Ngày 27/9/1940, cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn nổ ra bằng trận tấn công đầu tiên vào đồn Mỏ Nhài. Một trong những thành quả quan trọng của cuộc khởi nghĩa là đã hình thành nên lực lượng vũ trang đầu tiên của Đảng. Trong quá trình xây dựng và phát triển của đội quân vũ trang đó, đồng chí Trần Đăng Ninh (1910-1955) – nguyên Xứ ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã có những đóng góp rất quan trọng.
Xứ trà đất thép Thái Nguyên và xứ sở hoa hồi Lạng Sơn chia cách bởi địa giới hành chính. Nhưng không vì thế mà tạo nên khoảng xa cách cho người 2 vùng, bởi từ bao đời nay, người xứ trà đất thép và người xứ hoa hồi vẫn thường qua lại, gắn bó thâm tình. Nhất là vào giai đoạn 1940-1945, một dải núi non từ Bắc Sơn (Lạng Sơn) đến Võ Nhai (Thái Nguyên) có rừng cây bao phủ và lòng dân che chở cho cán bộ Việt Minh đi lại an toàn.