Lâu nay, đồng bào DTTS các xã vùng cao ở khu vực phía Đông tỉnh Gia Lai đã quen với hình ảnh những phụ nữ miền xuôi rong ruổi trên 'ngựa sắt', chở theo đủ loại hàng hóa len lỏi qua từng con dốc, con suối để đến các thôn, làng xa xôi. Bà con Bahnar, H're gọi đó là 'chợ di động' vùng cao.
Văn hóa dân tộc Việt Nam gắn với ngựa đã trải dài hàng nghìn năm, hiện diện trên khắp đất nước và in dấu trong ký ức của nhiều thế hệ, nhiều cộng đồng dân tộc. Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, ngựa tiếp tục có những đóng góp thiết thực.
Nếu có cơ hội du lịch qua nhiều quốc gia, ta sẽ thấy đa số thành phố đều đặt tượng đài linh vật gắn với truyền thuyết đặc trưng tại các không gian công cộng trang trọng. Những biểu tượng ấy in sâu trong tâm thức cộng đồng, nhắc nhớ về lịch sử và truyền thống chung.
Sau 24 ngày mở cửa phục vụ người dân và du khách, Đường hoa Xuân Menas - Tân Sơn Hòa 2026 với chủ đề 'Vũ khúc Xuân Bính Ngọ - Kỷ nguyên vươn mình' đã chính thức khép lại. Sự kiện đánh dấu cột mốc 5 năm kiến tạo không gian văn hóa cộng đồng, được ghi nhận là đường hoa có thời gian hoạt động dài nhất trong dịp Tết Bính Ngọ.
Với người dân địa phương, Lèn Vịnh và đền Phù Đổng Thiên Vương là chốn thâm nghiêm và đầy sự uy linh.
Suốt dặm dài lịch sử đất Việt, song hành cùng con người trong lao động và tranh đấu, có những hình ảnh mãi còn lưu dấu vững bền trong tâm thức.
Tại hội Gióng đền Sóc, lễ vật giò hoa tre của thôn Vệ Linh luôn nhận được sự quan tâm của người dân và du khách. Những người làm ra cây giò hoa tre phải được tuyển chọn rất kỹ về phẩm chất đạo đức và độ uy tín cao với người dân địa phương.
Ngày 22/2 (Mùng 6 tháng Giêng), Lễ hội Gióng đền Sóc năm 2026 chính thức khai mạc tại Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Sóc (xã Sóc Sơn, Hà Nội).
Từ vó ngựa sắt của Thánh Gióng rung chuyển non sông, Bạch Mã lặng lẽ trấn giữ Thăng Long, đến đoàn ngựa diễu binh trong những lễ hội trang trọng, vui tươi… hình tượng ngựa đã in sâu trong ký ức văn hóa Việt như một biểu tượng của dấn thân, trung nghĩa và khát vọng vượt lên. Ở thời đại hôm nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, tinh thần ấy vẫn đang âm thầm tiếp sức cho người Việt trên những 'đường trường' kinh tế đầy gió ngược.
Văn hóa dân tộc Việt Nam gắn với ngựa cũng đã trải dài hàng ngàn năm trên khắp đất nước với nhiều địa điểm, gắn với ký ức của nhiều thế hệ, nhiều cộng đồng dân tộc. Trong sự phát triển của văn hóa và đời sống thời đại mới, ngựa có những đóng góp đáng kể trong đời sống, văn hóa, kinh tế.
Đã thành nét đẹp truyền thống văn hóa Việt Nam, mỗi độ Tết đến xuân về, người ta lại nghĩ đến con giáp của năm mới như một cách trở về với tầng sâu ý thức của dân tộc.
Ngày trước, mỗi khi nói với con cháu về chuyện tuổi này, tuổi kia, liên quan đến 12 con giáp, bà ngoại tôi thường ngâm nga câu: 'Người ta tuổi Ngọ tuổi Mùi. Em đây luống những ngậm ngùi tuổi Thân'. Chẳng là bà tôi tuổi Thân, bà hay kể những vất vả, cực nhọc của đời mình và cho rằng đó là do vận số. Theo bà, những người sinh năm Ngọ, Mùi (cầm tinh con Ngựa, con Dê) thường mưu trí, tài giỏi, thành đạt và gặp nhiều may mắn, hạnh phúc trong cuộc đời. Liệu có cơ sở nào cho niềm tin đó không?
