Bước sang tháng thứ tám, xung đột Mỹ - Iran đang đưa ngoại giao trở lại vị trí trung tâm, song chưa đủ gần để tạo ra một bước đột phá. Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81 vừa qua đã nới rộng thêm cánh cửa hòa đàm giữa hai bên, tuy nhiên, triển vọng vẫn chưa thực sự tỏ tường.
Lực lượng Houthi ở Yemen đã tấn công một số thị trấn và thành phố của Saudi Arabia, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc xung đột bùng phát trở lại từ hồi tháng 7.
Trái với dự định ban đầu về việc dùng sức mạnh quân sự để giải quyết vấn đề Iran trong khoảng 4-5 tuần, 6 tháng sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích nhằm vào Tehran (ngày 28/2/2026), xung đột chưa tạo ra bước ngoặt quyết định mà đang chuyển sang một dạng đối đầu khác.
Washington mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm cắt đứt nguồn thu và cô lập Iran, trong khi Tehran tuyên bố đã chuẩn bị phương án ứng phó.
Ông Trump chuyển trọng tâm từ giải pháp quân sự sang gây sức ép kinh tế với Iran, nhưng chiến lược này đối mặt hoài nghi khi Tehran thể hiện quyết tâm chịu tổn thất để không nhượng bộ Washington.
Khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố sẽ gia tăng sức ép lên Iran bằng cách nhắm vào các đối tác kinh tế của nước này, ông nhắc lại lời cảnh báo của cựu Tổng thống George W. Bush với những đồng minh Mỹ sau vụ khủng bố ngày 11/9.
Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm chấm dứt giao tranh giữa Mỹ và Iran đã hết hạn vào ngày 17/8, trong bối cảnh không có dấu hiệu cho thấy hai bên sẵn sàng gia hạn thỏa thuận sau nhiều tuần cáo buộc nhau vi phạm.
Những tín hiệu cứng rắn từ Washington chưa thể khiến Tehran nhượng bộ. Giới chức và chuyên gia nhận định, là do Iran tin rằng họ đang nắm lợi thế trong cuộc đối đầu quanh eo biển Hormuz.
Mỹ đã tạm ngừng tấn công vào Iran từ tối 24/7 sau gần hai tuần oanh tạc. Kể từ đó, Iran cũng chấm dứt nã hỏa lực trả đũa nhằm vào các tài sản quân sự và cơ sở hạ tầng của Mỹ ở các quốc gia trong khu vực.
Iran và Oman đang theo đuổi hai cách tiếp cận khác nhau trong quản lý eo biển Hormuz, khiến tương lai của tuyến hàng hải huyết mạch này trở thành một trong những vấn đề phức tạp nhất sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Hơn 30 tàu chở dầu Iran, vận chuyển hơn 50 triệu thùng dầu thô, đang trên đường tới các thị trường châu Á.
Dù Washington và Tehran đã ký thỏa thuận lịch sử, chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon có thể khiến Iran từ chối nối lại đàm phán nếu không có bảo đảm an ninh.
Iran tuyên bố sẽ có phản ứng 'tương xứng' nếu Mỹ vi phạm các cam kết trong thỏa thuận hòa bình mới đạt được, trong bối cảnh cuộc đàm phán tiếp theo giữa hai bên tại Thụy Sĩ bất ngờ bị trì hoãn.
Việc Mỹ-Iran tuyên bố đạt thỏa thuận ngừng bắn là tín hiệu tích cực, song chừng đó là chưa đủ để khôi phục hoàn toàn hòa bình tại khu vực Trung Đông.
Thay vì khiến Iran nhượng bộ hoàn toàn, xung đột được cho là đã thúc đẩy sự trỗi dậy của một thế hệ lãnh đạo quyết đoán hơn trong bộ máy Iran.
Nghị sĩ Michael McCaul (đảng Cộng hòa), cựu chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mất kiên nhẫn với Iran. Do đó, ông đưa ra lời đe dọa mới nhằm vào đảo Kharg và ngành năng lượng của Iran nhằm mục đích đưa các cuộc đàm phán trở lại 'đúng hướng'.
