>>> Bài 1:Từ cánh đồng đến thị trường lớn
Yêu cầu của cả thị trường nội địa và xuất khẩu hiện nay là nông sản đạt chất lượng cao, an toàn thực phẩm, minh bạch về nguồn gốc. Theo đó, vai trò của việc xây dựng chuỗi giá trị liên kết theo mô hình khép kín từ cung ứng đầu vào, sản xuất, chế biến đến tiêu thụ ngày càng quan trọng khi giải pháp này giúp tối ưu hóa bài toán đầu ra, chuẩn hóa chất lượng nông sản.
Từ những vườn chuối xanh mướt ở xã Bàu Hàm đến nhà máy chế biến trái cây cấp đông tại xã Xuân Ðông, nhiều nông dân, doanh nhân ở Ðồng Nai đang nâng cao giá trị bằng liên kết sản xuất, chế biến sâu và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Kinh tế tập thể đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội khi Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2023, Nghị quyết số 20-NQ/TW cùng các chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh được triển khai đồng bộ.
Kinh tế tuần hoàn và sản xuất sạch hơn đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu trong bối cảnh các quốc gia hướng tới tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển bền vững. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp (DN) hiện nay vẫn còn nhiều thách thức.
Nhiều HTX đã đưa được nông sản vào các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản hay châu Âu. Thế nhưng nghịch lý là chính những sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu ấy lại tiêu thụ khá chậm ở thị trường nội địa, nơi người tiêu dùng vẫn ưu tiên giá rẻ và thói quen mua sắm truyền thống.
Từ rất sớm, Đồng Nai đã thu hút được nhiều doanh nghiệp (DN), chủ trang trại lớn đầu tư công nghệ cao (CNC) vào sản xuất nông nghiệp. Nông dân có cơ hội tiếp cận và mạnh dạn đưa công nghệ ra đồng phục vụ sản xuất.
Từ những cánh đồng giảm phát thải đến các mô hình tái chế phụ phẩm, làn sóng kinh tế tuần hoàn đang lan rộng trong khu vực HTX. Tuy nhiên, muốn biến 'màu xanh' thành giá trị thật, HTX không thể thiếu ESG – bộ tiêu chuẩn được ví như chiếc cân đo độ bền vững và mức độ đáng tin của mỗi mô hình sản xuất.
Tháng 3/2026, Đoàn Thanh niên Agribank triển khai chuỗi hoạt động Tháng Thanh niên trên toàn hệ thống. Bám sát định hướng của cấp ủy Đảng và Đoàn cấp trên, các phong trào được cụ thể hóa bằng những phần việc thiết thực, gắn nhiệm vụ chuyên môn, mục tiêu chuyển đổi số với công tác an sinh xã hội tại nhiều địa phương.
Lệnh số 280 của Tổng cục Hải quan (GACC) Trung Quốc dự kiến có hiệu lực từ 1/6/2026 được coi là đòn bẩy để nông hộ chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ, truyền thống sang liên kết, chuyên nghiệp theo mô hình HTX. Và các doanh nghiệp làm ăn bài bản cũng sẽ khẳng định được thương hiệu mình tại thị trường tỷ dân này.
Xung đột Trung Đông đang gây tác động đến sản xuất, tiêu thụ và vận chuyển nông sản của nhiều HTX. Trước nguy cơ đầu ra thu hẹp và chi phí vận tải tăng cao, các HTX đã chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, mở rộng thị trường và đẩy mạnh chế biến để giảm rủi ro.
Ngay từ tháng 1-2026, xuất khẩu chuối tươi đã có nhiều khởi sắc khi mặt hàng này tăng cao cả về giá và sản lượng so với cùng kỳ năm ngoái.
Hai viên chức Trung tâm cung ứng Dịch vụ công xã Cái Bè (Đồng Tháp) vừa bị đình chỉ sinh hoạt Đảng để phục vụ điều tra liên quan sai phạm khi còn công tác tại Ban Quản lý chợ và Dịch vụ công ích huyện Cái Bè (cũ).
Năm 2018, sau chuyến tham quan các mô hình nông nghiệp hiện đại tại Hàn Quốc do Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai tổ chức, ông Lý Minh Hùng ở xã Bàu Hàm nhận ra tiềm năng lớn của cây chuối nếu được sản xuất theo chuỗi giá trị. Từ đó, ông vận động nông dân thành lập Hợp tác xã (HTX) Thanh Bình, mở hướng đi mới nâng tầm giá trị chuối Việt.