Mỗi mùa Tết đến, người Việt lại hướng về con giáp của năm mới với những kỳ vọng và niềm tin đặc biệt. Khi bước vào năm Bính Ngọ, hình tượng con ngựa - mạnh mẽ, bền bỉ, luôn hướng về phía trước - trở thành biểu tượng của tốc độ, tự do và khát vọng bứt phá.
Là sự kiện quan trọng bậc nhất trong đời sống văn hóa - tín ngưỡng của người dân xã Sóc Sơn nói riêng và TP Hà Nội nói chung, lễ hội Gióng đền Sóc hàng năm thu hút hàng triệu du khách thập phương tìm về trẩy hội mỗi độ Xuân về.
Sự hiện diện của ngựa trong những ngôi đình, đền, chùa là sự hiện diện của lớp văn hóa tâm linh, của sự biết ơn sâu nặng, gắn với những người mở cõi, giữ làng, giữ nước.
Nếu phải chọn một cách để nhớ về hành trình Intervision 2025 tại Moskva (Nga), tôi nghĩ đó là ba con số: Gần 50 con người, 80 ngày làm việc, hơn 40 cuộc họp; tất cả dồn lại cho một tiết mục đúng 3 phút trên sân khấu quốc tế, nơi luật chơi là hát live 100% và mọi sai số đều phải trả giá.
Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.
Trong nhịp điệu mùa Xuân đang gõ cửa khắp núi đồi biên cương, hình ảnh con ngựa – loài vật gắn bó với bao thế hệ đồng bào các dân tộc nơi Lạng Sơn lại hiện lên sống động, vừa bình dị, vừa mang đậm giá trị biểu tượng văn hóa. Ngựa không chỉ là cơ nghiệp của người dân mà còn là âm thanh của lịch sử, của phong tục, của cả một kho tàng văn hóa truyền thống.
Tác phẩm 'Bính Ngọ tân xuân' và 'Đoàn viên', hình tượng ngựa Việt đã bước ra khỏi khuôn mẫu quen thuộc, hòa quyện giữa di sản văn hóa và ngôn ngữ trừu tượng biểu hiện.
Trong dòng chảy bền bỉ của văn hóa Việt Nam, con ngựa không chỉ là loài vật gắn bó mật thiết với đời sống lao động và lịch sử dựng nước, giữ nước, mà còn là một biểu tượng giàu ý nghĩa trong tâm thức dân tộc. Từ những bức tranh dân gian Đông Hồ treo trong ngày Tết đến các truyền thuyết hào hùng, từ tục ngữ, ca dao đến văn học viết, hình ảnh con ngựa luôn hiện diện, lặng lẽ mà bền bỉ đồng hành với đời sống tinh thần người Việt.
Hình ảnh con ngựa xuất hiện trong văn hóa Việt đại diện cho nhiều phẩm chất đáng quý của con người.
Lấy cảm hứng từ hình tượng Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt trong truyền thuyết dân gian, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát (làng Đường Lâm, phường Sơn Tây, TP. Hà Nội) đã giới thiệu bộ sưu tập 2.026 chú ngựa chào đón Tết Bính Ngọ 2026 với nhiều nét độc đáo riêng có.
Câu thơ 'Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt' trong 'Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng' của Chế Lan Viên từ lâu đã trở thành một hình tượng mang sức công phá. Nó không chỉ khắc họa tâm thế của một thế hệ thiếu nhi cách mạng, mà còn làm bật lên một 'vô thức tập thể' căn bản của người Việt: Khát vọng vươn tới cái phi thường, vươn ra khỏi giới hạn của chính mình. Ẩn sau hình ảnh 'ngựa sắt' - phương tiện thần kỳ đưa Thánh Gióng từ một đứa bé câm lặng trở thành anh hùng - là biểu tượng của sự chuyển hóa mạnh mẽ, của một bước nhảy vọt trong hành trình sống.
Văn hóa dân tộc Việt Nam gắn với ngựa cũng đã trải dài hàng ngàn năm, trên khắp đất nước với nhiều địa điểm, gắn với ký ức của nhiều thế hệ, nhiều cộng đồng dân tộc. Trong sự phát triển của văn hóa và đời sống thời đại mới, ngựa lại có những đóng góp đáng kể trong đời sống, văn hóa, kinh tế.
Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát ra mắt bộ sưu tập 2026 tượng ngựa Gióng bằng các vật liệu bản địa như gỗ mít, tre và đặc biệt là đá ong – loại vật liệu đặc trưng làm nên linh hồn kiến trúc làng cổ Đường Lâm.
