ký ức, hiện vật gợi nhớ về ngày tổng tuyển cử đầu tiên lại hiện về.
Quả là thế, với xứ Thanh, tôi càng xa lâu càng nhớ. Hôm qua, group 'Lớp 10A trường cấp 3 Hậu Lộc' niên khóa 1973-1976 của tôi lại nhộn nhạo lên. Lớp toàn người trên dưới 70 tuổi rồi, đa phần 'bám trụ' tại quê, có đâu ba bốn người bôn ba. Một ở Vũng Tàu, hiệu trưởng trường THPT về hưu, hai ở Hà Nội, một ở Hải Phòng và tôi ở Pleiku. Chỉ mỗi tôi không phải người Thanh Hóa gốc, nhưng cứ có dịp là về, coi như đấy đã là quê.
Nữ y tá Nguyễn Thị Sặng cùng đồng đội đã cống hiến tuổi thanh xuân cùng sinh mạng của mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Câu chuyện bi tráng về họ luôn được hậu nhân mãi ghi nhớ và trân trọng.
Tôi gặp lại thầy giữa ngày tiết xuân se lạnh. Phố phường Hà Nội cổ kính đầy hoài niệm, lại phảng phất phong vị Tết, khiến câu chuyện giữa hai thầy trò dường như cũng mang theo dư vị của thời gian xưa cũ...
Từ lá phiếu đầu tiên trong ngày đất nước độc lập đến hàng chục kỳ bầu cử Quốc hội sau này, những cử tri đặc biệt ở Thanh Hóa đã gắn bó với 'ngày hội non sông' qua nhiều thế hệ. Mỗi lần cầm lá phiếu, họ không chỉ thực hiện quyền công dân mà còn khẳng định niềm tin vào sự lựa chọn của mình cho tương lai đất nước.
Mảnh đất Hồi Xuân vốn nổi tiếng với những cánh rừng luồng bạt ngàn, xanh mướt ôm trọn những sườn đồi. Từ bao đời nay, cây luồng đã gắn bó mật thiết với cuộc sống của người dân nơi đây. Nhưng để biến nguồn tài nguyên thành cơ nghiệp đổi đời thì không phải ai cũng làm được. Câu chuyện về ông Nguyễn Duy Chính, 68 tuổi, Giám đốc HTX Chế biến lâm sản Hợp Phát tại bản Cổi đã mạnh dạn đầu tư vào chế biến sâu lâm sản, là minh chứng sống động về ý chí vươn lên làm giàu chính đáng.
Trong chương trình Niềm tinsố 49, quý khán giả sẽ ngược dòng thời gian, cùng tìm hiểu về một vụ 'đại án' ở tỉnh Thanh Hóa xảy ra năm 1992 liên quan đến một trong những ngân hàng tư nhân đầu tiên trên cả nước. Qua những chia sẻ của nguyên Thẩm phán Đặng Thị Thanh- Chủ tọa phiên tòa xét xử vụ án trên, quý khán giả sẽ hiểu rõ hơn về bản lĩnh nghề nghiệp của người thẩm phán.
Có một món quà không nằm ở giá trị vật chất, mà ở tình thương gói ghém bên trong, đó là phong bánh đậu thuở tôi còn thơ bé. Món quà nhỏ ngọt ngào, khiến cả tuổi thơ tôi hóa thành hương, thành vị, thành ký ức chẳng thể phai.
Từng được học và đọc đủ các loại sách chữ Hán, rồi chuyển sang học tiếng Pháp... Lê Tất Đắc (1906-2000) đã sớm giác ngộ cách mạng và ý thức được sự bất công, lẽ công bằng.
Xã Thiệu Viên cũ (nay là xã Thiệu Trung), nơi ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng của tỉnh trong thời kỳ 1967-1973 khi cơ quan Tỉnh ủy chuyển trụ sở làm việc về làng Viên Nội, nay đang đổi thay từng ngày. Chào mừng Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, vùng quê nơi đây đang bừng lên sức sống mới với sắc đỏ cờ Đảng, cờ Tổ quốc cùng niềm vui hân hoan của người dân.
Không chỉ nổi tiếng bởi vùng đất khoa bảng, giàu truyền thống văn hóa đặc sắc mà làng Cổ Bôn, xã Đông Thanh trước đây (nay là phường Đông Tiến) còn được biết đến với nghề... buôn chuối.
Tròn 80 năm về trước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quần chúng Nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã nhất tề nổi dậy cùng Nhân dân cả nước đập tan xiềng xích nô lệ của thực dân, phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Với những người đã từng chứng kiến hoặc trực tiếp góp phần làm nên mùa thu lịch sử cách đây 80 năm, mặc dù tuổi đã cao, sức đã yếu nhưng những ngày tháng sục sôi ngọn lửa cách mạng năm xưa dường như vẫn còn vẹn nguyên, tươi mới trong tâm trí họ.
Cách đây tròn 8 thập niên, dưới sự lãnh đạo chủ động và sáng tạo của Đảng bộ tỉnh, Nhân dân Thanh Hóa cùng cả nước đã nhất tề đứng dậy đánh đuổi bè lũ phát xít, tay sai giành lại độc lập, tự do cho dân tộc. Tinh thần, khí khế và thắng lợi vẻ vang của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã khảm vào lịch sử dân tộc nói chung, lịch sử xứ Thanh nói riêng một chương mới đầy hào hùng trong công cuộc dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.