Đồng Nai đang đứng đầu cả nước về diện tích trồng chuối, trong đó xã Bàu Hàm (thành lập trên cơ sở sáp nhập từ các xã: Sông Thao, Bàu Hàm, Thanh Bình và Cây Gáo của huyện Trảng Bom cũ) là địa phương đứng đầu về diện tích trồng chuối của Đồng Nai.
Từ lâu, phương thức xuất khẩu tiểu ngạch đã trở thành một lối đi quen thuộc, giúp hàng hóa nông sản Việt Nam thâm nhập thị trường Trung Quốc một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, những đợt ùn ứ hàng hóa, những rủi ro về giá cả và chất lượng tại các cửa khẩu đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: đã đến lúc các hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp và người nông dân phải mạnh dạn chuyển mình sang con đường xuất khẩu chính ngạch.
Huyện Trảng Bom có nhiều vùng trồng cây ăn trái và cây lấy hạt quy mô lớn như: chuối, bưởi, ca cao, điều… Mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ đang được các nhà vườn áp dụng nhằm nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm.
Năm 2025 là năm tỉnh cùng các địa phương nỗ lực hoàn thành mục tiêu của cả giai đoạn 2021-2025. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là tập trung phát triển sản phẩm OCOP đặc trưng gắn với xây dựng vùng nguyên liệu nông sản thế mạnh của địa phương theo hướng an toàn, truy xuất được nguồn gốc.
Đóng góp không nhỏ trong phát triển ngành nông nghiệp cũng như kinh tế đất nước, nhưng khi các HTX đầu tư cho kinh tế tuần hoàn để vừa bảo đảm các mục tiêu kinh tế và môi trường vẫn gặp nhiều khó khăn, thách thức.
Thực tế cho thấy, lo lắng lớn nhất của nông dân, HTX làm nông nghiệp hiện nay là rủi ro về thị trường. Có những thời gian, nhiều loại nông sản tăng giá, sốt giá nhưng vẫn còn đó tình trạng khó tiêu thụ, rớt giá.
Qua kiểm tra, Thanh tra tỉnh phát hiện Ban Quản lý chợ và Dịch vụ công ích huyện Cái Bè đã vi phạm về kinh tế hơn 4 tỷ đồng.
Năm 2024, Đồng Nai xuất khẩu chuối tăng mạnh, nông dân trồng chuối đạt lợi nhuận tốt. Niên vụ 2025, diện tích chuối cấy mô xuất khẩu trên địa bàn tỉnh tiếp tục tăng cao. Thời tiết lại thuận lợi cho cây chuối mô phát triển đạt cả về năng suất và chất lượng.
Tỉnh Đồng Nai không ngừng nhân rộng những vùng chuyên canh cây ăn trái xuất khẩu, mang lại hiệu quả kinh tế cao, trong đó chuối là loại cây ăn trái có lợi thế xuất khẩu cho thu nhập cao và đứng đầu cả nước. Đặc biệt, khu vực KTTT, HTX đang là một trong những thành phần đóng góp lớn vào sản lượng cây ăn trái trên địa bàn
Phát triển nông nghiệp tuần hoàn sẽ là xu hướng tất yếu để hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững.
Tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản là một trong những yếu tố quan trọng để các HTX nâng cao hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, vẫn còn hàng loạt vấn đề cần giải quyết nếu muốn mở rộng cánh cửa vào các thị trường xuất khẩu cho nông sản.
Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) không chỉ đưa nông sản đến với người tiêu dùng trong nước, hướng đến xuất khẩu, mà còn thu hút được đông đảo các hợp tác xã, đơn vị, doanh nghiệp chế biến, từ đó hình thành chuỗi giá trị hàng hóa sản phẩm.
UBND tỉnh vừa ban hành quyết định quy định cho xây dựng công trình trên đất nông nghiệp để phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất nông nghiệp.
Xét thấy số tiền sai phạm hơn 3,2 tỷ đồng bị chiếm dụng, thất thoát có dấu hiệu tội phạm tại Ban Quản lý Chợ và Dịch vụ công ích huyện Cái Bè (tỉnh Tiền Giang) nên Thanh tra tỉnh kiến nghị chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.
