Giữa không gian văn hóa đặc trưng của đồng bào Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận, bộ ba nhạc cụ truyền thống gồm trống Paranưng, trống Ghi-năng và kèn Saranai không chỉ đơn thuần là phương tiện biểu diễn, mà còn là biểu tượng văn hóa gắn liền với đời sống tinh thần và tín ngưỡng cộng đồng.
Giữa núi rừng Tây Bắc, trên những triền đồi xanh thẳm, có một thanh âm đặc biệt đã vang vọng suốt bao đời, đó là tiếng sáo mũi của người Xa Phó. Không giống như loại sáo thông thường, sáo mũi không chỉ là một nhạc cụ, mà còn là tiếng lòng, là lời tự sự của những chàng trai, cô gái người Xa Phó. Theo dòng chảy của thời gian, giá trị truyền thống này đang dần bị mai một, tiếng sáo mũi cũng có nguy cơ bị lãng quên. Tuy nhiên, ở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai vẫn còn có nghệ nhân cố gắng gìn giữ, truyền dạy loại nhạc cụ độc đáo này trong cộng đồng người Xa Phó.