Bảy năm lặng lẽ với những con hẻm nhỏ, những mái nhà rêu phong và những phận người bình dị, nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Dzũng góp nhặt từng mảnh ký ức tạo nên sách ảnh Hoài phố (NXB Hội Nhà văn, 2026).
Tôi ngang qua trường cũ trong một ngày vòm trời xám đục trong bàng bạc hơi sương. Cảnh vật đã không còn như xưa nữa. Chỉ có cây bàng nơi góc sân trường run run giơ những chiếc lá ối đỏ phơ phất vẫy trong gió lạnh.
Một năm học thú vị đã trôi qua, và trong khoảng ba tháng tiếp theo, tôi lại có cơ hội được gặp bạn.
Tôi trở về mảnh đất của ngoại một ngày giáp tết. Trên nền ngôi nhà ngói cũ giờ đã được thay thế bằng ngôi nhà thờ khang trang. Lòng tôi chộn rộn những ký ức năm nào.
Mặc cho không ít chuyện ngang trái, bất công, thậm chí là thù hận… ta vẫn chứng kiến biết bao nhiêu điều tử tế diễn ra hàng ngày trong cuộc sống. Quả thật, không ngọn lửa nào ấm hơn ngọn lửa của sự tử tế, của tình thương giữa con người với con người.
Mỗi lần nó đu đeo theo ngoại, ôm lấy cái lưng còng của ngoại, hôn hít lên má ngoại rồi cứ thủ thỉ 'Mẹ ơi, mẹ à'.
Mùa mưa đã chính thức 'khai mạc', vẻ như sớm hơn mọi năm. Kịch tính ngay từ màn đầu. Mới bước vào tháng mười (âm lịch) có mấy ngày mà mưa thẳng thét. Mưa chắc hạt từ sáng đến chiều.
Xâm xẩm tối. Ánh Mặt trời đỏ rực sau một ngày thiêu đốt đã chậm rãi theo đường mòn phía Tây lặn xuống. Trăng nhú lên đầu bãi xa.
Trong cuộc đấu tranh đi đến ngày thống nhất đất nước năm 1975, có biết bao gia đình ở Sài Gòn - TP.HCM đã tham gia cách mạng bằng tình yêu nước.
Lúc ấy, trường tiểu học (cấp 1) ở xã Phú Minh (Thái Nguyên), đi ngược cách nhà ba bốn cây số. Hàng ngày tôi dậy từ 5 giờ sáng, đi trong sương mờ để kịp 7 giờ vào lớp. Đường gần đến trường bị dòng sông Công cắt ngang. Chỗ đó gọi là bến Xuân.
Chiều xuống nhanh, mới 5 giờ chiều mà đã xâm xẩm tối. Mạ tôi sai mấy đứa con ra đụn rơm lôi cho đầy hai trác rơm. Lôi rơm là một công việc đơn giản nhưng hơi mệt bởi vì lôi từng nhúm rơm khô nhỏ, dận cho đầy hai cái trác đan bằng tre thì rã cả tay.
Vợ Độ phát điên. Chẳng biết do lấy tám tấm bia nên bị báo ứng hay điên vì người làng rủa. Khổ nhất là mấy đứa nhỏ, mẹ viện nọ viện kia, bị bỏ như đồ ba vạ. Đi xem thầy bảo: Thánh thần giáng tội. Suốt kiếp cứ lo làm trả nợ. Các thầy cao tay được đón về, bùa chú dán quanh nhà, chuông khánh cúng ma rộn rịch khắp làng. Rồi đền nọ miếu kia kêu cầu, cứ thấy bảo thiêng là tìm đến, hỏi chỉ thấy bảo sắp khỏi. Ai đời vụ cấy, gù lưng được mấy cái mạ, xâm xẩm tối lại lụi cụi nhổ lên.
'Hai chị em đã tát hết lượt ruộng chưa? Có kiểm tra lại bờ ruộng cẩn thận không?'. Bao năm qua, câu hỏi của mẹ tôi vẫn văng vẳng vọng về mỗi dịp chiều 30 Tết.
Buổi sớm có mưa, những ngọn núi quấn đầy mây mù, sũng nước. Vài ba ngôi nhà lúp xúp lẩn khuất vào sắc xanh lòa xòa cây lá. Những ngày mưa như thế, có cảm giác bầu trời sà xuống thật gần, mây mù cứ loanh quanh mãi, lúc loãng ra như khói sương, khi lại kéo ùn lên như rủ nhau lăn xuống, chảy tràn từ đỉnh núi xuống tận thung sâu.
Do mâu thuẫn bột phát trong lúc đánh cá ngoài biển khơi, hai cha con đã hành hung một ngư dân đến chết rồi ngụy tạo hiện trường giả là vụ tai nạn giao thông trên biển. Sau 15 ngày tích cực vào cuộc điều tra, lực lượng chức năng đã lật tẩy màn kịch khá tinh vi, bắt kẻ thủ ác phải cúi đầu nhận tội giết người.
'Tết rồi'. Một năm không mấy khởi sắc của những người bán hàng tỏa ra từ con hẻm TP.HCM. Mà chẳng sao. Tết vẫn là Tết. Gạt qua bao bộn bề, lo toan, ai cũng vui như Tết.
