Những tranh luận xung quanh cuốn sách Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng đặt ra yêu cầu nhận diện rõ một thủ pháp ngụy biện đang xuất hiện trong đời sống học thuật: nhân danh tự do học thuật để cắt ghép tư liệu, đánh tráo khái niệm và dẫn dắt nhận thức sai lệch về lịch sử, qua đó tác động đến nền tảng tư tưởng và niềm tin của xã hội.
Vừa qua, cuốn sách 'Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng' và những video clip lan truyền của ông Nguyễn Thành Nam đã gây ra phản ứng mạnh mẽ trên không gian mạng. Dù được che đậy bởi khái niệm 'tự do học thuật', 'giáo dục khai phóng' song thực chất đây là một sự ngụy biện, là chiêu trò cắt ghép tư liệu, nhìn nhận, suy diễn chủ quan, đánh tráo khái niệm, từng bước dẫn dắt người đọc, người nghe đi đến những kết luận sai lệch, xuyên tạc lịch sử dân tộc, xúc phạm cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Có những khái niệm càng được nhắc đến càng dễ bị hiểu theo nhiều cách khác nhau và 'Giáo dục khai phóng' là một trong số đó. Trên các diễn đàn học thuật và mạng xã hội, không ít người xem 'khai phóng' như chiếc chìa khóa mở ra mọi cánh cửa tương lai. Trong khi ở chiều ngược lại, không ít ý kiến lo ngại, đó là con đường khiến chúng ta xa rời truyền thống. Thực ra, điều cần bàn không phải là chọn 'khai phóng' hay truyền thống, điều cần nhất là nhìn đúng vào bản chất của giáo dục.