Con đường nhỏ đẫm sương viền lấy bờ sông đang còn ngái ngủ. Những cử động rất khẽ của côn trùng và những chiếc lá mới sáng sớm đã lìa cành. Chiếc lá gần như đứng yên, thi thoảng dịch chuyển một chút bởi gió.
Mùa hè đến, bắt đầu bằng những cơn mưa. Sau mưa, hoa mướp bung nở, vàng đến độ hư ảo, nôn nao. Lũ ong bầu, ong mật, ong vò vẽ, bướm vàng, bướm trắng, bướm nâu... từ đâu túa về dập dờn bên những đóa hoa. Mình và lũ bạn cùng xóm í ới gọi nhau làm vợt nilon để bắt ong bướm, nhưng bà bảo: “Đừng làm chúng sợ, không có chúng, mướp nhà bà không ra quả được đâu”.
Những ngày cuối tháng mười, đầu tháng mười một, nhìn những luống cải bắt đầu hé nụ vàng ươm và bầu trời khoác một màu xam xám, tôi mới hay thì ra năm cũ đã sắp cạn thật rồi. Nỗi nhớ nhập nhòe trong tâm trí để dung dưỡng nơi ký ức một tuổi thơ nghèo, tôi mải miết đi tìm những bông lau trắng xóa nơi triền sông quê nhà.
Hình ảnh mảnh sân nhà tự bao giờ đã ăn sâu vào trí nhớ, mãi mãi là điểm tựa vững vàng trong những lần tôi lạc lối giữa phố thị ồn ào, nhộn nhịp. Nơi đó chứa đựng cả tuổi thơ với bao kỷ niệm đẹp, trong sáng mà tôi chẳng thể nào quên.
Bạn ngồi co mình ở hàng ghế sau cùng, trên chuyến xe số 85 chạy dọc Cao tốc 7. Xe bon bon ngang qua khu nhà liền kề của người Ấn, cả khu biệt thự xa hoa của người Ý, một vòng lại một vòng. Gió Canada xõa xượi tóc tai, tuyết Canada rát buốt da thịt.
Đang là những ngày đất trời ở trong mùa thơm tròn đầy, thi vị. Ruộng đồng thơm màu nắng. Khu vườn thơm giọt mưa. Và còn nữa - nét hương quyến rũ của cốm tươi màu lúa non, của quả hồng vừa chín, của trái thị ươm vàng heo may... tạo nên những thức quà riêng có của mùa thu.
Luống tuổi, nhịp sống sinh học chậm lại, thi thoảng gợi lên trong tôi những kỷ niệm ngày hè xưa cũ. Ở đó có những món quà thiên nhiên mà chỉ cần bước chân ra khỏi nhà là có sẵn.
Tôi trở về trường cũ sau bao năm xa quê, bước lên bục giảng, cảm nhận tiếng văng vẳng giảng bài của cô giáo chủ nhiệm ngày ấy. Cả lũ kéo nhau lần mở từng trang nhật ký lớp, ở đó có những hứa hẹn, những bông đùa và sự trong sáng của tuổi học trò thuở ấy. Cây điệp già lặng lẽ nở những bông vàng, chào đón lứa học sinh cũ của trường. Chỗ bàn học còn khắc ghi những tình cảm vụng trộm thuở ấy, đến bây giờ nhìn lại thôi cũng vẫn còn bẽn lẽn, cười xòa 'thuở ấy mình ngây thơ đến vậy'.
Chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ, đặc biệt chiến sĩ mới (CSM) đảm bảo tham gia huấn luyện, là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà Tiểu đoàn Huấn luyện - Cơ động đã thực hiện tốt trong thời gian qua.
Cây pơ lang thắm đỏ là một loại cây quý của Tây Nguyên, có ý nghĩa linh thiêng và biểu tượng của sự no ấm.
Thời tiết những ngày gần cuối năm, cái lạnh hanh hao thấm vào da thịt mỗi buổi mai thức dậy. Bầu trời xám xịt hơn, những tia nắng le lói đậu bên khung cửa sổ, thả ánh nhìn ngơ ngác khi cơn gió nhẹ miên man vờn qua chú mèo mướp vừa vươn vai ngáp dài. Quê nhà mùa Đông, đìu hiu đến lạ. Bước chân mẹ già khập khiễng thấp cao, tuổi già, sức yếu, chẳng làm được việc nặng nhọc nhưng sáng nào mẹ cũng dậy sớm, chụm bếp củi lên, cho ấm cúng gian nhà. Nồi nước sôi bắc lên bếp củi, lá trà xanh ngoài vườn mẹ hái từ ban sớm, khi những hạt sương mai còn đẫm ướt. Ba có ấm chè xanh, sóng sánh vàng, nhâm nhi cùng các cụ cao niên, kể chuyện thời sự hằng ngày. Ở quê vẫn thế, tivi luôn là thứ duy nhất để hai ông bà theo dõi những diễn biến của cuộc sống trên đất nước và cả thế giới. Những cụ già như ba thường chẳng ngơi nghỉ khi có sẵn bộ cờ tướng, ấm tích nước chè xanh. Thêm nữa thì có điếu thuốc lào, rít một hơi, tiếng kéo vang xa đến tận cuối làng.