Trong bối cảnh các cuộc đàm phán liên quan đến chiến sự ở Iran đứng bên bờ vực đổ vỡ, một vị chỉ huy Iran đang bị Interpol truy nã đang tham gia hoạch định những bước đi tiếp theo của Tehran.
Mỹ và Iran tiếp tục bế tắc về vấn đề hạt nhân và Eo biển Hormuz, làm gia tăng nguy cơ leo thang xung đột và gián đoạn năng lượng toàn cầu.
Hôm 19/5, Reuters đưa tin ba tháng sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, lệnh phong tỏa của Mỹ và sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz đã tạo ra thế bế tắc khi không bên nào chịu nhượng bộ. Điều này khiến kinh tế toàn cầu chịu tác động ngày càng trầm trọng và nguy cơ chiến tranh tái bùng phát ngày càng gia tăng.
Cả Mỹ và Iran cùng không chịu nhượng bộ, trong lúc áp lực kinh tế của hai bên cũng như kinh tế toàn cầu ngày càng lớn.
Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social vào tối Chủ nhật, ông Trump phản hồi đề xuất ngược của Iran gửi qua trung gian Pakistan và cáo buộc nước này 'đang chơi trò chơi'.
Các nguồn tin phương Tây và Iran cho biết, Ảrập Xêút đã tiến hành nhiều cuộc tấn công quân sự bí mật nhằm vào lãnh thổ Iran để đáp trả các vụ tập kích nhằm vào vương quốc này. Theo Reuters, đây là lần đầu tiên Ảrập Xêút trực tiếp tiến hành hành động quân sự trên lãnh thổ Iran sau thông tin về UAE, cho thấy Riyadh đang trở nên cứng rắn hơn trong việc đối phó với đối thủ khu vực lớn nhất của mình.
Ả-rập Xê-út đã tiến hành nhiều cuộc tấn công bí mật nhằm vào Iran, để trả đũa những đòn tấn công nhằm vào vương quốc này trong cuộc chiến Trung Đông, các quan chức phương Tây và Iran cho biết.
Saudi Arabia đã tiến hành một loạt cuộc tấn công quân sự không được công bố nhằm vào lãnh thổ Iran để trả đũa các cuộc tấn công nhằm vào vương quốc này trong cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông.
Các cơ quan tình báo Mỹ nhận định Lãnh tụ Tối cao mới của Iran vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chiến lược chiến tranh và đàm phán với Washington dù chưa xuất hiện công khai kể từ khi bị thương nặng trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel.
Sức ép quân sự, phong tỏa kinh tế và các sáng kiến như 'Dự án Tự do' đang được Tổng thống Trump liên tiếp tung ra nhằm buộc Iran nhượng bộ, nhưng giới phân tích cho rằng chưa có 'đòn quyết định' nào đủ sức chấm dứt xung đột.
Triển vọng về cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran càng thêm xa vời khi Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối trả lời câu hỏi thỏa thuận ngừng bắn còn hiệu lực không.
Từng hai lần đứng đầu cơ quan tình báo, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir đã lựa chọn một cách tiếp cận khá nổi bật trong nỗ lực làm trung gian giữa Mỹ và Iran.
Sự vắng mặt của ông Mojtaba Khamenei được coi là 'lá chắn chiến lược' giúp Tehran đối phó sức ép từ Mỹ và nội bộ. Dưới cấu trúc thời chiến mới, Iran kiên trì quỹ đạo sinh tồn, bác bỏ mọi nhận định về một chế độ rạn nứt.
Xung đột với Iran đang bước vào một giai đoạn mới đầy tổn hại, trong bối cảnh thế bế tắc giữa chiến tranh và hòa bình tiếp tục kéo dài, khiến Eo biển Hormuz bị siết chặt và nguy cơ leo thang luôn hiện hữu.
