Đất càng để lâu không sử dụng, lãng phí nguồn lực càng lớn. Do vậy, việc đánh thuế đất bỏ hoang đã được bàn thảo từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, hiện công cụ này vẫn chưa trở thành một liều thuốc đặc trị cho căn bệnh nan y này.
Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, chậm sử dụng
Ông Trần Văn Lâm, đại biểu Quốc hội Đoàn Bắc Ninh chỉ rõ: Bài học đất đai cho thấy một quyết định thay đổi quy hoạch, hoặc chuyển mục đích cũng có thể làm giá trị quyền sử dụng tăng lên rất lớn. Với biển, tình huống tương tự hoàn toàn có thể xảy ra. Một khu vực ban đầu được giao cho hoạt động có giá trị thấp, sau đó chuyển sang cảng biển, năng lượng, du lịch hoặc hoạt động thương mại giá trị tăng lên gấp nhiều lần.
Đại biểu Quốc hội Trần Văn Lâm đề nghị đặc biệt kiểm soát việc chuyển mục đích sử dụng biển và phần giá trị tăng thêm do quyết định của Nhà nước, không để hình thành tình trạng được giao biển nhưng mục đích chính là giữ quyền chờ tăng giá.
Giá đất, bồi thường, thu hồi đất, chống đầu cơ và xử lý đất bỏ hoang là những vấn đề trọng tâm trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Cùng với hoàn thiện cơ chế tài chính đất đai, dự thảo hướng tới minh bạch dữ liệu, tăng phân cấp và chuyển mạnh từ quy định chi tiết sang khung pháp lý, nguyên tắc.
Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 được đánh giá là một trong những nghị quyết quan trọng nhất về chính sách đất đai trong giai đoạn hiện nay, tạo nền tảng cho việc tiếp tục sửa đổi hệ thống pháp luật và định hình thị trường bất động sản trong nhiều năm tới.
Chính phủ vừa giao Bộ Công an phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng khẩn trương tổ chức lấy ý kiến nhân dân qua hệ thống VNeID đối với 3 dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Tuy nhiên, hiện chưa có hướng dẫn chính thức về cách người dân thực hiện góp ý trên ứng dụng.
Chính phủ giao Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng khẩn trương tổ chức lấy ý kiến nhân dân thông qua hệ thống VNeID đối với 3 dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Chính phủ yêu cầu đưa quy định công chứng giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất vào dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), nhằm hạn chế tranh chấp, khiếu kiện.
Chính phủ yêu cầu quy định rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư theo niên hạn xây dựng công trình bảo đảm thống nhất với thời hạn sử dụng công trình.
Về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện dự án luật trong đó nghiên cứu, bổ sung xây dựng cơ chế tài chính xử lý chênh lệch địa tô, xử lý đất bỏ hoang, chậm đưa đất vào sử dụng; quy định cụ thể tiêu chí xác định các loại đất này.
Chính phủ yêu cầu quy định rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư, phương án xử lý và quyền lợi của chủ sở hữu.
Chính phủ giao Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng khẩn trương tổ chức lấy ý kiến nhân dân thông qua hệ thống VNeID đối với 3 dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị quyết số 278/NQ-CP ngày 18-9-2026 phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 9 năm 2026 và một số nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội thời gian tới.
Bảng giá đất chậm cập nhật có thể kéo cơ chế “hai giá đất” trở lại, còn phân quyền nếu thiếu dữ liệu và hậu kiểm dễ phát sinh bất cập. Đây là hai vấn đề ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, lưu ý khi góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 2024.
Luật Phát triển đô thị 2026 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, tạo nền tảng thể chế để thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57, trở thành động lực tăng trưởng nội sinh của đô thị.
Khi nền kinh tế tiến lên trình độ cao hơn, vấn đề không còn là có bao nhiêu đất, bao nhiêu nhà máy hay bao nhiêu diện tích đô thị, mà là mỗi đơn vị đất đai, vốn, hạ tầng và lao động tạo ra bao nhiêu giá trị. Năng suất trở thành yếu tố quyết định. Trong hoàn cảnh đó, bất động sản phải được nhìn như một yếu tố cấu thành năng suất của nền kinh tế.
Sửa đổi Luật Đất đai không chỉ nhằm hoàn thiện cơ chế xác định giá đất theo hướng minh bạch, sát thực tế, mà còn đặt ra yêu cầu điều tiết hợp lý phần giá trị gia tăng từ đất, hạn chế đầu cơ, găm giữ đất và trục lợi chính sách. Giải quyết đồng thời những vấn đề này sẽ góp phần đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực cho đầu tư, sản xuất và tăng trưởng kinh tế.
Dùng thuế lũy tiến siết đất bỏ hoang, điều tiết chênh lệch địa tô là giải pháp căn bản để nắn dòng vốn vào sản xuất, chặn nhóm ôm đất chờ thời trục lợi hạ tầng công.
