Việc phát thải vượt hạn ngạch buộc doanh nghiệp phải mua thêm tín chỉ carbon hoặc đầu tư công nghệ xanh. Tuy nhiên, khi cơ chế giao dịch và nguồn cung tín chỉ vẫn chưa rõ ràng, không ít doanh nghiệp rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan trong bài toán vừa đảm bảo sản xuất, vừa đáp ứng yêu cầu giảm phát thải.
Tận dụng lợi thế vùng nguyên liệu, liên kết chặt chẽ với nông hộ, doanh nghiệp Việt tìm cách chiếm lĩnh thị phần cà phê, ca cao chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường.
Cả nước có hơn 300 làng nghề gỗ truyền thống. Hầu hết nguyên liệu đầu vào tại các làng nghề này là gỗ rừng tự nhiên, nhập khẩu từ nước ngoài với hơn 1 triệu m3 mỗi năm. Đây đang trở thành nguyên nhân chính khiến nhiều làng nghề dần mai một, do nguyên liệu khan hiếm, sản phẩm truyền thống không cạnh tranh được...
Ngành chế biến, xuất khẩu lâm sản Việt Nam đang giữ vai trò chủ lực với kim ngạch cao, nhưng phải đối mặt loạt thách thức từ thị trường, thuế quan, nguồn nguyên liệu đến quy định môi trường. Doanh nghiệp buộc phải tái cấu trúc để nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững.
Quy định chống phá rừng của châu Âu (EUDR) đã có hiệu lực từ cuối tháng 6/2023, trong đó quy định các sản phẩm nhập khẩu (NK) vào thị trường này phải bảo đảm tính hợp pháp và không gây mất rừng. Đây đang là thách thức đối với xuất khẩu (XK) gỗ của Việt Nam khi kim ngạch XK mặt hàng 'tỷ đô' đã có dấu hiệu giảm sút trong năm 2023.
Là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực khi kim ngạch thường xuyên đạt trên chục tỷ USD, tốc độ tăng trưởng 2 chữ số, ngành gỗ đang trải qua những ngày tháng khá 'buồn' khi có thể không hoàn thành mục tiêu đặt ra cho năm nay.
Năm 2023 là một năm khó khăn của ngành gỗ Việt Nam, khi nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu chính như Mỹ và EU giảm mạnh dẫn đến các đơn hàng sụt giảm, nhiều doanh nghiệp (DN) phải thu hẹp quy mô sản xuất; thậm chí một số DN phải đóng cửa..
Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu gỗ ước tính chỉ đạt 13,5 tỷ USD, giảm 15,5% so với năm 2022. Theo Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) Đỗ Xuân Lập, giải pháp trọng tâm chính là tạo ra hình ảnh ngành gỗ Việt Nam phát triển bền vững.
Sử dụng nguyên liệu đầu vào là những phụ phẩm tưởng như bỏ đi, nhưng mỗi năm xuất khẩu (XK) viên nén gỗ đóng góp hàng trăm triệu USD trong kim ngạch XK gỗ và con số này kỳ vọng đạt 1 tỷ USD trong năm 2023. Thế nhưng, kim ngạch XK viên nén gỗ trong năm nay dự kiến giảm 15 - 17% so với năm 2022. Ngành viên nén gỗ đang cần các chính sách để thực sự phát triển bền vững (PTBV).
Ngân hàng Bản Việt dành riêng hạn mức 500 tỷ đồng để triển khai chương trình tín dụng ưu đãi lãi suất từ 8,9%/ năm cho khách hàng vay vốn triển khai các dự án có yếu tố 'xanh'.
Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp sản xuất sạch thuộc nhiều lĩnh vực mong đợi sớm hình thành thị trường mua bán tín chỉ carbon (CO 2 ). Từ đó không chỉ hướng tới hoàn thiện sản phẩm đạt chuẩn với quy định mới của nhiều thị trường nhập khẩu khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản, Canada… mà còn là nguồn thu để doanh nghiệp tái đầu tư, hạ giá thành.
Năm 2022 có trên 900 doanh nghiệp tham gia nhập khẩu gỗ từ thị trường tích cực và trên 600 doanh nghiệp nhập khẩu từ vùng rủi ro. Với số lượng doanh nghiệp tham gia đông đảo này, VIFOREST cho rằng đây là yếu tố khó kiểm soát đầu vào của gỗ nguyên liệu.
Năm 2022, xuất khẩu viên nén gỗ của nước ta đạt hơn 4,88 triệu tấn, tăng gần 40% so với năm 2021 với giá trị xuất khẩu khoảng 790 triệu USD. Giá trị xuất khẩu dăm gỗ cũng tăng cao với tổng giá trị xuất khẩu đạt gần 2,79 tỷ USD, tăng hơn 60% so với 2021. Tuy nhiên, theo dự báo, năm 2023 xuất khẩu viên nén và dăm gỗ sẽ giảm mạnh do nhiều nguyên nhân khác nhau… buộc các doanh nghiệp gỗ chủ động hơn trong việc sản xuất và kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng này.
Tình hình kinh tế các quốc gia trên thế giới rơi vào lạm phát trong những tháng qua đã làm ảnh hưởng đến xuất khẩu nông sản của Việt Nam; trong đó, có ngành chế biến và xuất khẩu gỗ.
Nhiều bất trắc từ xung đột Nga - Ukraine cùng với việc phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập đang làm cho các lĩnh vực như gỗ, thép, thức ăn chăn nuôi rơi vào thế khó. Việc tự chủ, đa dạng nguồn cung nguyên liệu, lường trước các rủi ro giữa khủng hoảng là điều mà các DN cần làm trong lúc này.
Việc chuẩn bị về mặt nguyên liệu được các doanh nghiệp ngành chế biến gỗ xác định là bước đi đầu tiên và cần thiết hơn cả trong chiến lược phục hồi, đặc biệt là khi giá gỗ nguyên liệu đang trên đà tăng nhanh trong thời gian gần đây.
Xuất khẩu gỗ có sự tăng trưởng rất mạnh khi cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc Hoa Kỳ - Trung Quốc xảy ra. Nhưng mặt hàng này của Việt Nam cũng chịu sức ép không ít khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Được đánh giá là nhiều dư địa để tăng trưởng xuất khẩu, tuy nhiên, rủi ro trong chuỗi cung ngành gỗ dán và tình trạng 'chảy máu' nguồn nguyên liệu ván bóc sang thị trường Trung Quốc đang là rào cản lớn tác động trực tiếp đến sự phát triển của ngành hàng này.
Nhằm đánh giá và đề xuất những biện pháp hướng tới xây dựng chuỗi cung ứng cao su tiểu điền bền vững, đáp ứng các yêu cầu về tính hợp pháp và bền vững của thị trường xuất khẩu trong tương lai, ngày 27/4, Hiệp hội Cao su Việt Nam, Tổ chức Forest Trends và Viện Nghiên cứu Cao su phối hợp tổ chức hội thảo 'Liên kết tiêu thụ sản phẩm cao su tiểu điền: Thực trạng và ý nghĩa đối với sản xuất cao su bền vững tại Việt Nam'.
Vị thế của nông hộ đóng vai trò trung tâm đầu vào của mặt hàng xuất khẩu tỷ USD nhưng thực tế cho thấy chiến lược phát triển hồ tiêu - với tư cách một mặt hàng xuất khẩu tỷ USD - vẫn thiếu những cơ chế, chính sách phù hợp.