Đôi khi chỉ là khoảnh khắc 'nghe' được mùi hương thân quen bay lướt thướt trong ngọn gió chiều quanh quất, tôi đa đoan bỗng thấy lòng chùng xuống một nỗi nhớ thương, diệu vợi. Gió của trời phiêu diêu vô định mà cất giữ bao chuyện nhân sinh, mang chở ngàn vạn điều bí mật. Thu sắp tàn và ngày đông đã thập thò gõ cửa. Nhưng biết bao ngày thu rực rỡ đã qua, đất trời như ướp thơm cho gió bằng sắc hương lộng lẫy của mùa. Và lúc này đây, làn gió vô tình lại ướp thơm tôi trong chuỗi xúc cảm bồi hồi, nhung nhớ.
Một mùa cá bống trứng nữa lại về trên miền Tây quê tôi. Tháng 9 - 10 âm lịch, nước phù sa tràn về cuồn cuộn trên khắp các cánh đồng. Đây là mùa cá bống trứng vào lứa đẻ. Bước ra khỏi nhà, nhìn bốn bề gió lộng, đâu đâu cũng bắt gặp màu nước phù sa đỏ ngầu, ngai ngái. Người quê tôi gọi đó là mùa nước son. Theo cách lý giải của ông tôi, sở dĩ gọi là con nước son vì màu nước đỏ ngầu, như màu lá trạng nguyên ửng điều trong chiều vàng.
Lúc còn nhỏ ở vùng quê nghèo khó, hương vị tôi nhớ nhất là mùi bắp luộc. Mỗi lần đi chợ về, mẹ thường mua mấy trái bắp nếp luộc làm quà cho anh em chúng tôi.
Viết đảo ngược từ không biết xuất hiện từ bao giờ và ai là người viết đầu tiên. Việc đảo ngược từ cũng là một cách tìm kiếm sự sáng tạo và làm mới ngôn ngữ trong một số tình huống ngữ cảnh để ý nghĩa của từ được đắc địa hơn. Nhưng, mấy năm gần đây, trường hợp viết đảo ngược từ xuất hiện tràn lan và ngày một phát triển, bị lạm dụng gây nên sự nhàm chán, bức xúc cho người đọc.
Thời nhỏ ở quê, tôi rất mê con tằm. Cái 'con sâu' ăn lá dâu một cách ngon lành, rồi hóa thân một cách kỳ diệu.
Tôi về thăm nhà vào một sáng hè chộn rộn ngày mùa. Con đường từ ủy ban xã nối liền làng Vân nay đã được trải bê tông thoáng rộng, người quê rậm rịch ra đồng từ sớm để thu hoạch lúa vụ chiêm.
Tôi đang đọc lại bác Tô Hoài. Cuốn 'Chuyện cũ Hà Nội' (2 phần) dày gần 700 trang. Không thể nói không thú vị. Nhà văn có tài viết gì cũng hay, cũng thu hút bạn đọc. Chẳng phải một thời mà dài lâu. Thích cách kể chuyện của nhà văn, khi chấm phá, lúc tỉ mẩn, lối quan sát nhân vật, sự vật kỹ càng và nghệ thuật dùng chữ của Tô Hoài xứng đáng được gọi là bậc thầy, vừa quen, vừa lạ.
Bất chợt một sớm mai thức giấc, ta ngỡ ngàng khi nhìn ra khoảng sân, cạnh thềm giếng cây bưởi vườn nhà đã chi chít những hoa là hoa, một màu trắng phủ tràn bao trùm khắp cành như một cây hoa tuyết khổng lồ. Rồi hương thơm dìu dịu thoang thoảng len nhẹ vào khoang mũi, một cảm giác thư thái dễ chịu. Và xa xa kia hoa xoan cũng đã trổ những bông hoa màu tím, một màu tím mơ màng man mác vợi buồn. Lúc đó ta nhận ra tháng ba đã về...
Bây giờ đang là mùa hoa Tam giác mạch, trên các nẻo đường Hà Giang đâu đâu cũng thấy một màu hồng rực trong ánh nắng vàng hươm, trải dài ngút ngàn.
Tháng Chạp gõ cửa nhà bằng đợt nắng vàng hanh, mảnh đất sau nhà đã dậy lên những tiếng lá khô xào xạc, chờ bàn tay của bà vun đống và đốt sạch sẽ. Người ta thường nhớ tới tháng Chạp trong một hình hài của tháng củ mật, tháng cuối năm nhiều tất bật và dồn ứ công việc. Tôi thì lại bồi hồi thương nhớ những mùi tháng Chạp. Những mùi vị thân thương theo tôi suốt năm tháng ấu thơ cho đến lúc trưởng thành đi xa.