Làng Mao Xá (nay là thôn Toán Tỵ, xã Thiệu Toán) là vùng quê có truyền thống cách mạng và yêu nước nồng nàn. Mỗi người dân dù đi đâu, ở đâu cũng luôn tự hào về ngôi làng có tới hai Bí thư Tỉnh ủy trước Cách mạng Tháng Tám, đó là đồng chí Lê Công Thanh, Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam (1930-1932) và đồng chí Lê Huy Toán, Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Thanh Hóa (1940-1942).
Thuộc tổng Mông Sơn xưa, vùng đất Cẩm Phong (nay thuộc xã Cẩm Thủy) nằm bên sông Mã với phong cảnh sơn thủy hữu tình. Nơi đây, trong hai cuộc kháng chiến vệ quốc của dân tộc, là 'cửa ngõ' tập kết bộ đội, dân công hỏa tuyến, lương thực... cho các mặt trận, đặc biệt là trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
Ngay sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, đất nước ta lại bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa, toàn thể Nhân dân đã hăng hái tham gia kháng chiến. Mỗi người, mỗi việc cùng nhau xây dựng Thanh Hóa trở thành hậu phương lớn, góp phần quan trọng cùng Nhân dân cả nước đưa cuộc kháng chiến chống Pháp đi đến thắng lợi vẻ vang.
Kỷ niệm 95 năm Ngày Thành lập Đảng bộ tỉnh (29/7/1930 - 29/7/2025) là dịp để mỗi người dân Thanh Hóa cùng ôn lại truyền thống cách mạng vẻ vang của tỉnh nhà. Sự ra đời và hoạt động của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa là bước ngoặt trọng đại đưa phong trào cách mạng của tỉnh vững bước vượt qua mọi thử thách, cùng Nhân dân cả nước tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Trần Mai Ninh là chiến sĩ cách mạng, nhà thơ, nhà báo đã dâng hiến tuổi xuân của mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, vì hạnh phúc Nhân dân. Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông gắn liền với những tác phẩm báo chí, áng văn thơ cháy bỏng tinh thần yêu nước, tinh thần chiến đấu, niềm tin mãnh liệt vào cách mạng, khát vọng mãnh liệt chiến thắng.
Đã hơn 50 năm trôi qua, trận dội bom ác liệt bên cạnh cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa) khiến 64 giáo viên, học sinh tham gia đắp đê sông Mã hy sinh vẫn là ký ức đau thương với những giáo sinh năm xưa.
Trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, Thanh Hóa là một căn cứ địa quan trọng, hậu phương lớn cung cấp sức người, sức của, 'dốc bồ, đổ thúng' với tinh thần 'tất cả vì mặt trận', 'tất cả cho tiền tuyến', 'tất cả để chiến thắng'. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng tinh thần, khí phách Điện Biên Phủ vẫn sống mãi trong hồi ức, kỷ niệm của những người cựu binh, trong sức sống bền bỉ của những di tích, trong câu chuyện kể cất lên từ tư liệu, hiện vật được lưu giữ...
Những ngày tháng 4 lịch sử, nhiều đoàn cựu thanh niên xung phong (TNXP), cựu chiến binh tỉnh Thanh Hóa... đã có những chuyến thăm lại chiến trường xưa tri ân đồng đội, tìm lại những dấu xưa một thời hoa lửa. Những địa danh in dấu những chiến công hiển hách của các đơn vị cách đây 50 năm thêm một lần gợi nhớ biết bao đồng đội năm xưa đã gửi trọn nơi này tuổi 20 vào đất mẹ. Họ mãi mãi gửi tuổi thanh xuân diệu kỳ cho mạch máu giao thông thông suốt.
Tối 25/4, tại Công viên Hội An, TP Thanh Hóa tổ chức lễ khai mạc 'Tuần văn hóa TP Thanh Hóa - TP Hội An' năm 2025.
Nhân kỷ niệm 60 năm Hàm Rồng chiến thắng (3,4/4/1965 - 3,4/4/2025) và hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), sáng 2/4, Đoàn đại biểu Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Thanh Hóa do đồng chí Nguyễn Doãn Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy làm trưởng đoàn, đã đến dâng hoa, dâng hương tại Khu văn hóa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đền thờ Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và các Anh hùng liệt sĩ, Tượng đài Thanh niên xung phong chiến thắng, Khu tưởng niệm các giáo viên và học sinh hy sinh trên công trường đắp đê Nam sông Mã và Nghĩa trang liệt sĩ Hàm Rồng.
2000 người trong đó có giáo viên và học sinh Trường Y và Sư phạm 7+2 Thanh Hóa tham gia ứng cứu, gia cố đê Nam sông Mã ngày 14/6/1972 đã bị máy bay Mỹ điên cuồng dội bom giết 64 giáo viên và học sinh khi tuổi đời còn rất trẻ…
Trong suốt dặm dài lịch sử, dẫu chiến tranh gian khổ, ác liệt hay hòa bình, dựng xây quê hương giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình TP Thanh Hóa - TP Hội An vẫn luôn được các thế hệ lãnh đạo và Nhân dân hai thành phố dày công nâng niu, bồi đắp, để mối lương duyên đặc biệt luôn vững bền và ngày càng tỏa sáng.
Sức mạnh được tạo nên từ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đã trở thành 'bức tường thành' vững chãi, để xây dựng CNXH và đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đi đến thắng lợi hoàn toàn. Để rồi, hòa trong khối sức mạnh vĩ đại ấy, mối quan hệ keo sơn giữa hai tỉnh Thanh Hóa - Quảng Nam, đã trở thành một biểu tượng ngời sáng cho nghĩa tình thủy chung son sắt, Bắc – Nam một nhà.