Đáp ứng nhu cầu thị trường và thị hiếu của người tiêu dùng là yêu cầu không chỉ của các doanh nghiệp mà các hợp tác xã ngày nay cũng đang dần phải chuyển đổi hoạt động theo hướng đa dạng hóa từ khâu sản xuất đến tiêu thụ và các hoạt động dịch vụ để thu hút nguồn lực phát triển. Vì vậy, việc mở rộng lĩnh vực hoạt động là xu thế của các hợp tác xã hiện nay.
Nhiều loại nông sản, trái cây của Đồng Nai như: xoài, bưởi, chôm chôm, thanh long, chuối, sầu riêng… có sản lượng, chất lượng khá cao và ngày càng được sản xuất theo quy trình an toàn.
Tại các hợp tác xã (HTX), nhu cầu của thành viên rất đa dạng, trong khi thị trường lại phát triển liên tục, nếu không đổi mới sẽ khó tồn tại. Do đó, việc mở rộng các dịch vụ, ngành nghề kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu thành viên, theo kịp xu thế phát triển.
Các quy định khắt khe của các doanh nghiệp thu mua và thị trường xuất khẩu đang khiến nông dân, HTX đứng ngồi không yên. Nếu không có định hướng rõ ràng trong hoàn thiện các tiêu chuẩn, chứng nhận, các HTX sẽ dễ rơi vào tình trạng dội chợ, hẹp cơ hội xuất khẩu mỗi khi vào vụ thu hoạch.
Thị trường chế biến và xuất khẩu rau quả của Việt Nam đang có nhiều khởi sắc nhưng cũng bị cạnh tranh gay gắt. Trong đó, việc nguồn giống chưa thực sự đủ mạnh chính là điểm yếu trong chế biến, xuất khẩu khiến sản phẩm của người dân, thành viên HTX nhiều khi bị thu hẹp đầu ra.
Việt Nam hiện có rất nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu ra thế giới cũng như tiêu dùng trong nước. Bên cạnh sản phẩm chính thì phế phụ phẩm từ nông nghiệp hàng năm loại thải ra rất nhiều, gây lãng phí nguồn tài nguyên.
Báo chí là sợi dây gắn kết giúp các cơ quản quản lý hiểu rõ hơn về những khó khăn và sự đóng góp tích cực của khu vực kinh tế tập thể, HTX đối với nền kinh tế đất nước. Cùng với đó, báo chí cũng là cầu nối giúp HTX tiếp cận với doanh nghiệp, người tiêu dùng, từ đó mở ra những cơ hội trong sản xuất kinh doanh và thúc đẩy kinh tế nông thôn.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Công an tỉnh Thái Nguyên đã triển khai kế hoạch cao điểm cấp Căn cước công dân (CCCD) gắn chip, đến ngày 27/5/2023 đã hoàn thành cấp 100% CCCD gắn chip cho những người đủ điều kiện (sớm hơn 65 ngày so với chỉ đạo của Bộ). Qua 'mục sở thị' những mô hình điểm về chuyển đổi số tại Thái Nguyên, tôi nhận thấy CCCD gắn chip đã trở thành một phần tất yếu, thiết thực phục vụ người dân, doanh nghiệp, mà hai mô hình điểm thể hiện rõ nhất là: 'Khám chữa bệnh sử dụng thẻ CCCD và VNeID' và 'Triển khai tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện về ANTT'.
Nâng cao nhận thức, thích ứng với sản xuất bền vững, thực hiện kiểm kê nhà kính sẽ giúp những mô hình kinh tế tập thể thích ứng và hưởng lợi từ thị trường tín chỉ carbon.
Thanh tra huyện Cái Bè (tỉnh Tiền Giang) vừa ban hành kết luận thanh tra tại Ban quản lý chợ và dịch vụ công ích huyện, kiến nghị xem xét kỷ luật giám đốc cùng 2 nhân viên dưới quyền.
'Mấy năm nay chúng tôi luôn trong quá tải đơn hàng, chuối không ế bao giờ, kể cả khi dịch Covid-19 bùng phát', ông Lý Minh Hùng - Giám đốc HTX Thanh Bình - hào hứng nói về thành quả khi chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp từ 'nâu' sang 'xanh'.