Những ngày giáp Tết ở quê tôi, mọi người rủ nhau đi đào khoai, thu hoạch vụ đông. Nhà nào có ngô thì đi bẻ ngô, chặt cây về cho trâu, bò ăn. Mùa đông lạnh xuyên thấu da. Những buổi chiều gió hun hút qua mấy rặng phi lao dưới cánh đồng. Hồi đó bố là bảo vệ đồng nên anh em chúng tôi sau một buổi đi học, buổi ở nhà rủ nhau xuống đồng canh gác cùng bố. Gần mùa thu hoạch nhưng ai cũng muốn cắt rau về cho heo nên phần rau không thể để trâu bò ăn được. Nhiệm vụ của anh em chúng tôi là quản thúc lũ trâu, bò của làng, không cho chúng bén mảng đến những ruộng rau. Đợi hết mùa, khi cả một khoảng đồng mênh mông được thu hoạch hết thì lũ trâu, bò mới được thả ra, tung tăng trên cánh đồng mấy hôm để chuẩn bị vào vụ cấy đông - xuân.
Tôi sinh ra và lớn lên từ làng, nơi có lũy tre xanh rì rào khăng khít, nơi ôm ấp tôi từ thuở ấu thơ đầu trần chân đất, nơi thật thà chất phác với ruộng đồng vàng hươm, đươc dòng kênh miệt mài tưới tắm...
Sáng sớm, khi mặt trời vừa ló dạng, bầy cháu trong nhà đang lui cui rửa mặt thì đã thấy bà khom lưng chậm rãi từ vườn bước vào. Trên tay bà cầm một bọc thị vàng hươm. Nhanh như cắt, trong phút chốc bầy cháu đã vây kín quanh bà, tíu tít chìa tay đón nhận từ bà từng quả thị thân thương, thơm lừng. Đứa nào đứa nấy vội vàng đưa lên tận mũi hít lấy hít để như sợ hương thơm nó tan loãng đi đâu mất. Mùa thị với những đứa trẻ quê như chúng tôi bắt đầu từ khoảnh khắc ngọt ngào đó…
Ngày tháng Sáu, trời đã giữa hè. Nắng đến cạn sông cạn suối. Nghe con gái than thở qua điện thoại, mẹ thủng thẳng bảo, 'nếu ở phố ngột ngạt quá thì về quê ít bữa. Ở quê cũng nắng dữ chứ, nhưng là cái nắng rực rỡ của mùa vàng. Nắng mà vui!'.
Những buổi trưa mùa hè thú vị lại là những trưa vừa rong chơi thỏa thích vừa hồi hộp nghe ngóng tiếng mẹ quát đâu đó.
Trong tâm thức của tôi, làng không chỉ là nơi mình được sinh ra, nuôi dưỡng, trưởng thành rồi ra đi từ đấy. Thiêng liêng hơn, ở đó có ông bà, tổ tiên, họ tộc cùng bà con chòm xóm; ngày qua ngày chia sẻ cùng nhau biết bao câu chuyện buồn vui trong cuộc sống.
TTH - Sáng nay, từ trang Facebook của một người bạn, hình ảnh chiếc đĩa hoa văn màu xanh xinh xắn cùng mớ quả lekima vừa chớm nứt đập vào mắt tôi. Mùa lekima chín chẳng khác nào tiếng kẻng nho nhỏ, đánh vang báo hiệu cho mọi người biết rằng đã đến những ngày cuối thu, và cái rét chớm đông đang dần thay thế cho bầu trời mùa thu xanh vời vợi.
Một người phụ nữ xứ Xuân Trường, vùng đất của những cây hồng Tám Hải, hồng trứng lốc đã trải qua những thăng trầm với loại cây này, từ khi khó khăn tới lúc thịnh vượng. Và, cùng với sự đổi thay của cả vùng hồng Đà Lạt - Đơn Dương, người phụ nữ ấy cũng chuyển mình, hòa nhập nhanh chóng với việc đưa cây hồng tham gia thị trường kinh tế số.
Tôi trở về quê vào một ngày mùa thu nắng vàng dịu dàng lấp lóa, thời tiết mát mẻ dễ chịu vô cùng. Lúc ghé khu chợ quê để kiếm tìm gọi mẹ, mắt tôi đã bị những rổ thị vàng ươm thơm lừng nơi góc chợ níu lại. Lòng vỡ òa sung sướng. Vẫn là cảm giác ấy, gần hai mươi năm trôi qua, vào mỗi mùa thị tôi không thể nào quên được. Một chút háo hức, một chút chộn rộn xen kẽ ùa về.