Ngày 15/10, trong khuôn khổ chuyến thăm, làm việc tại thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Đoàn đại biểu HĐND tỉnh Điện Biên do đồng chí Bùi Minh Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn đã đến thăm di tích Nơi ở cũ của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Côn Minh và Điểm liên hệ lập pháp cấp cơ sở đường Hoa Sơn.
Việc mở rộng ứng dụng năng lượng nguyên tử trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp, môi trường cùng với triển khai điện hạt nhân đang đặt ra nhu cầu lớn về nguồn nhân lực.
Không chỉ diễn tập thu hồi nguồn phóng xạ, Việt Nam đang nâng năng lực pháp quy về an toàn bức xạ, hạt nhân khi chuẩn bị tái khởi động chương trình điện hạt nhân.
Trước yêu cầu phát triển điện hạt nhân, việc xây dựng đội ngũ chuyên gia có năng lực thẩm định, giám sát và đánh giá an toàn đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Bộ Khoa học và Công nghệ xác định cần chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực, tăng cường năng lực cơ quan pháp quy và mở rộng hợp tác quốc tế.
Bộ trưởng Bộ KH&CN khẳng định, trong phát triển hạt nhân, an toàn phải là yêu cầu cao nhất và không thể có sai sót.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chuẩn chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ các ngành về hạt nhân.
Quản lý Nhà nước về năng lượng nguyên tử đang đứng trước yêu cầu ngày càng cao với nhân lực chuyên sâu là một trong những yếu tố then chốt.
Hàn Quốc bày tỏ mong muốn hợp tác toàn diện với Việt Nam, bao gồm dự án Ninh Thuận 2, kéo dài từ khâu xây dựng nhà máy, chia sẻ kinh nghiệm vận hành, bảo đảm an toàn đến đào tạo nhân lực.
Bộ KH&CN cho biết, đến nay, tỷ lệ dân số trưởng thành (15-65 tuổi) có chữ ký số, đạt 49,96% (34,575 triệu dân/ 69,2 triệu dân).
Bộ KH&CN khẳng định đồng thời thúc đẩy nhiệm vụ công nghệ chiến lược, làm sạch và kết nối dữ liệu, mở rộng AI trong công vụ và xử lý các điểm lõm sóng, hướng tới phát triển đồng bộ hạ tầng số.
Điện hạt nhân có thể cung cấp nguồn điện công suất lớn, ổn định và phát thải thấp, nhưng Việt Nam cần đồng thời nâng năng lực pháp quy, thẩm định an toàn và chuẩn bị nhân lực khi tái khởi động chương trình điện hạt nhân.
Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận đặt ra yêu cầu quản lý đặc thù, trong đó an toàn phải được tính đến trong toàn bộ vòng đời nhà máy. Vì vậy, cùng với chuẩn bị dự án, công nghệ và nhân lực, Việt Nam đang hoàn thiện hệ thống pháp quy, nâng cao năng lực thẩm định, cấp phép, thanh tra, giám sát, xây dựng đội ngũ chuyên gia đáp ứng yêu cầu của chương trình điện hạt nhân. Đây là phần việc Bộ Khoa học và Công nghệ được giao làm đầu mối.
Việt Nam tiếp tục khẳng định chủ trương phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực an toàn, an ninh và chuẩn bị nguồn nhân lực cho các chương trình hạt nhân.
Nhu cầu nhân lực cho các dự án điện hạt nhân lớn, trong khi Việt Nam còn thiếu chuyên gia, giảng viên và cơ sở đào tạo chuyên sâu, đòi hỏi lộ trình đào tạo dài hạn.
Việt Nam dự kiến cần khoảng 3.900 nhân lực cho hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận vào năm 2030. Tuy nhiên, thách thức không chỉ là đào tạo đủ người mà còn phải xây dựng đội ngũ có chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực tế, văn hóa an toàn và cơ chế đủ sức giữ chân nhân lực chất lượng cao trong một lĩnh vực có vòng đời kéo dài nhiều thập kỷ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Ủy ban Năng lượng nguyên tử và năng lượng thay thế Pháp đồng hành cùng Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực pháp quy hạt nhân, cùng nghiên cứu an toàn lò phản ứng và mở rộng hợp tác sang y học hạt nhân.
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ theo lời mời của Tổng thống Emmanuel Macron, sáng 11-9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thăm, làm việc tại Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA) và chứng kiến lễ trao các văn kiện, thỏa thuận hợp tác.
Sáng 11/9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thăm, làm việc tại Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA); chứng kiến Lễ trao các văn kiện, thỏa thuận hợp tác.
Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.
Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.
Để đưa các dự án Ninh Thuận 1 và 2 vào vận hành đúng mục tiêu, Việt Nam phải tháo gỡ hàng loạt nút thắt về cơ chế điều phối, thể chế, nhân lực và năng lực khoa học - công nghệ.
