Khi nói về xứ Thanh, dưới góc nhìn địa - văn hóa, đã có nhận định cho rằng 'trong cả nước Việt Nam, không có nơi nào có nhiều cảnh đẹp như ở Thanh Hóa'; hay 'xứ Thanh là cái nôi di sản của đất nước'. Điều này là có cơ sở của nó, khi mỗi tên đất tên người, thậm chí là mỗi dãy núi, dòng sông đều có những câu chuyện, những vẻ đẹp, đang hài hòa và chung đúc, để định danh xứ Thanh trên bản đồ quốc gia – dân tộc.
Văn hóa - với vị thế và giá trị đã được khẳng định - là sự phản ánh của tầm cao và chiều sâu trí tuệ, tài hoa và sức sáng tạo của con người. Để rồi, khi 'soi' vào nền văn hóa - nhất là ở cái phần bản sắc của nó - có thể cho người ta một sự hình dung về 'diện mạo', 'đặc tính', 'cốt cách', 'tâm hồn' một vùng đất, một dân tộc.