80 năm đã trôi qua kể từ mùa thu lịch sử ấy nhưng không khí hào hùng của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vẫn còn in đậm trong từng trang tư liệu lưu trữ, trong những dòng hồi ký, ký ức của những người trực tiếp góp mặt vào cuộc chuyển mình của dân tộc.
LTS: Trong hành trình vĩ đại của Đảng và dân tộc đi đến ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Thủ đô Hà Nội chính là một dấu son rạng rỡ.
Rạng sáng ngày 25/8/1945, Sài Gòn bừng dậy trong không khí cách mạng hào hùng. Các đường phố tràn ngập cờ, biểu ngữ. Tiếng hô khẩu hiệu quyết tâm bảo vệ nền độc lập tự do vang dội trong thành phố.
Những ngày tháng tám lịch sử như ùa về bước vào không gian trưng bày 'Nhân dân Lâm Đồng trong Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh' tại Bảo tàng Lâm Đồng. Không khí sục sôi mùa thu năm 1945 như hiện hữu qua từng hình ảnh, hiện vật, thổi bừng ký ức về một thời hào hùng cách đây 80 năm.
Tại Hà Nam, ngụy quyền đầu hàng tại Phủ Lý, trao lại chính quyền cho cách mạng. Tại Quảng Yên, Ủy ban Cách mạng lâm thời tỉnh đã ra mắt nhân dân. Khí thế đấu tranh giành chính quyền sôi nổi, lan tỏa khắp các địa phương, chiến thắng tại tỉnh lỵ Quảng Yên đã cổ vũ lực lượng cách mạng, nhân dân các địa phương tiếp tục vùng lên.
Ngày 23/8/1945, sức mạnh cách mạng áp đảo trên cả nước, Cố đô Huế giành chính quyền về tay nhân dân.
Tại Yên Bái, Ban Cán sự Đảng tỉnh Yên Bái tổ chức cuộc mít-tinh quần chúng ở sân Căng thị xã Yên Bái thu hút gần một vạn người tham dự. Ủy ban nhân dân Cách mạng lâm thời tỉnh Yên Bái làm lễ ra mắt nhân dân; đồng chí Ngô Minh Loan là Chủ tịch, đồng chí Nguyễn Phúc là Phó Chủ tịch.
Bài 4: Cao Bằng - Cội nguồn cách mạng đi đầu Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945
Tại Sơn Tây, diễn ra cuộc biểu tình lớn của quần chúng nhân dân, đồng chí Nguyễn Quốc Hồng thay mặt Tỉnh bộ Việt Minh lên nói chuyện, kêu gọi đồng chí, đồng bào đấu tranh giải tán chính quyền bù nhìn, thành lập chính quyền cách mạng.
BÀI 3: NHIỀU BÀI HỌC VẪN VẸN NGUYÊN GIÁ TRỊ
Ngày này 80 năm trước, hàng vạn người dân từ khắp các ngả đổ về nội thành mở đầu cho cuộc khởi nghĩa. Đi tới đâu, người dân cũng hô vang khẩu hiệu ủng hộ cách mạng.
Ngày 20/8/1945, ngọn lửa khởi nghĩa bùng lên đồng loạt, lan truyền như dây chuyền, quét qua nhiều tỉnh và giành thắng lợi chỉ trong thời gian ngắn.
Sau một thời gian chuẩn bị rất ngắn, Xứ ủy Bắc Kỳ, Thành ủy Hà Nội đã phát động nhân dân Hà Nội nổi dậy giành chính quyền vào ngày 19/8/1945.
23 tuổi ông là Bí thư Thành ủy, lãnh đạo nhân dân Hà Nội nổi dậy, tiến hành Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, góp phần quan trọng để cách mạng Tháng Tám thành công.
Trong những ngày diễn ra cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945, tỉnh An Giang ngày nay bao gồm 4 tỉnh Rạch Giá, Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, trực tiếp là các tỉnh ủy, quận ủy của 4 tỉnh, hàng trăm ngàn quần chúng cách mạng tỉnh An Giang nhất tề vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền trọn vẹn về tay nhân dân.
Đảng bộ Hà Nội đóng vai trò then chốt khi lãnh đạo nhân dân giành chính quyền từ tay Nhật và chính phủ bù nhìn, góp phần vào thắng lợi chung của cả nước trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8/1945.
Trong thư, Người thông báo với đồng bào tin Nhật đầu hàng; sự lớn mạnh của Mặt trận Việt Minh; sự ra đời của Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam do 'Việt Nam Quốc dân đại biểu Đại hội' cử ra, cho đó là 'một tiến bộ rất lớn trong lịch sử tranh đấu giải phóng của dân tộc ta từ ngót một thế kỷ nay'.
Trong những ngày Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Mặt trận Việt Minh, các lực lượng tiền thân của CAND hỗ trợ quần chúng nhất tề đứng lên, đập tan bộ máy đàn áp của chế độ cũ, giành chính quyền về tay nhân dân.
Sáng 17/8/1945, Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam ra mắt quốc dân tại đình Tân Trào.