Giá trị lớn nhất của hợp tác khoa học Việt - Nga không chỉ được đo bằng số người từng học tập tại Nga hay số công trình đã hoàn thành. Chương trình chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Nga lần này có nội dung liên quan đến hợp tác không gian vũ trụ, gợi mở một tầm nhìn rộng hơn.
Để vận hành 4 tổ máy công suất lớn và 10-15 lò phản ứng mô-đun nhỏ, Việt Nam cần xây dựng đội ngũ nhân lực quy mô hàng chục nghìn người. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để phát triển điện hạt nhân an toàn, hiệu quả và bền vững.
Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng các yêu cầu của quốc gia cung cấp công nghệ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân an toàn, hiệu quả.
Ngày này năm xưa (21/8) ghi dấu nhiều sự kiện đáng nhớ trong lịch sử cách mạng Việt Nam: Năm 1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài “Kế hoạch gia đình”, nhấn mạnh yêu cầu chống bệnh quan liêu, mệnh lệnh trong tổ chức sản xuất; năm 1967, bộ đội hóa học sử dụng màn khói bảo vệ Nhà máy điện Yên Phụ trước cuộc tập kích của máy bay Mỹ. Đặc biệt, ngày 21/8/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 12/LCT về ân xá, giảm án cho những phạm nhân thật thà hối cải, tích cực cải tạo. Đây là văn bản pháp quy cuối cùng Người ký trước khi qua đời.
Chiều 12/8, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng làm việc với Tập đoàn EVN về triển khai phương án đào tạo nhân lực phục vụ lĩnh vực điện hạt nhân.
Ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, từ chẩn đoán, điều trị trong y tế đến nhiều lĩnh vực khác của đời sống và sản xuất; trong khi Việt Nam đang chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Quy mô hoạt động càng lớn, yêu cầu quản lý an toàn càng cao, đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển từ xử lý hành chính sang quản lý sát với mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp, giám sát và ứng dụng dữ liệu.
Để thực hiện những mục tiêu phát triển năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân đến năm 2035, Việt Nam sẽ cần hàng chục ngàn nhân lực tham gia trực tiếp và gián tiếp trong lĩnh vực có hàm lượng khoa học, công nghệ cao.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Danh mục tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài khuyến khích áp dụng trực tiếp trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, với 470 tiêu chuẩn, tập trung vào các yêu cầu về an toàn, thiết kế, vận hành, thiết bị, nhân lực, bảo vệ bức xạ, an ninh hạt nhân và ứng phó sự cố.
Tại Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII, Petrovietnam cho rằng đối với Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, công tác pháp quy, cấp phép và thanh tra cần được triển khai song song với quá trình phát triển dự án ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, từ đó góp phần nâng cao chất lượng hồ sơ, kiểm soát rủi ro và bảo đảm dự án được triển khai an toàn, đúng chuẩn mực.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang tập trung tháo gỡ 3 nhóm thách thức lớn, đồng thời triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm chuẩn bị toàn diện cho việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang tập trung tháo gỡ 3 nhóm thách thức lớn, đồng thời triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm chuẩn bị toàn diện cho việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam.
Ngày 30/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII nhằm trao đổi định hướng hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực pháp quy và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai Chương trình điện hạt nhân.
Mục tiêu đưa điện hạt nhân vận hành trong giai đoạn 2030-2035 đang tạo sức ép lớn về tiến độ, trong khi hàng loạt bài toán về pháp lý, vốn, công nghệ và nhân lực phải giải quyết. EVN và Petrovietnam đề xuất sớm hoàn thiện lộ trình pháp quy, triển khai song song thủ tục cấp phép, thẩm định với quá trình chuẩn bị dự án để tránh phát sinh điểm nghẽn.
Chính phủ ban hành đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, tăng năng lực cho cơ quan pháp quy và tổ chức hỗ trợ kỹ thuật phục vụ chương trình điện hạt nhân, Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025.
Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai chương trình điện hạt nhân, yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực cơ quan pháp quy và phát triển nguồn nhân lực đang được đặt ra nhằm bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân và tạo nền tảng cho việc ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.
EVN đang tập trung tháo gỡ 3 nhóm thách thức, triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm để chuẩn bị đầu tư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Hành lang pháp lý, nguồn vốn, nhân lực và công nghệ là những yếu tố quyết định tiến độ, chất lượng dự án.
Nâng cao năng lực pháp quy và hoàn thiện thể chế là yêu cầu cấp thiết đáp ứng tiến độ vận hành nhà máy điện hạt nhân vào năm 2035.
Với mục tiêu đưa tổ máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành năm 2035, Việt Nam đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống pháp quy, tăng cường năng lực cơ quan quản lý, đào tạo nguồn nhân lực và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho chương trình điện hạt nhân quốc gia.
Ngày 30/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII nhằm trao đổi định hướng hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực pháp quy và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai Chương trình điện hạt nhân.
Trong hai ngày 30 và 31/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam hướng ứng dụng công nghệ hạt nhân không chỉ phục vụ chương trình điện hạt nhân mà còn mở rộng sang y tế, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác...