Nghề đan lát của người Tày, tỉnh Lào Cai là nghề thủ công truyền thống được cộng đồng sáng tạo, gìn giữ và truyền qua nhiều thế hệ, mang đậm nét văn hóa dân gian phong phú địa phương.
Từ những điểm đến nổi tiếng như Sa Pa mờ sương, đỉnh Fansipan hùng vĩ đến những bản làng giàu bản sắc văn hóa, Lào Cai từ lâu đã ghi dấu trong lòng du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên và con người vùng cao. Trong xu hướng du lịch ngày càng chú trọng trải nghiệm, tỉnh đang mở rộng cách tiếp cận, đưa ẩm thực trở thành sản phẩm đặc trưng, góp phần tạo dấu ấn riêng cho điểm đến với chủ đề 'Lào Cai - Chạm đỉnh vị giác'.
Tiếp tục triển khai Chương trình 'Cổng đẹp - Rào xanh', ngày 08/3, UBND xã Nghĩa Đô đã tổ chức hoạt động 'Bảo tồn và phát triển cây bản địa' - trồng cây bóng nước (tiếng địa phương gọi là cây Quao).
Với đồng bào người Tày, người Dao ở Lào Cai, ném còn là trò chơi dân gian không thể thiếu trong dịp Tết đến, Xuân về. Ẩn trong những quả còn là giá trị nhân văn, mơ ước, khát khao năm mới có cuộc sống đủ đầy, ấm no.
Nằm giữa thung lũng xanh mướt của vùng cao Lào Cai, xã Nghĩa Đô hiện lên như một minh chứng tiêu biểu cho sự phát triển du lịch cộng đồng gắn liền với khát vọng bảo tồn di sản.
Giữa nhịp sống hiện đại đang lan tỏa tới từng bản làng vùng cao, đồng bào các dân tộc tỉnh Lào Cai vẫn kiên trì gìn giữ nghề thủ công truyền thống. Không chỉ là sinh kế, những nghề như dệt lanh, thêu thổ cẩm, đan lát còn chứa đựng tri thức bản địa, bản sắc văn hóa và ký ức cộng đồng, được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Bằng cách gìn giữ và khai thác bản sắc văn hóa như nguồn lực quý giá, người dân Nghĩa Đô không chỉ gìn giữ được hồn cốt dân tộc mà còn mở ra hướng phát triển du lịch bền vững. Chính những giá trị văn hóa được bảo tồn và lan tỏa trong cộng đồng đã trở thành nền tảng để du lịch cộng đồng ở Nghĩa Đô thăng hoa.
Giữa thiên nhiên hoang sơ bên dòng Nặm Luông, người Tày ở Nghĩa Đô (Lào Cai) đã biến những nguyên liệu bình dị thành ba món ăn mang tầm di sản - chứa đựng cả tri thức và tâm hồn người dân vùng cao.
Nằm bên dòng suối Nậm Luông hiền hòa, xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai là vùng đất ghi đậm bản sắc văn hóa của người Tày. Giữa non cao Lào Cai, người Tày Nghĩa Đô vẫn gìn giữ hồn truyền thống qua các món ẩm thực đặc trưng như vịt bầu lam, cá nướng, rượu men lá và nghề đan lát truyền thống — những di sản sống động phản chiếu bản sắc dân tộc giữa miền sơn cước.
Tối 18/10, chợ đêm Nghĩa Đô chính thức hoạt động trở lại với nhiều chương trình sôi động, hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương.
Trong 2 ngày (19 - 20/9), Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cùng UBND xã Nghĩa Đô đã tổ chức lớp tập huấn nâng cao và truyền dạy văn hóa phi vật thể dân tộc Tày.
Cá nướng là món ăn nghi lễ truyền thống không thể thiếu trong Tết tháng Bảy của người Tày ở Nghĩa Đô. Với nét độc đáo trong văn hóa ẩm thực, mới đây, món cá nướng hai lửa cùng với món vịt bầu lam, rượu men lá của người Tày Nghĩa Đô đã được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Lào Cai hiện có 56 di sản văn hóa phi vật thể, theo đó, địa phương đang tích cực bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc tiêu biểu, biến di sản thành tài sản, tận dụng phát triển du lịch vùng.
Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) đã tạo 'cú hích' mạnh mẽ trong việc xây dựng và bảo tồn văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào các DTTS trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa thẩm định, ghi danh 2 di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Lào Cai vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Sinh ra và lớn lên trong cái nôi văn hóa Tày, bà Nguyễn Thị San, ở bản Nà Khương là một trong số ít người ở xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên còn am hiểu và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc. Bà đã và đang nỗ lực truyền dạy lại cho lớp trẻ, vừa để giữ gìn văn hóa truyền thống, vừa phục vụ phát triển du lịch cộng đồng.
Từ một vùng quê yên bình nằm nép mình giữa núi rừng Tây Bắc, xã Nghĩa Đô (huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai) đang từng bước chuyển mình trở thành điểm sáng du lịch cộng đồng.
