Nói đến dân tộc Thái là người ta nghĩ đến những biểu đạt văn hóa mang tính cộng đồng cao như Xòe; nói đến Xòe thì người ta biết đó là vũ điệu dân gian của người Thái ở Tây Bắc, tập trung ở các tỉnh Yên Bái, Điện Biên, Lai Châu và Sơn La. Các điệu Xòe xuất phát từ nghi lễ Then mang tính shaman giáo, và dần dần, Xòe được trình diễn trong các các lễ hội, sinh hoạt văn hóa cộng đồng.
Tôi đến thăm gia đình chị Tòng Thị Hoa, ở xã Chiềng Pấc, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La để tìm hiểu về phong tục tập quán của dân tộc Thái ở nơi được xem là quần tụ nhiều nhất, lâu đời nhất, nhiều bà con người Thái nhất (ngành Thái đen).