Chính phủ Indonesia vừa công bố các chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn muối nhập khẩu, đồng thời bảo vệ các diêm dân trong nước.
Sản xuất muối hiện vẫn còn bất cập, cần sớm được tháo gỡ để khai thác tốt nhất tiềm năng vốn có.
Nông dân Trần Thị Tân sinh năm 1955 ở thôn Tri Thủy 2, xã Tri Hải, huyện Ninh Hải nổi tiếng khắp vùng là người phụ nữ có nhiều sáng kiến khoa học để 'Biến nước biển thành vàng', đem lại giá trị tiền tỉ mỗi năm cho gia đình và đổi thay quan điểm làm giàu cho người dân vùng muối.
Phát triển ngành muối theo hướng hiệu quả, bền vững trên cơ sở tận dụng tối đa lợi thế của các địa phương có truyền thống sản xuất muối để nâng cao năng suất, chất lượng và đa dạng hóa các loại sản phẩm về muối nhằm đáp ứng nhu cầu muối trong nước, hướng đến xuất khẩu muối và tạo việc làm, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống của người dân làm muối.
Thung lũng Salado, ở thị trấn Anãna, phía bắc Tây Ban Nha, rất giàu muối nhưng địa hình hiểm trở, đặc biệt là thiếu mặt bằng phẳng. Vì vậy mà cách người dân ở đây làm muối cũng độc lạ hơn.
Từ bao đời nay, diêm dân các làng muối tại huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh) miệt mài 'bán mặt cho đất, bán lưng cho trời' trên các ô nại. Trời càng nắng, diêm dân đổ ra đồng càng đông. Khi mặt trời đứng bóng cũng là lúc diêm dân tranh thủ thời gian 'cướp nắng với trời' với mong mỏi chắt chiu được thêm vài ba lạng muối trong ngày.
Thời tiết năm nay rất thuận lợi cho người dân theo nghề muối, sản lượng muối diêm dân làm ra tăng cao. Tuy nhiên, việc tiêu thụ muối hiện đang gặp rất nhiều khó khăn.
Muối rớt giá thê thảm khiến hàng trăm hộ diêm dân Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) lâm cảnh khó khăn. Họ đổ dồn sản phẩm thành ụ lớn, phủ bạt che kín ven quốc lộ chờ thương lái đến mua.
Đây không biết đã là lần thứ bao nhiêu tôi viết về nghề muối, về những diêm dân có chung một nhân dạng đen xạm và héo quắt vì nắng gió nhưng tựu trung đều là cảm giác bức bối.
Đang chính vụ sản xuất nhưng vựa muối ở Lộc Hà (Hà Tĩnh) chỉ có khoảng 10,5% tổng quỹ đất diêm nghiệp được sản xuất. Dù diêm dân muốn làm nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau nên họ đành bỏ nại, bỏ nghề truyền thống...
Từ trên sườn núi Ghếch, nhìn về phía cánh đồng muối xã Cát Minh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, các thửa ruộng đều tăm tắp như những tấm nilon trắng trải dài sát mép biển. Còn trên cánh đồng, diêm dân tranh thủ sáng đi làm sớm, chiều làm muộn để thu hoạch, thau rửa ruộng muối.
Từng là vựa muối lớn nhất xứ Thanh, nhộn nhịp kẻ bán người mua nhưng giờ đồng muối Hòa Lộc (Thanh Hóa) chỉ còn vỏn vẹn hơn 40 ha, với vài chục hộ dân, chủ yếu là người cao tuổi đeo đẳng với nghề.
Dưới không gian nắng nóng gay gắt một ngày cuối tháng sáu, PV Báo CAND tìm đến cánh đồng muối Tuyết Diêm, xã Xuân Bình, thị xã Sông Cầu (Phú Yên) để tìm hiểu nỗi vất vả gian truân của hàng trăm diêm dân ở đây khi điệp khúc 'được mùa, mất giá', 'được giá, mất mùa' cứ tái diễn nhiều năm qua.
Vào thời điểm nắng nóng nhất trong ngày, khi mọi người thường tìm cách tránh nắng thì chính là lúc diêm dân căng mình làm việc trên đồng muối.
Dưới nắng hè như đổ lửa, nhiệt độ ngoài trời lên đến 40 độ C, cái nóng bỏng rát ấy khiến nhiều người ngán ngẩm. Dẫu vậy, những diêm dân Hà Tĩnh vẫn lưng áo ướt đẫm mồ hôi, phơi mình trên những đồng ruộng để làm ra hạt muối trắng tinh khiết, mang hương vị mặn mòi của biển.
Những ngày gần đây, thời tiết ở Hà Tĩnh nắng nóng gay gắt lên đến gần 40 độ C, cuộc sống mưu sinh của người dân bị đảo lộn. Thế nhưng diêm dân ở vùng đất này vẫn tất bật mưu sinh. Bởi cái nghề của họ càng nắng nóng càng có thêm thu nhập.