Bốn di sản độc đáo vừa được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vừa mang đậm tính bản sắc truyền thống dân gian, vừa thể hiện nét văn hóa tâm linh với ý nghĩa riêng có.
Trên bản đồ du lịch cộng đồng tỉnh Lào Cai, có một điểm đến đang trở thành hình mẫu về những hoạt động bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, gắn liền với xu hướng thuận tự nhiên. Đó chính là xã Nghĩa Đô nằm giữa lòng núi rừng Tây Bắc, được công nhận là điểm du lịch cộng đồng cấp tỉnh. Trong suốt 3 năm qua, Nghĩa Đô đã ghi dấu ấn quan trọng trong hành trình xây dựng một điểm du lịch xanh, bảo vệ môi trường, đồng thời, mang đến cho du khách những trải nghiệm đậm chất văn hóa địa phương, kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và con người.
Sáng 30/4 tới đây, tại xã Nghĩa Đô (huyện Bảo Yên), Lễ hội quả Còn sẽ chính thức diễn ra. Đến thời điểm này, các công đoạn chuẩn bị cho lễ hội đang được ban tổ chức và người dân gấp rút hoàn tất sẵn sàng cho sự kiện lần đầu tiên được tổ chức.
'Hành trình Kết nối xanh' tiếp tục cuộc hành trình khám phá những vùng đất giàu bản sắc văn hóa và thiên nhiên, với tập 2 đưa khán giả đến với Nghĩa Đô, nơi những dòng suối trong veo ôm lấy bản làng yên bình, tạo nên một bức tranh thiên nhiên thơ mộng và tràn đầy sức sống. Trân trọng cảm ơn Tổng Công ty Khí Việt Nam - CTCP (PV GAS) đã đồng hành cùng chương trình!
Xác định tiềm năng và thế mạnh của địa phương là phát triển du lịch tâm linh và du lịch cộng đồng, những năm qua, huyện Bảo Yên đã triển khai nhiều hoạt động nhằm phát triển bền vững 2 loại hình trên.
Thật thú vị, nếu có dịp về Nghĩa Đô đúng vào mùa quả núc nác sai lúc lỉu trên những ngọn cây cao vút, du khách sẽ được trải nghiệm cùng bà con người Tày lên rừng hái quả núc nác, cùng vào bếp, tự tay chế biến món nộm 'phắc ca' và còn được thưởng thức nhiều món ẩm thực truyền thống độc đáo.
Cùng với ý nghĩa bảo tồn, gìn giữ nét đẹp giá trị văn hóa các dân tộc, tỉnh Lào Cai còn thúc đẩy phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống tinh thần của cộng đồng các dân tộc Lào Cai. Bên cạnh các lễ hội mang nét văn hóa, phong tục của mỗi đồng bào ở những thời điểm khác nhau trong năm, một số địa phương đã khéo léo đưa các bản sắc văn hóa dân tộc sinh sống tại địa phương mình để tôn vinh trong các ngày hội văn hóa được tổ chức theo mùa, theo các dịp nghỉ lễ để níu chân du khách.
Nghề đan lát ở xã Nghĩa Đô (huyện Bảo Yên) đã có từ lâu đời và đặc biệt chỉ do phụ nữ đảm nhận. Với đôi tay khéo léo và tài hoa, các bà, các mẹ và các cô gái Tày ở Nghĩa Đô có thể đan hầu hết vật dụng để phục vụ cuộc sống sinh hoạt trong gia đình.
Ngày 27/4, huyện Bảo Yên long trọng tổ chức khai mạc chuỗi các hoạt động kích cầu du lịch tại Điểm du lịch cộng đồng Nghĩa Đô với chủ đề 'Sắc vàng bên dòng Nặm Luông lần thứ hai năm 2024' gồm nhiều sự kiện hấp dẫn.
Với chủ đề 'Đoàn kết - kỷ cương - sáng tạo - hành động - phát triển', phong trào thi đua thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn và bảo đảm quốc phòng - an ninh đã được triển khai ở khắp các cơ quan, đơn vị, địa phương, từ đó nhân rộng những tấm gương người tốt, việc tốt, tập thể điển hình tiên tiến. Tại Hội nghị triển khai công tác thi đua - khen thưởng năm 2024, các đại biểu đã tham luận, chia sẻ những kinh nghiệm hay, cách làm hiệu quả tạo nên thành công.
Không chỉ bảo tồn nguyên vẹn giá trị văn hóa bản địa trong cộng đồng các tộc người, mà còn góp phần tôn vinh các giá trị văn hóa ấy trong đời sống hiện đại, nhất là phát huy giá trị văn hóa để phát triển du lịch cộng đồng - đó là mong muốn của đồng bào Tày ở điểm du lịch cộng đồng xã Nghĩa Đô (huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai).
Lào Cai là vùng đất có 25 thành phần dân tộc thiểu số cùng sinh sống đã tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu nơi biên cương của Tổ quốc. Sự phong phú, đa dạng về bản sắc văn hóa, phong tục tập quán, tín ngưỡng và trang phục truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Lào Cai đã tạo nên nét độc đáo trong đời sống tinh thần của chính người dân địa phương, từ đó, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống để phát triển du lịch.
