Những con người bình thường đã làm nên những điều phi thường ở mảnh đất đầy khốc liệt này. Đó là niềm tự hào của cả dân tộc.
Trong thắng lợi vĩ đại của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của dân tộc ta, có sự đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng lớn lao của lực lượng thanh niên xung phong (TNXP). Những chiến sỹ TNXP tại Ngã 3 Cò Nòi hay những cô gái TNXP trên dãy Trường Sơn năm xưa mãi là những tấm gương sáng về lòng quả cảm, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc, để thế hệ hôm nay thêm tự hào về truyền thống anh hùng bất khuất của dân tộc. Cựu TNXP - 'cô gái mở đường' năm xưa, Nguyễn Thị Hòa, tổ 11, phường Quyết Tâm, thành phố Sơn La, đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang ấy!
Hình ảnh nữ thanh niên xung phong quả cảm ngồi trên quả bom và hát trong những năm tháng đỏ lửa tại con đường 12A lịch sử ở Quảng Bình đã thôi thúc chúng tôi tìm về phường Đồng Sơn, TP Đồng Hới, tìm gặp bà Trần Thị Thành. Ở tuổi 76, bà Thành đón tiếp chúng tôi bằng những câu chuyện lịch sử, lúc nhớ, lúc quên nhưng cảm xúc thì vẫn còn nguyên vẹn.
Được Sở Giao thông Vận tải Quảng Bình giúp đỡ, chúng tôi trở lại hệ thống đường Hồ Chí Minh năm xưa. Những địa danh Bến phà Xuân Sơn, Khe Ve, Cổng Trời.... trên những con đường mang tên 12A, 15, 16, 18, 20 Quyết thắng thuộc 'hệ thống đường Hồ Chí Minh lịch sử' gợi nhớ một giai đoạn hào hùng của dân tộc.