Khèn Mông – loại nhạc cụ truyền thống gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của đồng bào Mông – từ lâu đã trở thành biểu tượng của bản sắc nơi vùng Cao nguyên đá. Tại thôn Tả Cồ Ván, xã Lũng Phìn, nơi có làng nghề chế tác khèn Mông đầu tiên, những nghệ nhân vẫn miệt mài giữ nghề qua từng công đoạn tỉ mỉ. Không chỉ tạo nên những thanh âm đặc trưng của núi rừng, mỗi cây khèn còn mang theo câu chuyện về sự kế thừa văn hóa, về sinh kế của người dân và nỗ lực bảo tồn một nghề truyền thống giữa dòng chảy đổi thay của cuộc sống hiện đại.
Ở làng Chăm Lâm Thuận (xã Hàm Thuận Bắc, Lâm Đồng), già làng Thông Long không chỉ là người có uy tín, mà còn dành nhiều tâm huyết truyền dạy kèn saranai cho thế hệ trẻ. Với ông, giữ tiếng kèn thiêng là giữ lấy hồn văn hóa Chăm cho mai sau.
Già làng Thông Long, ở tuổi ngoài 70, sức khỏe đã giảm sút dần theo năm tháng nhưng đôi mắt vẫn ánh lên niềm vui mỗi khi nhắc đến loại nhạc cụ truyền thống gắn bó với cuộc đời mình.