Vào những thời điểm đặc biệt, khiếu hài hước của dân ta lại được dịp phát huy. Chẳng hạn 22/6 được gọi là 'ngày giải phóng thủ đô', 'ngày hội toàn dân ăn phở' hay 'Tết phở'. Chỉ vì đó là ngày đánh dấu sự trở lại của hàng quán (trong nhà).
Những năm trước, vào khoảng thời gian này, tôi thường đưa các con về thăm quê nội, quê ngoại hoặc đến một nơi nào đó nghỉ ngơi vài ba hôm, coi như phần thưởng động viên các con sau nỗ lực cho một năm chăm chỉ học hành. Tôi theo đó cũng được nghỉ ngơi, thư giãn. Giờ này những năm trước, mọi người cũng đã chộn rộn với những chuyến du lịch gần xa, đông vui nhất là những cuộc hội họp, gặp mặt kỷ niệm…
'Sốc văn hóa' chính là rào cản lớn cho nhiều bạn trẻ khi đi học ở nước ngoài. Vì vậy, nó cũng khiến nhiều người chọn du học tại chỗ.
Tổng công ty Điện lực Hà Nội (EVNHANOI) dốc tổng lực nhằm đảm bảo cấp điện an toàn, thông suốt và đầy đủ trên địa bàn thủ đô, đặc biệt tại 4.868 điểm đặt hòm phiếu bầu cử ĐBQH và ĐB HĐND.
Thúy ra khỏi nhà chưa được bao lâu thì Thâm đã nghe thấy tiếc hét đinh tai nhức óc, hắn quát: 'Có chuyện gì thế hở? Tưởng đi làm rồi chứ'.
Sáng vịt thường đói. Tôi phải dùng cây sào lùa chúng lại, rải mớ chuối đã băm sẵn. Sau đó, tôi rủ đồng bọn của mình đi chơi.
PTĐT - Xâm xẩm tối, khi mặt nước Đà giang còn loáng như dát bạc theo từng con sóng dập dờn, anh Dũng- một chủ lồng cá trên sông Đà...
Cảm giác đang sống ở độ cao gần 1.000 m so với mực nước biển luôn gây cho tôi sự thích thú. Bao ý nghĩ chênh chao bay bổng tựa những ngọn núi ngàn đời lặng lẽ từ trên cao đưa ánh nhìn ra bốn phương tám hướng và trầm ngâm ngẫm ngợi về cuộc sống đang chuyển động không ngừng.
Mỗi chuyến công tác đến vùng biên giới xa xôi, khi xe chạy trên những đường đồi núi bạt ngàn, trong cái xâm xẩm tối của bản làng heo hút… chợt thấy tấm biển báo trạm xăng có chữ P, màu da cam quen thuộc, khiến người từ miền xuôi như tôi lên đây cảm giác yên tâm hơn.
Tôi vẫn nhớ như in những chiều cuối năm phương Bắc. Thông thường, mấy mẹ con đã lau chùi, dọn dẹp nhà cửa láng bóng để đón xuân thì mới ra chợ hoa, chọn lấy những bó hoa còn tươi nguyên của dăm ba người bán muộn về chưng tết. Lúc này trời đã xâm xẩm tối, chỉ vài tiếng nữa là giao thừa, mua hoa vừa rẻ, vừa không phải chen lấn, trả giá...
Cái nắng cuối thu không còn bỏng rát nhưng cũng vẫn găn gắt trong buổi trưa nồng nã. Cái nắng đủ để dẫn dụ con người ghé vào trú chân dưới một vòm xanh dịu mát bên đường.
Năm 20 tuổi, tôi lấy chồng, có nhà Hà Nội. Hạnh phúc, sự đầy đủ và sung túc ấy tôi được hưởng trong bao lâu? Nó biến mất ngay sau nỗi đau bị chồng phản bội và đuổi tôi ra khỏi nhà, cảnh tủi nhục khi đeo bám chỉ để được nhìn thấy đứa con.
Ninh Thuận, vùng 'nắng như rang, gió như phan' (Phan Rang), gắn liền với cát, nắng nóng và sỏi đá, vẫn giữ nguyên nét đẹp nguyên sơ, với kiến trúc tháp Chăm tiêu biểu, với biển xanh cát trắng, và nhiều trái cây đặc trưng của miền nắng gió.
Mỗi ban mai, khi những thanh âm đầu tiên rót vào buổi sớm thành phố để đón chào một ngày mới, dường như đã thành thói quen, tôi hay ngóng đợi những tiếng gù vọng đến rất nhẹ. Đó là tiếng gù của một con chim cu gáy bên nhà hàng xóm. Con chim có bộ lông màu xám tro, cái cườm đẹp điệu đàng và tiếng gù như vọng về từ một nơi nào đó rất xa xăm.
Ông Trần vốn là một tài xế lái xe tải, hơn 50 tuổi, đã làm nghề lái xe được hơn ba mươi năm rồi, chưa bao giờ gây ra một vụ tai nạn nghiêm trọng nào...