Di sản công nghiệp đang được nhiều quốc gia nhìn nhận như một phần của văn hóa, của lịch sử xã hội. Vì vậy, vấn đề bảo tồn và tái thiết di sản công nghiệp cần được quan tâm và thúc đẩy sự tham gia, sáng tạo của xã hội.
Hà Nội có rất nhiều di sản về kiến trúc, văn hóa, đô thị. Theo xu thế phát triển, các công trình này đang dần trở nên lạc hậu, không đáp ứng nhu cầu hiện tại hoặc thậm chí xuống cấp.
Trong quá trình phát triển của đô thị, nhiều cơ sở công nghiệp trở nên lạc hậu, mất đi công năng sử dụng, nhưng vẫn chứa đựng các giá trị về lịch sử, văn hóa, bối cảnh xã hội.
Thủ đô Hà Nội - 'nơi lắng hồn núi sông', kết quyện nhiều tinh hoa văn hóa của cả nước, được mệnh danh là 'Thủ đô di sản'. Hà Nội là địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng di sản văn hóa được kiểm kê. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, thực tế, Hà Nội còn nhiều di sản quý chưa được quan tâm bảo tồn, phát huy tương xứng, trong đó có các di sản công nghiệp.
Di sản công nghiệp là một tài sản có giá trị lớn, nhưng Thành phố Hà Nội vẫn chưa biết cách khai thác hiệu quả. Nếu có thể tái thiết các di sản công nghiệp đúng cách, Hà Nội sẽ có cơ hội thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, mở rộng các không gian văn hóa, trung tâm nghệ thuật, sáng tạo. Đây là những nội dung được đề cập tại tọa đàm 'Tái thiết các di sản trong lòng Hà Nội tiếp cận từ khai thác sáng tạo và phát huy giá trị', trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2023, được tổ chức mới đây.
Hà Nội có nhiều di sản về kiến trúc, văn hóa, đô thị nhưng trong quá trình biến đổi của đời sống kinh tế - xã hội đã nảy sinh những mâu thuẫn giữa bảo tồn và phát triển. Tái tạo lại giá trị các di sản để đóng góp cho việc phát triển thương hiệu 'Thành phố sáng tạo' là vấn đề lớn được đặt ra.
Càng có nhiều cơ sở nhà máy, sản xuất bị di dời khỏi nội đô, thành phố càng có thêm nhiều 'đất vàng' song đi kèm còn là đòi hỏi những chính sách quy hoạch và đánh giá di sản thực sự xác đáng.
Tọa đàm Tái thiết các di sản trong lòng Hà Nội tiếp cận từ khai thác sáng tạo và phát huy giá trị diễn ra ngày 23/11 đã làm rõ phương thức, hiệu quả của việc chuyển đổi các di sản đô thị, di sản công nghiệp phục vụ cho hoạt động sáng tạo.
Việc tái thiết di sản công nghiệp được đánh giá là nguồn tài nguyên cần được khai thác hiệu quả, qua đó phát huy tiềm năng tôn vinh giá trị lịch sử văn hóa và tạo ra giá trị kinh tế.
Dù việc chuyển đổi công năng các di sản đô thị hay di sản công nghiệp thành các tổ hợp sáng tạo không còn xa lạ ở các nước trên thế giới, song đối với Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng, điều này còn khá mới mẻ.
Làm thế nào để sử dụng hiệu quả những di sản công nghiệp hiệu quả, bền vững là nội dung được quan tâm tại hội thảo 'Tái thiết các di sản trong lòng Hà Nội tiếp cận từ khai thác sáng tạo và phát huy giá trị' diễn ra vào ngày 23-11, tại Nhà máy Xe lửa Gia Lâm. Đây là một trong những hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2023.