Luật Thủ đô 2026: Những chính sách đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài

Chuyên gia, nhà khoa học và nhân tài đặc biệt làm việc trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và Khoa học, Công nghệ tại Thủ đô được miễn thuế Thu nhập cá nhân trong 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công (Điều 25, 26 Luật Thủ đô 2026). Ảnh: chinhphu.vn

Luật Thủ đô 2026 mở rộng cơ chế đãi ngộ nhân tài

Theo Điều 25 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (hiệu lực từ 1/7/2026), HĐND Thành phố Hà Nội được giao thẩm quyền quyết định các chính sách đặc thù nhằm thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trên địa bàn.

Đối tượng hướng tới bao gồm: chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng và nhân sự trình độ cao trong các ngành ưu tiên, đặc biệt là công nghệ số.

Điểm đột phá mang tính bước ngoặt của Luật Thủ đô 2026 nằm ở việc mở rộng chính sách sang cả khu vực doanh nghiệp tư nhân, thay vì chỉ bó hẹp trong các cơ quan nhà nước. Việc "xóa bỏ rào cản công - tư" là tiền đề pháp lý vững chắc để Hà Nội thiết kế các cơ chế thu hút nhân tài linh hoạt, bám sát nhu cầu thực tiễn của thị trường và tạo động lực phát triển kinh tế đột phá.

Về đãi ngộ, khoản 1 Điều 25 quy định Hội đồng nhân dân Thành phố có thẩm quyền xây dựng chính sách về thu nhập, tiền lương, tiền thưởng và các chế độ đãi ngộ khác; chính sách về nhà ở, cư trú và điều kiện làm việc cần thiết. Thành phố cũng có thể quy định cơ chế đặc thù để thu hút những vị trí có vai trò chuyên môn quan trọng như tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng và chuyên gia trong các lĩnh vực ưu tiên.

Miễn thuế thu nhập cá nhân 5 năm, bổ sung ưu đãi cho hệ sinh thái khởi nghiệp

Một trong những chính sách có thể tác động trực tiếp đến thu nhập của nhân lực chất lượng cao được quy định tại khoản 7 Điều 26 Luật Thủ đô năm 2026.

Theo đó, chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt và cá nhân khởi nghiệp sáng tạo làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học và công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Luật Thủ đô còn quy định ưu đãi đối với thu nhập từ thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm của Thủ đô theo danh mục do Ủy ban nhân dân Thành phố quyết định. Khoản thu nhập này thuộc diện không chịu thuế thu nhập cá nhân theo khoản 7 Điều 26.

Đối với doanh nghiệp, khoản 6 Điều 26 quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm đối với thu nhập thuộc phạm vi hoạt động khởi nghiệp sáng tạo được luật xác định, phát sinh trên địa bàn Thành phố. Luật Thủ đô cũng quy định miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn góp, quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn.

Ngoài ưu đãi thuế, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo còn được hưởng cơ chế thuận lợi khi tham gia đấu thầu các gói thầu của Thành phố. Theo khoản 6 Điều 26, một số tiêu chí đánh giá về năng lực, kinh nghiệm như doanh thu, nguồn lực tài chính và hợp đồng tương tự có thể được miễn áp dụng để phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp. Khi đánh giá, xếp hạng hồ sơ dự thầu, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoạt động trên địa bàn Thành phố được tính ưu đãi theo cơ chế luật quy định.

Các quy định này mở rộng chính sách hỗ trợ từ ưu đãi thuế sang khả năng tiếp cận cơ hội kinh doanh. Đối với doanh nghiệp mới thành lập, việc giảm bớt một số rào cản về tiêu chí năng lực, kinh nghiệm có ý nghĩa trong quá trình tiếp cận các gói thầu, bên cạnh các hỗ trợ về tài chính.

Ưu đãi đầu tư, đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực trọng điểm

Ngoài các chính sách áp dụng trực tiếp với nhân lực và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, Điều 26 còn quy định ưu đãi đối với một số dự án đầu tư thuộc lĩnh vực được xác định trong luật.

Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 26, các dự án hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ thông tin, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thuộc các lĩnh vực khoa học và công nghệ của Thủ đô nằm trong nhóm dự án được xem xét hưởng ưu đãi, hỗ trợ. 

Nhóm này còn bao gồm một số dự án sử dụng công nghệ cao, tiên tiến trong lĩnh vực môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, xử lý chất thải, nước thải và dự án xây dựng, kinh doanh hạ tầng khu công nghệ cao.

Đối với các dự án đáp ứng phạm vi quy định tại khoản 2 Điều 26, chính sách gồm miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong 10 năm, sau đó giảm 50% tiền thuê cho thời gian còn lại của dự án. 

Thu nhập từ dự án được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 5%; đồng thời được miễn thuế trong 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. Thời gian miễn, giảm thuế được tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ dự án đầu tư mới.

Riêng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học và công nghệ và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo còn được giảm 50% tiền thuê mặt bằng sản xuất, kinh doanh tại các trung tâm đổi mới sáng tạo của Thành phố theo quy định tại khoản 2 Điều 26.

Song song với ưu đãi đầu tư, khoản 2 Điều 25 cho phép Hội đồng nhân dân Thành phố quy định việc sử dụng ngân sách để hỗ trợ, đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị cho các cơ sở giáo dục, đào tạo trọng điểm; hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng nghề trong nước hoặc tại cơ sở đào tạo ở nước ngoài đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý của Thành phố.

Luật Thủ đô cũng quy định việc đầu tư hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao đạt chuẩn khu vực và quốc tế, cùng chính sách hỗ trợ học phí cho người học các ngành, nghề trọng điểm hoặc tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới.

Các lĩnh vực khoa học và công nghệ trọng điểm của Thủ đô được nêu tại khoản 7 Điều 26 gồm công nghệ số, công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ chế tạo và tự động hóa, công nghệ môi trường, giảm phát thải các-bon và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Với các quy định này, Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội kết hợp chính sách đãi ngộ nhân lực, ưu đãi thuế và hỗ trợ đào tạo với định hướng phát triển các ngành công nghệ trọng điểm. 

Việc xác định tiêu chí, điều kiện và thủ tục hưởng ưu đãi sẽ được cụ thể hóa theo thẩm quyền của Thành phố, qua đó quyết định phạm vi áp dụng thực tế của từng chính sách.