Lịch sử dân tộc Việt Nam ở thế kỷ XVII là một giai đoạn đặc biệt. Sau những cuộc nội chiến kéo dài giữa các tập đoàn phong kiến, đất nước bước vào thời kỳ tương đối ổn định dưới danh nghĩa triều Lê Trung Hưng, với quyền điều hành thực tế nằm trong tay các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài. Đó cũng là thời kỳ mà Nho học đạt đến đỉnh cao ảnh hưởng đối với đời sống chính trị và xã hội. Những người đỗ đạt không chỉ trở thành rường cột của triều đình mà còn là những tấm gương đạo đức, góp phần giữ gìn cương thường và phép nước.
Đặng Công Chất sinh năm 1621 (một số tài liệu ghi 1622) và mất năm 1683, hưởng thọ khoảng 62 tuổi. Người đời thường gọi ông là 'Trạng Gióng', vì quê hương ông chính là quê của Phù Đổng Thiên Vương.Sau khi đỗ Trạng nguyên, Đặng Công Chất trải qua nhiều chức vụ trọng yếu: Hàn lâm viện Thị giảng, Công bộ Hữu Thị lang, Lại bộ Tả Thị lang, Binh bộ Thượng thư, Lại bộ Thượng thư, Tham tụng (tương đương Tể tướng dưới thời Lê - Trịnh) và Sử quan Đô Tổng tài.