Hệ thống chính trị khép kín của Iran khiến việc tìm câu trả lời chính xác càng trở nên khó khăn. Nhưng Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei vắng mặt càng lâu thì càng nhiều câu hỏi sẽ được đặt ra.
Khi lệnh ngừng bắn mong manh sắp hết hạn và đàm phán vẫn bế tắc, xung đột Mỹ – Iran đang đứng trước nhiều ngã rẽ khó lường - từ thỏa thuận tạm thời đến nguy cơ bùng phát chiến sự trở lại trên diện rộng.
Nghịch lý của những thỏa thuận ngừng bắn và thỏa thuận hòa bình là chúng có thể khép lại một giai đoạn xung đột, nhưng đồng thời mở ra một... giai đoạn xung đột khác.
Ngày 6/4 đưa tin, một cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đưa ra lời đe dọa về việc các đồng minh của Tehran có thể phong tỏa tuyến vận tải qua eo biển Bab al-Mandeb, tương tự như biện pháp đã thực hiện tại eo biển Hormuz.
Các nỗ lực hòa giải nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang rơi vào bế tắc, trong bối cảnh cuộc xung đột đã kéo dài gần sáu tuần và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Thông tin tình báo gần đây của Mỹ cho thấy Iran khó có khả năng mở lại eo biển Hormuz trong thời gian tới, bởi việc kiểm soát tuyến đường huyết mạch này là đòn bẩy thực sự và duy nhất mà Tehran có đối với Mỹ.
Từ chỗ thận trọng, lo ngại bị cuốn vào chiến sự giữa Iran với Mỹ cùng Israel, nhiều quốc gia Vùng Vịnh hiện coi đây là thời điểm chiến lược để làm suy yếu Iran; họ âm thầm thúc giục Washington kéo dài tấn công cho đến khi Tehran gục ngã, AP đưa tin ngày 31/3.
Bỏ qua những lời lẽ phô trương, những tối hậu thư và lời đe dọa từ các bên tham chiến tại Iran, diễn biến gần đây cho thấy nhiều khả năng chiến sự Iran sẽ khép lại trong lặng lẽ.
Đầu tuần vừa rồi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra và làm dấy lên hy vọng về một thỏa thuận có thể chấm dứt xung đột với Iran. Một gương mặt nổi bật trong đoàn đàm phán Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf - một trong những chính trị gia có ảnh hưởng nhất nước này.
Một số quan chức trong Nhà Trắng coi Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf là đối tác khả thi trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu chuyển hướng từ áp lực quân sự sang giải pháp đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Việc Iran chính thức lựa chọn ông Mojtaba Khamenei, con trai thứ hai của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei, làm lãnh tụ tối cao mới đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận khu vực và quốc tế trong bối cảnh căng thẳng quân sự giữa Iran với Mỹ và Israel đang leo thang. Theo giới quan sát, Tehran không chỉ đối mặt với thách thức ổn định nội bộ mà còn phải đưa ra những lựa chọn chiến lược quan trọng đối với chính sách khu vực và quan hệ với phương Tây.
Việc giáo sĩ Mojtaba Khamenei trở thành lãnh tụ tối cao mới của Iran sau cái chết của cha ông - Đại giáo chủ Ali Khamenei đã tạo ra một bước ngoặt lớn đối với cấu trúc quyền lực của nước này cũng như cục diện Trung Đông. Nhiều chuyên gia cho rằng, việc chuyển giao quyền lực này không chỉ mang ý nghĩa kế vị cá nhân mà còn phản ánh sự củng cố của phe cứng rắn trong hệ thống chính trị Iran.
Tuyên bố của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian rằng 'Tehran sẽ không tiếp tục tấn công các nước láng giềng' có thể được coi là một sự thay đổi đáng kể về mặt chiến thuật, phản ánh áp lực ngoại giao mạnh mẽ mà Iran đang phải gánh chịu nếu không muốn bị toàn bộ thế giới Ả-rập quay lưng.