Đề xuất đánh thuế cao với đất bỏ hoang, mua bán bất động sản trong thời gian ngắn đang được đặt ra nhằm hạn chế đầu cơ, găm đất chờ tăng giá. Chuyên gia cho rằng, bên cạnh áp thuế, cần siết đòn bẩy tín dụng với người mua nhiều nhà đất...
Quốc hội đang thảo luận, cho ý kiến về việc sửa đổi Luật Đất Đai, một đạo luật có phạm vi tác động đặc biệt rộng, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, hoạt động của doanh nghiệp và khả năng khai thông một trong những nguồn lực quan trọng nhất cho phát triển đất nước.
Theo định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai vừa được Quốc hội thảo luận, giá đất do Nhà nước quyết định dựa trên dữ liệu, bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch. Cùng với đó, Nhà nước sẽ điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất không do người sử dụng đất tạo ra. Đây là những cơ chế quan trọng để đất đai được sử dụng hiệu quả hơn, trở thành nguồn lực cho phát triển.
Đất đai trong đời sống người Việt chưa bao giờ chỉ là một loại tài sản hay một nguồn lực kinh tế. Đó còn là nơi ở, kế sinh nhai, ký ức gia đình, không gian cộng đồng và trong nhiều trường hợp là thành quả được tích lũy qua nhiều thế hệ.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho rằng, Luật Đất đai sửa đổi cần thay đổi tư duy quản lý từ hành chính sang hiện đại; lấy hiệu quả sử dụng đất làm thước đo chính sách.
Sáng 21/8, thảo luận về định hướng sửa đổi Luật Đất đai, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế xây dựng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo hướng khách quan, minh bạch, dựa trên dữ liệu có thể kiểm chứng. Qua đó, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp
Theo Thủ tướng, giá đất là đầu vào của các dự án và nền kinh tế, khi giá đất cao, thêm chi phí vay vốn và thời gian thực hiện thủ tục hành chính kéo dài, các chi phí sẽ cộng dồn và đẩy giá sản phẩm cuối cùng lên cao.
Thủ tướng Chính phủ cho rằng một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là giá đất. Nếu giá đất được xác định ở mức quá cao sẽ trở thành chi phí đầu vào của các dự án và của nền kinh tế. Khi đó, chi phí đất đai sẽ được chuyển vào giá thành sản phẩm...
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, giá đất là đầu vào của tất cả dự án và đầu vào của nền kinh tế. Khi giá cao thì tất cả chi phí sẽ cộng vào, chưa kể nhà đầu tư còn phải vay vốn và quy trình giao đất với thủ tục hành chính kéo dài, tất cả những cái đó cộng vào sẽ đẩy chi phí sản phẩm cuối cùng tăng, khiến giá nhà cao.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay, nhiều vấn đề liên quan đến tài chính đất đai như giá đất, điều tiết phần chênh lệch địa tô, cơ chế tài chính không để đất bỏ hoang… không thể quy định cụ thể hết trong Luật Đất đai, Luật Nhà ở hay Luật Kinh doanh bất động sản mà phải được xử lý trong các luật về thuế.
Thảo luận về dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định quyền tài sản của người dân đối với căn hộ chung cư phải được pháp luật bảo vệ, đồng thời việc sử dụng công trình phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật.
Phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 11 (Đoàn TP. Hải Phòng và Quảng Ngãi) chiều 19/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng giá đất là “đầu vào” của các dự án và nền kinh tế. Muốn kiểm soát giá nhà, cần đồng bộ các giải pháp từ điều tiết giá đất, minh bạch cơ chế giao đất đến rút ngắn thủ tục, giảm chi phí cho nhà đầu tư.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, thời hạn sử dụng nhà chung cư phải gắn với niên hạn của công trình; quy định về thời hạn sử dụng không có nghĩa khi hết thời hạn thì công trình bị phá bỏ và người dân không còn quyền gì đối với tài sản của mình. Vấn đề này cần được quy định rõ ràng, công khai, minh bạch để người dân hiểu đúng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu sửa Luật Đất đai đồng bộ, minh bạch, kiểm soát chi phí, góp phần kéo giảm giá nhà.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, giá đất là đầu vào của tất cả dự án và của nền kinh tế. Khi giá đất cao, cộng với chi phí vay vốn và thủ tục giao đất kéo dài, các khoản này sẽ cộng vào chi phí sản phẩm cuối cùng, khiến giá nhà tăng.
Theo Thủ tướng, giá đất là đầu vào của các dự án và nền kinh tế. Khi giá đất cao, cộng thêm chi phí vay vốn và thời gian thực hiện thủ tục hành chính kéo dài, các chi phí sẽ cộng dồn và đẩy giá sản phẩm cuối cùng lên cao.
Chiều 19/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023, Luật Kinh doanh bất động sản.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng giá đất cao, chi phí vốn cùng thủ tục giao đất kéo dài làm tăng chi phí đầu vào, từ đó đẩy giá nhà lên cao.