Năm nay, nắng nóng kéo dài, diêm dân thị xã Ninh Hòa được mùa muối. Thế nhưng, điệp khúc được mùa mất giá lại tái diễn, hàng ngàn tấn muối của diêm dân, thành viên các hợp tác xã đang nằm chất đống ven đường vì không tiêu thụ được.
Nghề làm muối ở huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu có từ lâu đời, là vựa muối lớn nhất miền Tây nhưng sau dịch Covid-19 đã bị rớt giá một nửa khiến người làm nghề thất thu, lo lắng.
Năm nay, nắng hạn gay gắt ở ĐBSCL là điều kiện lý tưởng để tăng sản lượng muối, nhưng trớ trêu, giá thị trường giảm hơn phân nửa so với năm rồi, chỉ 25.000-28.000 đồng/giạ. Người dân làm nghề muối (diêm dân) lại rơi vào vòng lẩn quẩn.
Mỗi sớm, khi mặt trời còn chưa lên, ông Năm Hổ da đỏ au vì nắng đã ra đồng cào muối. Công việc là truyền thống gia đình và ông đã duy trì nó gần 60 năm nay. Thứ 'vàng trắng' thu về từ biển giúp ông nuôi nấng những đứa con khôn lớn.
Nghề làm muối vốn đã vất vả, nghề bán muối rong lại càng nhọc nhằn hơn. Dẫu cực nhọc, gian truân nhưng bao đời nay diêm dân vẫn rong ruổi trên nẻo đường mưu sinh với tiếng rao ám ảnh…
Trên những ô ruộng trắng xóa, hầm hập hơi nóng ban trưa, diêm dân miệt mài cào, xúc, loại bỏ tạp chất trước khi muối đóng thành viên. Hạt muối trên ruộng tỏa đi khắp nơi theo guồng chân cánh chị em, có người cả tuổi thanh xuân vắt ngang gánh muối rong.
Với lợi thế tự nhiên, Ninh Thuận được đánh giá là địa phương có vựa muối chất lượng bậc nhất cả nước. Tuy nhiên, diêm dân ở đây quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời mà không hết vất vả.
Nghề muối là nghề truyền thống của địa phương, hạt muối Sa Huỳnh gắn với nhiều yếu tố về lịch sử, văn hóa, do đó không thể 'xóa sổ'.
Nắng nóng đến khô cát, rát chân. Thế nhưng, vẫn có hàng trăm diêm dân phơi mình trên những ruộng muối để làm ra hạt muối trắng tinh khiết.
Đất trời xứ Nghệ đang ở giữa những đợt nắng nóng gay gắt. Với nhiều người thì nắng nóng quả là khắc nghiệt, nhưng với bà con diêm dân thì đó thực sự là những ngày vui. Niềm vui bay lên từ những nhọc nhằn trĩu nặng. Bất chấp cái nắng, hàng trăm diêm dân vẫn 'phơi' mình trên những ô ruộng trắng xóa.
Trước diễn biến bất thường và thời tiết khắc nghiệt ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, nhiều hộ diêm dân mạnh dạn đầu tư chuyển đổi sản xuất muối sang nuôi tôm biển bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn 4-5 lần so với làm muối.
Từ sáng sớm, diêm dân xã An Hòa (Quỳnh Lưu - Nghệ An) đã ra đồng và cần mẫn làm việc trong ánh nắng ban mai phản chiếu trên những cánh đồng muối trong veo.
Cái nắng đỉnh điểm tháng 5 khiến cuộc sống của người dân nhiều địa phương bị ảnh hưởng. Tưởng như chẳng ai thích nắng nóng kéo dài, ấy nhưng không, vẫn có những vùng quê mà người dân mong số ngày nắng to càng nhiều càng tốt. Đó là bà con diêm dân xứ muối Quỳnh Lưu. Nắng to, đồng nghĩa với hy vọng về những vụ muối thắng lợi.
Thời gian qua, dù thời tiết thuận lợi, sản lượng muối khá cao nhưng diêm dân phường Phổ Thạnh, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi vẫn lo lắng bởi giá muối giảm, chỉ ở mức 600-700kg.
Giá muối rớt thê thảm, thậm chí bán 50kg muối chỉ đủ tiền mua 2kg gạo khiến diêm dân Sa Huỳnh lâm cảnh lao đao.
Tạp chí du lịch - khám phá nổi tiếng của Mỹ National Geographic mới đăng tải loạt ảnh chụp diêm dân làm muối trên các ruộng muối ở Việt Nam.
Xã Bạch Long thuộc huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định là một trong những cánh đồng muối lớn, đẹp nhất khu vực miền Bắc với khoảng 1.000 hộ làm nghề muối.