Năm 2022, nhu cầu huy động vốn của các doanh nghiệp dự kiến sẽ tiếp tục tăng. Bên cạnh kênh tín dụng ngân hàng, các doanh nghiệp sẽ tăng cường huy động vốn qua kênh phát hành trái phiếu, bao gồm cả trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ và TPDN chào bán ra công chúng. Tuy nhiên, việc thị trường TPDN tăng trưởng nóng, không bền vững sẽ ảnh hưởng chung đến thị trường tài chính, ảnh hưởng đến nhu cầu huy động vốn hợp pháp của các doanh nghiệp… Phóng viên báo Thời Nay có cuộc trò chuyện với Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi chung quanh việc sửa đổi khung khổ pháp lý để khắc phục các bất cập trên thị trường TPDN trong thời gian qua.
Để chào mời, mua trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân, thị trường đã xuất hiện nhiều cách thức 'lách' quy định về nhà đầu tư chứng khoán riêng lẻ.
Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ chi tiết 20 doanh nghiệp phát hành trái phiếu nhiều nhất và 20 DN bất động sản có lượng phát hành trái phiếu lớn nhất.
Trong nhóm 20 doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu lớn nhất năm 2021, có nhiều doanh nghiệp đã phát hành với tỷ lệ gấp hàng chục lần vốn chủ sở hữu.
Sau khi hủy 9 đợt phát hành trái phiếu của 3 công ty liên quan đến Tân Hoàng Minh, khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ giảm mạnh, ở mức 30 nghìn tỷ đồng, giảm 33% so với cùng kỳ năm 2021.
Theo ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản (BĐS), thời gian qua các doanh nghiệp đang cảm thấy sức ép rất lớn, nhất là việc rất khó tiếp cận nguồn vốn, nếu việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) cứ tiếp tục bị 'siết chặt' lại thì đó là tín hiệu không tốt cho thị trường BĐS, một trong những trụ cột của nền kinh tế.
Câu chuyện Tân Hoàng Minh và loạt DN phát hành hàng chục nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) sai quy định là hồi chuông cảnh báo cho sự tăng trưởng nóng của kênh huy động vốn này.
Theo ông Hồ Đức Phớc, Bộ trưởng Bộ Tài chính, trên thị trường cổ phiếu, thị trường chứng khoán phái sinh xuất hiện các hiện tượng thao túng giá, làm giá và ngày càng tinh vi. Nhiều mã chứng khoán được đẩy giá lên cao không gắn với tình hình hoạt động kinh doanh.
Vụ việc liên quan đến sai phạm trong phát hành trái phiếu của Tập đoàn Tân Hoàng Minh và cơ quan liên quan là hồi chuông báo động đỏ cho thấy cần thiết phải có thêm quy định 'siết' kênh huy động trái phiếu DN (TPDN), minh bạch, lành mạnh hóa thị trường này, bảo vệ nhà đầu tư.
Qua vụ việc trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) của Tân Hoàng Minh đã có rất nhiều đề xuất của chuyên gia nhà đầu tư (NĐT), yêu cầu cơ quan quản lý phải kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn, mục đích TP, cũng như đặt ra câu hỏi phải làm sao để NĐT nhận diện TP chất lượng thấp. Nếu nhìn vào thực tế và kinh nghiệm các nước, câu trả lời là những cách đặt vấn đề này sẽ 'rất không khả thi'.
Là kênh huy động vốn quan trọng của doanh nghiệp (DN), được pháp luật điều chỉnh, được các nhà đầu tư ủng hộ song thời gian qua, trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) chịu khá nhiều điều tiếng, trong đó có việc nhiều DN đi chệch quy định, dẫn tới những hậu quả tiêu cực cho nền kinh tế, đặc biệt là đặt các nhà đầu tư trước nguy cơ rủi ro rất cao.
Theo FiinRatings, khoảng 73% giá trị trái phiếu doanh nghiệp bất động sản phát hành sẽ đến hạn trong 3 năm tới (2022-2024), tương đương áp lực trả nợ gần 138.000 tỷ đồng.
