Đã lâu chúng tôi mới có dịp trở lại xã vùng cao Co Mạ, vùng đất trung tâm của các xã vùng cao của huyện Thuận Châu trước đây. Co Mạ hiện ra với những đồi cây ăn quả, cánh rừng xanh ngút ngàn. Thấp thoáng những nếp nhà bình dị nằm nép mình bên những sườn đồi đan xen giữa nhiều ngôi nhà kiên cố đủ sắc màu xanh, đỏ... tất cả như tạo nên bức tranh trù phú, ấm no của đồng bào vùng cao Co Mạ.
Ngược dòng thời gian của hơn 10 năm về trước, ở những bản làng người đồng bào dân tộc Mông tại tỉnh Sơn La, có những người nhẹ dạ cả tin về một 'Nhà nước riêng' không có thật. Họ đã lao theo, làm những điều dại dột, để rồi phải trả giá đắt khi vướng vòng lao lý.