Văn hóa ẩm thực của đồng bào Tày có bề dày truyền thống, đa dạng, phong phú, với nhiều món ăn, thức uống độc đáo và thú vị đã tạo nên một bức tranh văn hóa ẩm thực đa sắc màu. Nhiều món ăn không đơn thuần là ẩm thực, mà còn là bài thuốc quý.
Văn hóa ẩm thực của đồng bào Tày có bề dày truyền thống, đa dạng, phong phú, với nhiều món ăn, thức uống độc đáo và thú vị đã tạo nên một bức tranh văn hóa ẩm thực đa sắc màu. Nhiều món ăn không đơn thuần là ẩm thực, mà còn là bài thuốc quý.
Ngày 27/8, tại xã Nghĩa Đô, UBND huyện Bảo Yên phối hợp với Tỉnh đoàn Lào Cai tổ chức Giải chạy Marathon 'Nghĩa Đô Xanh' lần thứ 2, năm 2023.
Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là 'chiêng bươn hả' - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.
Cách thành phố Lào Cai khoảng hơn 70km, huyện miền núi Bảo Yên hội tụ đầy đủ tiềm năng để phát triển du lịch tâm linh. Đến với Bảo Yên, du khách như lạc vào không gian Tây Bắc thu nhỏ với những nét đẹp văn hóa bản địa lâu đời và cảnh đẹp tự nhiên của vùng núi, của suối, của cảnh sắc thiên nhiên. Có du lịch sinh thái, có du lịch tâm linh, du lịch lễ hội và ẩm thực. Nhờ sự phong phú này, khi du khách đến đây sẽ có nhiều trải nghiệm thú vị bởi vẻ đẹp rất riêng, chỉ vùng đất này mới có.
Sau 3 ngày diễn ra, chuỗi hoạt động kích cầu du lịch tại điểm du lịch cộng đồng Nghĩa Đô với chủ đề 'Sắc vàng bên dòng Nặm Luông' đã thành công tốt đẹp, thu hút hơn 20.000 lượt du khách.
Vào dịp tết Nguyên đán, tết tháng Bảy, người Tày Nghĩa Đô gói các loại bánh đặc sản dâng cúng tổ tiên, thần linh, tổ Then, cầu cho người yên, vật thịnh, vật nuôi, cây trồng phát triển, thể hiện ước muốn về cuộc sống hưng thịnh, đạo hiếu uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây.
Người Tày Nghĩa Đô (Bảo Yên) coi việc xin Thần lửa, Thần nước vào đêm giao thừa là rất quan trọng. Với quan niệm một năm đã qua dù chưa đạt được những điều như mong muốn, bước sang năm mới phải là năm thật sự tốt đẹp, hoàn hảo hơn. Để có được những điều đó, người Tày tin rằng Thần lửa, Thần nước là hai vị thần trực tiếp ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày của mỗi gia đình người Tày ở Nghĩa Đô.
Sáng 1/10, tại xã Nghĩa Đô (Bảo Yên) đã diễn ra Giải chạy bộ 'Nghĩa Đô Xanh' Half-Marathon năm 2022.
Trong hành trình khám phá vẻ đẹp Nghĩa Đô (Bảo Yên), vào mùa nào cũng vậy, du khách sẽ có cơ hội được thưởng thức món bánh chuối dẻo thơm, ngọt ngào mà khó quên. Cây chuối được đồng bào Tày vùng Nghĩa Đô trồng nhiều trong vườn nhà, sườn đồi và cũng mọc tự nhiên trên những đỉnh núi cao ngất. Đây là nguyên liệu chính để làm món bánh chuối.
Bảo Yên có nhiều tiềm năng, thế mạnh để phát triển du lịch tâm linh và du lịch cộng đồng, thể hiện ở bề dày văn hóa với truyền thống, tôn giáo, tín ngưỡng.
Đan lát là nghề thủ công truyền thống của người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên). Từ nguyên liệu sẵn có từ tự nhiên: Giang, nứa, cọ, mây, vầu, người Tày đã tạo ra nhiều vật dụng thiết yếu trong gia đình. Sản phẩm là những vật dụng quen thuộc: Rổ, rá, giỏ, mẹt, khóp đựng xôi và một số đồ dùng không thể thiếu trong nghi lễ ăn hỏi, lễ cưới, lễ thôi nôi, lễ tang. Kỹ thuật đan lát của người Tày thể hiện sự công phu, khéo léo của đôi tay, tính thẩm mỹ và trí tưởng tượng phong phú.
Về xã Nghĩa Đô (Bảo Yên), du khách sẽ thấy thấp thoáng dưới tán cọ là những nếp nhà sàn truyền thống vững chãi và cổ kính của đồng bào Tày. Nhìn từ xa, ngôi nhà sàn của người Tày như cây nấm khổng lồ, khiến cho bản làng Tày toát lên vẻ đẹp rất riêng, hòa hợp với thiên nhiên và môi trường xung quanh.