Đánh giá về thực trạng cũng như những vấn đề đặt ra trong hoạt động phát hành trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản (BĐS), nhóm nghiên cứu Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, Bộ Tài Chính khuyến nghị cần thúc đẩy xếp hạng tín nhiệm cho doanh nghiệp khi phát hành trái phiếu.
Nhà đầu tư cũng cần lưu ý việc các tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán phân phối trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) không có nghĩa là các tổ chức này đảm bảo an toàn cho việc mua trái phiếu. Nhà đầu tư sẽ không phải là chủ sở hữu trái phiếu và không có quyền lợi đối với trái phiếu theo các cam kết của doanh nghiệp phát hành.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, tốc độ phát triển nhanh của thị trường trái phiếu đã phát sinh những rủi ro ảnh hưởng đến hoạt động của thị trường cần được quản lý, giám sát chặt chẽ và có biện pháp xử lý.
Theo VCBS, các ngân hàng đã tham gia mua ít nhất 3 đợt phát hành trái phiếu của nhóm Tân Hoàng Minh, tuy nhiên do tỷ trọng thấp so với tổng tín dụng của cả hệ thống ngân hàng nên tác động trực tiếp của việc hủy kết quả phát hành trái phiếu đối với các ngân hàng là không nhiều. Trong khi các doanh nghiệp bất động sản sẽ chịu tác động tiêu cực đáng kể về khả năng huy động vốn.
VCBS khuyến nghị nhà đầu tư đang nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp bất động sản, có thể cân nhắc tất toán bán lại trước thời hạn và chấp nhận chi phí phạt hoặc bán với giá chiết khấu.
Lãi suất cao, vốn chỉ vài chục triệu đồng đã có thể đầu tư với thời gian linh hoạt là ưu điểm của trái phiếu doanh nghiệp nhưng loại hình đầu tư này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, gần đây nhất là vụ Tân Hoàng Minh.
Vài năm trở lại đây, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ có sự phát triển nhanh để đáp ứng yêu cầu huy động vốn của doanh nghiệp (DN), thu hút nhiều tổ chức, cá nhân đầu tư mạnh vào loại hình này vì TPDN đang trở nên hấp dẫn hơn so với tiền gửi tiết kiệm, do lãi suất cao hơn so với lãi suất huy động có kỳ hạn tại ngân hàng. Tuy nhiên, việc chậm trễ 'trám' các lỗ hổng của kênh huy động vốn này đã gây không ít hệ quả.
Cũng giống như cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp vừa trải qua 'cơn sóng lớn' khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chính thức hủy 9 đợt phát hành trái phiếu, trị giá 10.030 tỷ đồng của Tập đoàn Tân Hoàng Minh do che giấu, công bố thông tin sai sự thật…
Nhiều công ty bất động sản đổ xô phát hành trái phiếu, tuy nhiên phần lớn đến từ các doanh nghiệp chưa niêm yết, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nhà đầu tư.
Số trái phiếu bất động sản không có tài sản đảm bảo hoặc được đảm bảo bằng cổ phiếu chiếm hơn một nửa tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp trong năm 2021. Con số thực tế có thể lớn hơn khi có khoảng 33.000 tỷ đồng trái phiếu BĐS phát hành không có thông tin về tài sản đảm bảo.
Hơn 720 nghìn tỷ đồng trái phiếu đã được các doanh nghiệp phát hành để huy động vốn trong năm 2021. Con số này tăng mạnh về lượng, nhưng chưa có nhiều bước tiến về chất. Năm 2022, hàng loạt thay đổi pháp lý được cho là sẽ tác động mạnh đến thị trường này.
Là kênh đầu tư hấp dẫn trong bối cảnh lãi suất tiền gửi thấp, trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tiếp tục được dự báo sẽ nóng trong năm 2022. Để hạn chế rủi ro, cơ quan quản lý cho biết sẽ 'siết' lại thị trường, song nhiều chuyên gia lại cho rằng, minh bạch thị trường mới là chìa khóa cho bài toán này.
Thông tin từ Báo cáo thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Công ty Chứng khoán SSI mới phát hành cho thấy, trái phiếu bất động sản vẫn là nhóm có lãi suất hấp dẫn nhất thị trường, bình quân 10,4%/năm.