Đất nước Việt Nam từ khi có Đảng được đón nhiều mùa Xuân đầu tiên: Mùa Xuân năm Canh Ngọ (1930), năm con ngựa sắt, năm của ý chí phấn đấu, nhanh nhạy nắm bắt thời cơ, Đảng ta ra đời. Mùa Xuân năm Ất Mão (1975), mùa Xuân đầu tiên non sông liền một dải, đất nước bước vào kỷ nguyên độc lập. Xuân này Bính Ngọ (2026), năm con ngựa lửa, tượng trưng cho mạnh mẽ, tự do, tràn đầy năng lượng, tạo nên sự bùng nổ, quyết đoán và bứt phá, mùa Xuân đầu tiên của kỷ nguyên phát triển.
Từ chiến mã giữ nước đến biểu tượng tinh thần trong đời sống hôm nay, con ngựa in dấu bền bỉ trong lịch sử và ký ức văn hóa của người Việt.
Đinh Bộ Lĩnh trước khi đi dẹp loạn đã đến đền Bạch Mã làm lễ cầu đảo, xin thần phù hộ cho dân cho nước và quả nhiên được như ý nguyện, bình định được 12 sứ quân.
Trong văn hóa của người Việt từ ngàn xưa, con ngựa không chỉ tồn tại như một loài vật quen thuộc với đời sống lao động mà còn là một biểu tượng của sức mạnh, của hành trình vượt khó và của nhiều triết lý nhân sinh được gửi gắm.
Trong văn hóa và tâm thức người Việt, ngựa được coi là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, ý chí bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Ngựa không chỉ đại diện cho chuyển động, mà còn hàm chứa niềm tin rằng mọi thành tựu đều bắt đầu từ sự dấn thân và được khẳng định qua thử thách.
Những ngày cuối năm Ất Tỵ 2025, trong không khí rộn ràng, vui tươi chào đón mùa xuân mới, tôi thấy lòng mình reo vui khi lật giở những trang báo cuối năm, bắt gặp liên tiếp những tin vui từ mảnh đất quê mình. Niềm hạnh phúc đến trước thềm Xuân Bính Ngọ 2026 khiến tôi chợt nhớ đến câu ca dân gian đã nằm lòng bao đời nay: 'Rồng chầu ngoài Huế, ngựa tế Đồng Nai'.
Khi mùa Xuân đến, làng cổ Đường Lâm bước vào một nhịp điệu rất riêng. Những bức tường đá ong nghiêng mình trong ánh nắng non, mùi khói bếp lẫn hương trầm len nhẹ qua từng mái nhà thâm nâu.
Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 phản ánh bước chuyển mình với hình ảnh linh vật ngựa bay lên trên lũy tre cách điệu như sóng lớn, biểu trưng cho nguồn năng lượng vươn lên mạnh mẽ của 'siêu đô thị quốc tế Đông Nam Á'.
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ, nhiều tỉnh, thành miền Tây Nam Bộ khoác lên mình diện mạo mới với hàng loạt linh vật ngựa được tạo hình công phu, mang thông điệp về sức mạnh, khát vọng và niềm tin vào một năm mới an khang, thịnh vượng.
Không đơn thuần là một tác phẩm gốm sứ, bộ sưu tập 'Kỳ linh Bính Ngọ - Mã thần vương: Khí phách trường tồn' là câu chuyện về tinh thần Việt được kể bằng hình khối và men lửa. Lấy cảm hứng từ truyền thuyết Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, hình tượng ngựa - linh vật của năm Bính Ngọ hiện lên mạnh mẽ, bền bỉ, biểu trưng cho ý chí quật cường và khát vọng vươn lên của dân tộc.
Sáng cuối năm, mẹ tôi đem bức tranh thêu 'Mã đáo thành công' hong nắng. Từng sợi chỉ lấp lánh như thấm hơi thở của gió xuân khiến đàn ngựa trong tranh dường như đang sải vó, chồm bước về phía ánh sáng. Hình ảnh ấy gợi trong tôi ký ức về những mùa Tết xưa, nơi tiếng vó ngựa vẫn vang vọng trong ca dao, truyền thuyết và cả những trang sử của dân tộc.
Ngày cuối năm, mẹ tôi lại mang chiếc xe đạp cũ kĩ cất trong nhà kho ra để lau chùi những rỉ sét...
Linh vật ngựa mang ý nghĩa biểu trưng cho khát vọng vươn khơi, vươn lên trong năm mới, thể hiện niềm tin vào sự phát triển, đổi mới và hội nhập.