Thực tiễn đa dạng của đời sống văn học, nghệ thuật đang đặt ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ lý luận phê bình. Tuy nhiên nhìn thẳng vào thực tế, đội ngũ lý luận phê bình hiện nay đang vừa yếu, vừa thiếu trên nhiều lĩnh vực. PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ - Chủ tịch Hội đồng Lý luận phê bình văn học, nghệ thuật trung ương cho rằng: Nhân tố con người, yếu tố đội ngũ luôn là vấn đề quan trọng hàng đầu và cấp thiết để bù đắp khoảng trống của đội ngũ lý luận phê bình văn học nghệ thuật trong bối cảnh hiện nay.
Làm thế nào để thúc đẩy đội ngũ lý luận phê bình VHNT gia tăng cả về số lượng lẫn chất lượng, dám dấn thân với nghề?
Giải thích về sự 'hụt hơi' của lực lượng lý luận phê bình VHNT hiện nay, nhà nghiên cứu, phê bình mỹ thuật Phan Cẩm Thượng cho rằng do nghề này không đủ sống.